Συνταγματολογικά και εκλογικά άτακτα VI

Εδώ λοιπόν, πάλι στις επάλξεις του ιστολογικού αγώνα, έτοιμος να περιλάβω σήμερα απαξάπαντες τους κορυφαίους πολιτειακούς θεσμούς. Πάμε γερά:

1. Ο Τηλεφωνητής Πρόεδρος.

Ανέκυψε το βαθύ και δύσκολο και δυσπρόσιτο ζήτημα πώς τάχα εφαρμόζει ο ΠτΔ το άρ. 37 Σ στο σημείο που αναφέρεται σε κλήση των πολιτικών αρχηγών.
Ιδού το επίμαχο σημείο:

Αν οι διερευνητικές εντολές δεν τελεσφορήσουν, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας καλεί τους αρχηγούς των κομμάτων

Να δούμε λοιπόν πρώτα πρώτα την γραμματική ερμηνεία: “Καλεί” στα λόγια ελληνικά του 1975 δεν σημαίνει “παίρνει τηλέφωνο” ούτε “στέλνει φατσούλα στο βάιμπερ”, αλλά “προσκαλεί”. Στον Μπαμπινιώτη η σημασία “απευθύνω πρόσκληση” είναι πρώτη, η ειδικώτερη σημασία “απευθύνω κάλεσμα ή ζητώ επισήμως βάσει των αρμοδιοτήτων ή λόγω της ιδιότητάς μου από κάποιον να παρουσιαστεί” είναι δεύτερη, ενώ η σημασία “καλώ στο τηλέφωνο” είναι έκτη και κάθιδρη. Δουλευόμεθα μου φαίνεται.

Οι ρυθμιστικές του πολιτεύματος αρμοδιότητες του ΠτΔ είναι ελάχιστες: μια φορά στα τέσσερα χρόνια (λέμε τώρα…) δουλεύει το ψωμί που τρώει, ε, ας μην λουφάρη και σε αυτές. [έχει πλάκα που όλοι οι σχολιαστές θεωρούν τόσο ψαλιδισμένες τις αρμοδιότητες και τόσο λεπτομερείς τις διατάξεις του αναθεωρημένου Σ/1986, που να μην καταλείπεται πεδίο ενέργειας σχεδόν στον ΠτΔ. Δεν είχαν προβλέψει τον Τηλεφωνητή].

Την άλλη φορά ο ΠτΔ απλώς θα διαβάση τα στάτους απντέιτς των αρχηγών των κομμάτων στο φβ, πού να στρώνη τώρα τραπεζομάντηλα για σύσκεψη.

Τον Τηλεφωνητή ΠτΔ όμως είχε πιάσει μια μυστηριώδης κωλοπιλάλα να προκηρύξη εκλογές για τις 20 Σεπτεμβρίου, εκ συμπτωματικής συμπτώσεως δηλαδή την ημερομηνία που ευνοεί και ο αναδείξας αυτόν στο ύπατο πολιτειακό αξίωμα Αλέξης Τσίπρας. Εγώ στα προσωπικά των ανθρώπων δεν ανακατεύομαι, αρκούμαι όμως να υπενθυμίσω ότι η σύσκεψη των πολιτικών αρχηγών δεν θα καθυστερούσε ούτε μισή μέρα την διάλυση της Βουλής. Άκυρο το επιχείρημα.

Continue reading ‘Συνταγματολογικά και εκλογικά άτακτα VI’

Υπέρ της χορτοφαγίας Ι: το ηθικό επιχείρημα

Μετά την εισαγωγική ανάρτηση στο θέμα, θα σας ταράξω στην χορτοφαγία στο εξής. Όπως τα έχω στο μυαλό μου, υπάρχουν τρία επιχειρήματα υπέρ της χορτοφαγίας: το ηθικό, το οικολογικό και το διατροφικό.

Αρχίζουμε λοιπόν με το ηθικό επιχείρημα, που είναι και το σπουδαιότερο. Δηλαδή, ακόμη και αν δεν υπήρχαν τα άλλα δύο, αν ζούσαμε σε ένα κόσμο με πρακτικά απεριόριστους πόρους και ακόμη και αν η κρεοφαγία δεν επιβάρυνε σημαντικά την υγεία μας, και πάλι το ηθικό επιχείρημα θα επαρκούσε.

