Στο πρώτο μέρος αυτού του άρθρου εξετάσαμε τις αρχαιολογικές και μουσειολογικές παραμέτρους, στις οποίες το νέο μουσείο της Ακρόπολης παρουσιάζει μια σειρά από σοβαρά σημεία ανεπάρκειας. Ασχοληθήκαμε με την σχέση κτηρίου και εκθεμάτων, καθώς και με το γενικότερο σύστημα παρουσίασης των αρχαίων ευρημάτων. Στο τέλος του κειμένου υπονοήσαμε ότι εκεί που η περιήγηση στο μουσείο τελειώνει, στον αποθαυμασμό δηλαδή του Παρθενώνα στον ανώτερο όροφο, εκεί ακριβώς αρχίζει να αναφαίνεται το πιο θεμελιώδες ίσως πρόβλημα στην φιλοσοφία του νέου μουσείου. Ποιο μπορεί να είναι αυτό;
Ο Παρθενώνας κατά τον 17ο αιώνα.
Όταν επισκεπτόμαστε μια σημαντική αρχαιολογική θέση, πιστεύουμε συνήθως πως αυτό που αντικρίζουμε είναι ότι άφησε πίσω του ο χρόνος. Συχνά όμως στην πραγματικότητα η κατάσταση διατήρησης κάποιων αρχαίων καταλοίπων έχει να κάνει λιγότερο με το μακραίωνο του παρελθόντος και περισσότερο με συγκεκριμένες ερευνητικές ή ιδεολογικές κατευθύνσεις του παρόντος. Όταν π.χ. επισκεπτόμαστε την ακρόπολη των Μυκηνών, δεν αντικρίζουμε το σύνολον των αρχαίων καταλοίπων αυτής της θέσης, αλλά μόνο αυτά που αποτέλεσαν κάποτε το ερευνητικό ενδιαφέρον ενός συγκεκριμένου ανθρώπου, του Ερρίκου Σλήμαν. Απομακρύνοντας τα μεταμυκηναϊκά ίχνη χρήσης του χώρου (αρχαϊκά, ελληνιστικά, βυζαντινά), ο Γερμανός ερευνητής ταύτισε την θέση με μία ορισμένη περίοδο της ιστορίας της (την κατ΄ αυτόν ομηρική) και ανέδειξε αποκλειστικά αυτήν. Continue reading ‘Ένας νεόπλουτος ημιμαθής: το νέο μουσείο της (αρχαίας) Ακρόπολης ΙΙ’
Ήδη από τα πρώτα στάδια της διαδικασίας ανέγερσής του (δεκαετία 1970), το νέο μουσείο της Ακρόπολης συνδέθηκε με καταστάσεις και συζητήσεις ως επί το πλείστον άσχετες με την ουσία ενός μουσείου. Ατέρμονες διαφωνίες για το σημείο ανέγερσης, αναρίθμητες μηνύσεις και προσφυγές, μικροπολιτικές σκοπιμότητες και προσωπικοί εγωισμοί, η σύνδεση (ταύτιση μάλλον) του εγχειρήματος με το αίτημα επιστροφής των Ελγινείων και τέλος η πολυσυζητημένη μορφή του κτηρίου των Β. Tschumi-Μ. Φωτιάδη απέκλεισαν ουσιαστικά οποιονδήποτε άλλον προβληματισμό για το σημαντικό αυτό έργο. Οι μουσειολογικές και αρχαιολογικές πτυχές του πράγματος, δηλ. ο τρόπος έκθεσης των ευρημάτων (μέρος Ι αυτού του άρθρου), η αντίληψη του παρελθόντος που εκτίθεται (ή, όπως θα δούμε στο μέρος ΙΙ, δεν εκτίθεται…), το πόσο και πως συμβάλλει εν γένει το (νέο) μουσείο στην ιστορική και αρχαιολογική γνώση δεν απασχόλησαν δηλαδή και ούτε φαίνεται ότι πρόκειται να απασχολήσουν ιδιαίτερα την δημόσια συζήτηση. Με αυτά ως δεδομένα δεν είναι περίεργο ότι το τελικό αποτέλεσμα προσφέρεται, δυστυχώς, για μια εξαντλητική κριτική, αν όχι γενική αποδόμηση.
Ας αρχίσουμε από το κτήριο. Και μόνο το γεγονός ότι η αρχιτεκτονική μορφή του συζητήθηκε τόσο πολύ αποκτώντας ένθερμους υποστηρικτές και ορκισμένους εχθρούς προοιώνιζε πως κάτι δεν πήγαινε καλά. Το έργο των Tschumi-Φωτιάδη, εντυπωσιακό εσωτερικά και αμφιλεγόμενο εξωτερικά, βρίσκεται σε άριστη οπτική επαφή με την Ακρόπολη και εντυπωσιάζει με τον όγκο, την επιλογή των υλικών (του γυαλιού κυρίως) και τον φωτισμό του. Η πρόθεση αντιπαραβολής του αρχαίου βράχου με την υπερσύγχρονη αρχιτεκτονική του μουσείου, καθώς και η απόπειρα «προσομοίωσης» της Ακρόπολης στο σχέδιό του (ισόγειο ως ράμπα «ανόδου» στην Ακρόπολη, πρώτος όροφος με όλα τα ευρήματα και μνημεία επί του ιερού βράχου πλην Παρθενώνα, αξιολογική αναβίβαση του τελευταίου στον δεύτερο όροφο), αποτελούν ενδιαφέρουσες ιδέες. Ιδέες όμως ερήμην των εκθεμάτων. Με τον όγκο και την αρχιτεκτονική του το κτήριο συνθλίβει ουσιαστικά τα ευρήματα που προορίζεται να αναδείξει. Continue reading ‘Ένας νεόπλουτος ημιμαθής: το νέο μουσείο της (αρχαίας) Ακρόπολης Ι’
Loading ...
Προσφατα σχολια
S G, marios, teo, teo [...]
marios, ΠΑΝΟΣ, marios, ΠΑΝΟΣ [...]
Θεόφιλος, Κώστας, Θεόφιλος, S G [...]
Orestis, κώστας, S G, Snaporaz [...]
Αθανάσιος Αναγνωστόπουλος, kt, Αθανάσιος Αναγνωστόπουλος, kt [...]
πεγκυ, dimmitrisd, th.alys, AKM [...]