Πρώτα πρώτα όμως να ξεκαθαρίσουμε ποιος φέρει το βάρος αποδείξεως: εκείνος που τρώει δολοφονημένα ζώα ή εκείνος που δεν τα τρώει; Εκείνος που υποστηρίζει την καταστροφή αισθαντικών οργανισμών ή εκείνος που την καταδικάζει; Ο πράττων ή ο παραλείπων (χωρίς ιδιαίτερη προς πράξη υποχρέωση); Το πράγμα είναι προφανές: δικαιολόγηση απαιτεί και προϋποθέτει η βλάβη και όχι η έλλειψη βλάβης. Εκείνη που προκαλεί ηθική απορία είναι η πράξη, όχι η παράλειψη. Στο επιχειρηματολογικό βάρος πρέπει λοιπόν να ανταποκριθούν οι κρεοφάγοι.

Αλλά επειδή εκείνοι δεν μπορούν να πουν και πολλά, τι να πουν οι κακόμοιροι, ας δώσω τον λόγο στους χορτοφάγους. Η κρεοφαγία συνιστά αδιαμφισβήτητα μια βλάβη προς έτερον, ήτοι την θανάτωση ενός ζωντανού οργανισμού. Μια τέτοια βλάβη μπορεί σαφώς να δικαιολογήται με διάφορους τρόπους, ανάλογα όμως με την ηθική βαθμίδα στην οποία τοποθετούμε τους φίλους μας τα ζώα. Αυτήν την βαθμίδα πρέπει να εξερευνήσουμε πρώτα πρώτα.

Continue reading ‘Υπέρ της χορτοφαγίας Ι: το ηθικό επιχείρημα’

Παραμύθι με τον ναυτοφάγο αρχαιοπτέρυγα

Μια φορά κι ένα καιρό ήταν ένας Αρχαιοπτέρυξ. Αλλά όχι ένας οποιοσδήποτε αρχαιοπτέρυξ: ήταν ο πιο μεγάλος, ο πιο πελώριος, ο πιο γιγάντιος αρχαιοπτέρυξ που είχε υπάρξει ποτέ.

Ο αρχαιοπτέρυξ αυτός είχε στήσει λοιπόν την φωλιά του σε μια ολόκληρη παραλία. Και εκεί γέννησε τα αβγά του.

SAM_0514

Continue reading ‘Παραμύθι με τον ναυτοφάγο αρχαιοπτέρυγα’

Δεν είναι όλοι οι πολιτισμοί ίσοι

Ελάχιστοι ίσως θα περίμεναν αναδημοσίευση κειμένου που αναρτήθηκε αρχικά στο marxists.org σε αυτό το ιστολόγιο. Ωστόσο, προσωπικά μπορεί να διαφωνώ ριζικά σε πολλά με τους παλαιο-Μαρξιστές, όμως τουλάχιστον τους σέβομαι και μπορώ να επικοινωνήσω μαζί τους καθώς ασπάζονται τις αρχές του διαφωτισμού και της λογικής συνέπειας, σε αντίθεση με πολλούς σύγχρονους αριστεριστές. Συγκεκριμένα, έτυχε πρόσφατα και έπεσε το μάτι μου σε αυτό το κείμενο του Kenan Malik, που νομίζω αξίζει να το διαβάσει κανείς. Περιττό να πω ότι με βρίσκει απόλυτα σύμφωνο. Ο σύνδεσμος είναι εδώ.

First Published: 28 May 2002, in “spiked!”;
Kenan Malik spoke at the spiked conference After 11 September: Fear and Loathing in the West, on Sunday 26 May at the Bishopsgate Institute in London.
Kenan Malik is also author of The Meaning of Race, Man, Beast and Zombie: What Science Can and Cannot Tell Us About Human Nature, and the Institute of Ideas publication ‘What is it to be human? What science can and cannot tell us’

‘I denounce European colonialism’, wrote CLR James. ‘But I respect the learning and profound discoveries of Western civilisation.’

James was one of the great radicals of the twentieth century, an anti-imperialist, a superb historian of black struggles, a Marxist who remained one even when it was no longer fashionable to be so. But today, James’ defence of ‘Western civilisation’ would probably be dismissed as Eurocentric, even racist.

To be radical today is to display disenchantment with all that is ‘Western’ — by which most mean modernism and the ideas of the Enlightenment — in the name of ‘diversity’ and ‘difference’. The modernist project of pursuing a rational, scientific understanding of the natural and social world — a project that James unashamedly championed — is now widely regarded as a dangerous fantasy, even as oppressive.

‘Subjugation’, according to the philosopher David Goldberg, ‘defines the order of the Enlightenment: subjugation of nature by human intellect, colonial control through physical and cultural domination, and economic superiority through mastery of the laws of the market’. The mastery of nature and the rational organisation of society, which were once seen as the basis of human emancipation, have now become the sources of human enslavement.

Enlightenment universalism, such critics argue, is racist because it seeks to impose Euro-American ideas of rationality and objectivity on other peoples. ‘The universalising discourses of modern Europe and the United States’, argues Edward Said, ‘assume the silence, willing or otherwise, of the non-European world.’

Not just for radicals, but for many mainstream liberals too, the road that began in the Enlightenment ends in savagery, even genocide. As the sociologist Zygmunt Bauman argues: ‘Every ingredient of the Holocaust… was normal… in the sense of being fully in keeping with everything we know about our civilisation, its guiding spirits, its priorities, its immanent vision of the world — and of the proper ways to pursue human happiness together with a perfect society.’

This belief that modernism lies at the root of all evil is so pervasive that only right-wing reactionaries, like Italian prime minister Silvio Berlusconi, former UK prime minister Margaret Thatcher or the late Dutch politician Pim Fortuyn, it sometimes seems, are willing unreservedly to defend James’ belief in the superiority of ‘the learning and profound discoveries of Western civilisation’.

So the real question to ask in the wake of September 11 is not, as many have suggested, ‘Why do they hate us?’, but rather ‘Why do we seem to hate ourselves?’. Why is it that Western liberals and radicals have become so disenchanted with modern civilisation that some even welcomed the attack on the Twin Towers as an anti-imperialist act?

CLR James, like most anti-imperialists in the past, recognised that all progressive politics were rooted in the ‘Western tradition’, and in particular in the ideas of reason, progress, humanism and universalism that emerged out of the Enlightenment. The scientific method, democratic politics, the concept of universal values — these are palpably better concepts than those that existed previously, or those that exist now in other political and cultural traditions. Not because Europeans are a superior people, but because out of the Renaissance, the Enlightenment and the scientific revolution flowed superior ideas.

The Western tradition is not Western in any essential sense, but only through an accident of geography and history. Indeed, Islamic learning provided an important resource for both the Renaissance and the development of science. The ideas we call ‘Western’ are in fact universal, laying the basis for greater human flourishing. That is why for much of the past century radicals, especially third world radicals, recognised that the problem of imperialism was not that it was a Western ideology, but that it was an obstacle to the pursuit of the progressive ideals that arose out of the Enlightenment.

As Frantz Fanon, the Martinique-born Algerian nationalist, put it: ‘All the elements of a solution to the great problems of humanity have, at different times, existed in European thought. But Europeans have not carried out in practice the mission that fell to them.’ For thinkers like Fanon and James, the aim of anti-imperialism was not to reject Western ideas but to reclaim them for all of humanity.

Indeed, Western liberals were often shocked by the extent to which anti-colonial movements adopted what they considered to be tainted notions. The Enlightenment concepts of universalism and social progress, the French anthropologist Claude Levi-Strauss observed, found ‘unexpected support from peoples who desire nothing more than to share in the benefits of industrialisation; peoples who prefer to look upon themselves as temporarily backward rather than permanently different’. Elsewhere he noted that the doctrine of cultural relativism ‘was challenged by the very people for whose moral benefit the anthropologists had established it in the first place’.

How things have changed. ‘Permanently different’ is exactly how we tend to see different, groups, societies and cultures today. Why? Largely because contemporary society has lost faith in social transformation, in the possibility of progress, in the beliefs that animated anti-imperialists like James and Fanon.

To regard people as ‘temporarily backward’ rather than ‘permanently different’ is to accept that while people are potentially equal, cultures definitely are not; it is to accept the idea of social and moral progress; that it would be far better if everybody had the chance to live in the type of society or culture that best promoted human advancement.

But it’s just these ideas — and the very act of making judgements about beliefs, values, lifestyles, and cultures — that are now viewed as politically uncouth. In place of the progressive universalism of James and Fanon, contemporary Western societies have embraced a form of nihilistic multiculturalism. We’ve come to see the world as divided into cultures and groups defined largely by their difference with each other. And every group has come to see itself as composed not of active agents attempting to overcome disadvantages by striving for equality and progress, but of passive victims with irresolvable grievances. For if differences are permanent, how can grievances ever be resolved?

The corollary of turning the whole world into a network of victims is to transform the West, and in particular the USA, into an all-powerful malign force — the Great Satan — against which all must rage. In Salman Rushdie’s The Satanic Verses, one of the central characters, Saladin, finds himself incarcerated in a detention centre for illegal immigrants. Saladin discovers that his fellow inmates have been transformed into beasts — water buffaloes, snakes, manticores. He himself has become a hairy goat.

How do they do it, Saladin asks a fellow prisoner? ‘They describe us’, comes the reply, ‘that’s all. They have the power of description and we succumb to the pictures they construct’. There is a similar sense of fatalism in the way that many contemporary radicals view the USA. The Great Satan describes the world, and the world succumbs to those descriptions.

In this fatalism lies a common thread that binds contemporary Western radicalism and fundamentalist Islam. On the surface the two seem poles apart: fundamentalists loathe Western decadence, Western radicals fear Islamic presumptions of certainty. But what unites the two is that both are rooted in contemporary nihilistic multiculturalism; both express, at best, ambivalence about, at worst outright rejection of, the ideas of modernity, universality, and progress. And both see no real alternative to Western power.

Most importantly, both conflate the gains of modernism and the iniquities of capitalism. In this way the positive aspects of capitalist society — its invocation of reason, its technological advancements, its ideological commitment to equality and universalism — are denigrated, while its negative aspects — the inability to overcome social divisions, the contrast between technological advance and moral turpitude, the tendencies towards barbarism — are seen as inevitable or natural.

According to this worldview, all one can hope for, in the words of Edward Said, is ‘the possibility of a more generous and pluralistic vision of the world, in which imperialism courses on, as it were, belatedly, in different forms (the North-South polarity of our time is one), and the relationship of domination continues, but the opportunities for liberation are open.’ But what can liberation mean if nothing is to change and ‘imperialism courses on’? Is it not more likely that such a view will give rise, not to a ‘generous and pluralistic vision of the world’, but to a darkly dystopian and misanthropic one, where all that is left is nihilistic rage — the kind of rage that led to the events of 11 September?

The fury that drove the planes into Twin Towers was nurtured as much by the nihilism and fatalism that now grips much of Western society as by the struggle in Palestine or anywhere else in the third world. There was nothing remotely anti-imperialist or progressive about the attack; nor is there about the visceral anti-Americanism that today animates Islamic fundamentalists and Western radicals alike. There is much to deplore about American society and American foreign policy. But little of it is embodied in the anti-Americanism either of Islamic fundamentalism or of contemporary Western radicalism. Rather, they are both the products of the failure of anti-imperialism, and of a disaffection with the modern world. The irony of such estrangement from modernism is that it is as rooted in the ‘Western tradition’ as modernism itself — but only in its more reactionary and backward-looking strands.

‘Today, we are present at the stasis of Europe’, Frantz Fanon wrote. Europe ‘has shaken off all guidance and all reason, and she is running headlong into the abyss; we would do well to avoid it with all speed.’ Forty years ago, Fanon was issuing a clarion call against imperialism. Today he could be equally well warning us about the consequences of what passes for anti-imperialism.

Περί χορτοφαγίας ορολογικό

Στους φίλους ΔΑ και ΓΑ.

Οι χορτοφάγοι είναι λίγοι μεν, αλλά αυτό δεν αποτελεί επαρκή λόγο να μην διακρίνωνται σε ομάδες και ομαδώσεις που τσακώνονται μεταξύ τους, ωσάν τους φιλελέδες. Ων έστι άριθμός, τον οποίο επιχειρώ να παρουσιάσω:

Εν αρχή και καταχρηστικά μπορούμε να εντάξουμε τους ημιχορτοφάγους (που είναι το ίδιο με τους ημικρεωφάγους!): εκείνους δηλαδή που απλώς περιορίζουν την κατανάλωση κρέατος σε σχέση με τον νεοελληνικό μέσο όρο ή καταναλώνουν μόνο ένα είδος κρέατος ή νηστεύουν τακτικά. Υπάρχει εδώ, όπως είναι σαφές, ένα συνεχές αποχής από την σάρκα των έμβιων φίλων μας: κάποιος που καταναλώνει κρέας Χριστούγεννα και Πάσχα είναι υπό μια έννοια χορτοφάγος κατά ποσοστό 363/365, ήτοι 99,45%, που δεν είναι κι άσχημα. Ό,τι μπορεί ο καθένας.

Στην πραγματικότητα, σε κατάσταση ημιχορτοφαγίας με αυτήν την έννοια μεγάλωσαν οι παππούδες και οι πατεράδες μας, τρώγωντας κρέας καναδυό φορές τον μήνα. Αυτή είναι η λιτή μας μεσογειακή δίαιτα και η παράδοση της καθ’ ημάς Ανατολής, όχι τα μπέργκε και τα αργεντίνικα και τα σενιάν της γαστριμαργικής ευμάρειας. Η παχύσαρκη κρεωφαγία των επάλληλων προκοιλίων είναι έθιμο που μετρά δεν μετρά 40 χρόνια ζωής. Ας μην το ξεχνάμε αυτό.

Φρίκη ρε φίλε.

Φρίκη ρε φίλε.

Continue reading ‘Περί χορτοφαγίας ορολογικό’

Περί της αγοράς ενέργειας

Η αγορά ενέργειας είναι η αγορά με τις τεράστιες στρεβλώσεις, την διαφθορά και το κρυμμένο δυναμικό. Εκεί θα κριθούν πολλά.

Η λατρεμένη μας ΔΕΗ, η φορτωμένη 22.000 υπαλλήλους στην αρχή της κρίσης (την στιγμή που η αντίστοιχη πορτογαλική εταιρεία έχει 12.000 και η αντίστοιχη φιλλανδική μόλις 10.000), εξακολουθεί να δεσπόζη στην εγχώρια αγορά ενέργειας. Παρά το γεγονός ότι η αγορά έχει τύποις απελευθερωθή με σειρά νομοθετημάτων (ήδη με τον Ν. 2773/1999 επί Ευ. Βενιζέλου), ο κλάδος της προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας παραμένει κρατικό μονοπώλιο (αναφερόμενο μερίδιο 98% για το 2013). Εις βλάβην των καταναλωτών φυσικά.

Για τον λόγο αυτό είναι αναγκαία η πώληση της λεγόμενης μικρής ΔΕΗ (Ν. 4273/2014), με τον ένα ή τον άλλο τρόπο, στην μία ή στην άλλη συσκευασία, προκειμένου να ανοίξη πραγματικά η αγορά. Το ζήτημα δηλαδή δεν είναι απλώς εισπρακτικό, αλλά βαθύτατα μεταρρυθμιστικό και θεσμικό. Η διαιώνιση της παρούσας κατάστασης διαιωνίζει τον βρόχο της κρατικής ΔΕΗ επί της αγοράς ενέργειας. Από το μονοπώλιο ωφελείται μόνο ο μονοπωλητής.

Η ΔΕΗ αποτελεί όμως και σεσημασμένη και διαβόητη εστία διαφθοράς. Και το πρόβλημα δεν εντοπίζεται μόνο στην συμμορία που λέγεται ΓΕΝΟΠ ΔΕΗ, εκλεκτά μέλη της οποίας οδεύουν προς το εδώλιο του ΤριμΕφΚακ.

Φωτόπουλος στα κάγκελα. Έτσι.

Φωτόπουλος πίσω από κάγκελα. Έτσι.

Continue reading ‘Περί της αγοράς ενέργειας’

Περί της βιωσιμότητας του Ελληνικού δημόσιου χρέους

Πολύ συζήτηση γίνεται τελευταία για το αν το Ελληνικό χρέος είναι βιώσιμο και για την έκθεση του ΔΝΤ. Αρκετοί ωστόσο δεν γνωρίζουν τι ακριβώς θα πει να είναι βιώσιμο το χρέος, και υπό ποιές συνθήκες συμβαίνει αυτό. Προς επιμόρφωση των αναγνωστών της αναΜόρφωσης, ακολουθούν μερικές πληροφορίες.

Βιωσιμότητα: Σε γενικές γραμμές, το δημόσιο χρέος είναι βιώσιμο όταν οι δαπάνες του δημόσιου τομέα από τώρα μέχρι το μακρινό μέλλον δεν υπερβαίνουν τα έσοδά του. Η λογική είναι ότι για ένα διάστημα το κράτος μπορεί να ξοδεύει περισσότερα από όσα εισπράττει, αλλά σε βάθος χρόνου, ας πούμε την ημέρα πριν το τέλος του κόσμου, πρέπει να έχει τακτοποιήσει τις οφειλές του.

Δαπάνες: Οι δημόσιες δαπάνες χωρίζονται σε δυο κατηγορίες, στις πρωτογενείς δαπάνες και στις δαπάνες για την εξυπηρέτηση του δημόσιου χρέους. Οι πρώτες αφορούν όλες τις δαπάνες του κράτους για μισθούς δημοσίων υπαλλήλων, συντάξεις, αγορές υλικών, τα πάντα εκτός από τους τόκους του δημόσιου χρέους. Οι δεύτερες αφορούν τους τόκους του δημόσιου χρέους. Οι πρωτογενείς δαπάνες αυξάνονται μακροπρόθεσμα λόγω πληθωρισμού, αλλά μπορούν να αυξάνονται και ταχύτερα από τον πληθωρισμό λόγω π.χ. δυσμενών δημογραφικών συνθηκών (πληθυσμιακή γήρανση σημαίνει αύξηση των δαπανών για συντάξεις), έντασης με γειτονικές χώρες που αυξάνει τις αμυντικές δαπάνες, κ.ο.κ. Οι δαπάνες εξυπηρέτησης του χρέους αυξάνουν όταν αυξάνει το χρέος. Ο ρυθμός αύξησης είναι δε ίσος με το επιτόκιο δανεισμού. Για παράδειγμα, ας υποθέσουμε ότι δανειστήκατε 100 ευρώ με επιτόκιο 10% το χρόνο. Τον πρώτο χρόνο οι τόκοι θα είναι 10 ευρώ. Ας υποθέσουμε ότι αντί να τους πληρώσετε τους προσθέτετε στο χρέος το οποίο γίνεται 110 ευρώ. Τον δεύτερο χρόνο οι τόκοι θα είναι 11 ευρώ (10% σε 110 ευρώ). Ας υποθέσουμε ότι δεν τους πληρώνετε αλλά τους προσθέτετε και αυτούς στο χρέος, το οποίο γίνεται τώρα 121 ευρώ. Οι τόκοι το τρίτο έτος θα είναι 12.1 ευρώ. Βλέπουμε ότι και το χρέος και το κόστος εξυπηρέτησής του αυξάνονται κατά 10% το χρόνο (100, 110, 121, και 10, 11, 12.1), με ρυθμό δηλαδή ίσο του επιτοκίου.

Έσοδα: Το κράτος αντλεί έσοδα φορολογώντας την αξία των οικονομικών συναλλαγών, είτε τις δαπάνες (π.χ. Φ.Π.Α) είτε το εισόδημα. Δαπάνες και εισόδημα είναι ούτως ή άλλως ίσα, διότι το εισόδημα κάποιου προέρχεται από τη δαπάνη κάποιου άλλου. Ο τρόπος που μετράμε τη συνολική δαπάνη σε εγχώρια παραγόμενα προϊόντα είναι μέσω του ΑΕΠ. Το ΑΕΠ είναι η πίτα, και το κράτος μέσω της φορολογίας αποσπά ένα κομμάτι. Μακροπρόθεσμα, τα δημόσια έσοδα αυξάνονται διότι το ΑΕΠ, η πίτα δηλαδή, αυξάνεται για τρεις λόγους. Ο πρώτος είναι ο πληθωρισμός, ο δεύτερος είναι η αύξηση του πληθυσμού που σημαίνει αύξηση του αριθμού των εργαζομένων, και ο τρίτος είναι η αύξηση της παραγωγικότητας που επιτρέπει σε κάθε εργαζόμενο να παράγει περισσότερο από πριν. Έτσι, είναι λογικό να προσδοκούμε τα δημόσια έσοδα να αυξάνονται μακροπρόθεσμα με ρυθμό περίπου ίδιο με αυτόν του ΑΕΠ.

Συνθήκες βιωσιμότητας: Βάσει των παραπάνω, πότε είναι βιώσιμο το χρέος? Για να το πω παραστατικά, το κράτος θα μπορεί να αποπληρώσει το χρέος του την ημέρα πριν το τέλος του κόσμου αν μέχρι τότε τα έσοδα αυξάνονται με ρυθμό ταχύτερο από το ρυθμό αύξησης των δαπανών. Αν το κράτος καταφέρει να διατηρήσει την αύξηση των πρωτογενών δαπανών σε ρυθμό ίσο ή χαμηλότερο από αυτόν του ΑΕΠ, το χρέος θα είναι βιώσιμο όσο το επιτόκιο (κόστος εξυπηρέτησης του χρέους) είναι χαμηλότερο από το ρυθμό αύξησης του ΑΕΠ (και άρα των εσόδων) ακόμα και αν το δημόσιο δεν πληρώσει ποτέ τόκους αλλά τους προσθέτει στο αρχικό χρέος, διότι τα έσοδά του θα αυξάνονται γρηγορότερα από το χρέος. Αν το επιτόκιο είναι μεγαλύτερο, το κράτος θα πρέπει να έχει έσοδα μεγαλύτερα από τις πρωτογενείς δαπάνες, να έχει δηλαδή πρωτογενές πλεόνασμα ώστε να αποπληρώσει μέρος των τόκων.

Βιωσιμότητα του Ελληνικού χρέους: Όπως φαίνεται σε αυτήν και αυτήν την έκθεση, το ΔΝΤ δεν θεωρεί ότι το Ελληνικό χρέος είναι βιώσιμο. Πρακτικά αυτό σημαίνει ότι αν το Ελληνικό δημόσιο προσπαθούσε να δανειστεί από τις αγορές, το επιτόκιο θα ήταν τόσο υψηλό σε σχέση με τους ρυθμούς αύξηση του ΑΕΠ που το πρωτογενές πλεόνασμα που θα απαιτείτο προκειμένου να μην αυξάνεται το κόστος εξυπηρέτησης του χρέους ταχύτερα από τα έσοδα δεν είναι εφικτό. Ο λόγος είναι ότι επειδή το Ελληνικό δημόσιο χρέος είναι ήδη πολύ υψηλό σε σχέση με το ΑΕΠ, οι αγορές το θεωρούν υψηλού ρίσκου και άρα απαιτούν πολύ υψηλό επιτόκιο προκειμένου να συνεχίσουν να δανείζουν. Η λογική του προηγούμενου μνημονίου είναι ότι έχοντας πρωτογενές πλεόνασμα περίπου 4% ώστε να πληρώνουμε τους τόκους για αρκετά χρόνια και με διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις που θα αύξαναν την παραγωγικότητα της Ελληνικής οικονομίας και άρα το ΑΕΠ, το χρέος σε σχέση με το ΑΕΠ θα έπεφτε τόσο ώστε η Ελλάδα να ανακτήσει την εμπιστοσύνη των αγορών και να μπορέσει να αρχίσει να δανείζεται με χαμηλότερο επιτόκιο που θα έκανε το χρέος βιώσιμο.  Το σενάριο αυτό ήταν ήδη παρακινδυνευμένο, καθώς θα ήταν πολύ δύσκολο το κράτος να διατηρήσει πρωτογενή πλεονάσμα ίσα με 4% του ΑΕΠ για μακρό χρονικό διάστημα. Δυστυχώς, όπως επισημαίνει το ΔΝΤ, η ζημιά που προκάλεσε η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ έκανε ένα ούτως ή άλλως δύσκολο εγχείρημα να περάσει πλέον στη σφαίρα της επιστημονικής φαντασίας. Ποιές λύσεις απομένουν εντός Ευρώ?

Κούρεμα: Μια προτεινόμενη λύση είναι το κούρεμα. Διαγράφουμε ένα μέρος του χρέους, και έτσι το χρέος σε σχέση με το ΑΕΠ πέφτει σε αποδεκτά επίπεδα. Η λύση αυτή συναντά δυο εμπόδια. Το πρώτο είναι ότι κάτι τέτοιο δεν επιτρέπεται από την Ευρωπαϊκή νομοθεσία. Το δεύτερο είναι ότι η ρετσινιά του κουρέματος θα μας ακολουθεί. Ναι μεν το χρέος μας θα έχει μειωθεί, αλλά αν έχει μειωθεί λόγω, ουσιαστικά, μιας χρεοκωπίας δεν είναι καθόλου σίγουρο ότι οι αγορές θα δεχτούν να μας δανείσουν με χαμηλό επιτόκιο παρά τη μείωση. Έτσι, θα χρειαστεί να έχουμε υψηλά πρωτογενή πλεονάσματα, αλλιώς το χρέος και το κόστος εξυπηρέτησής του θα επανέλθουν σε υψηλά επίπεδα.

Επιμήκυνση: Αυτή τη στιγμή τα δάνεια που έχουμε από τους θεσμούς λήγουν σε τακτά χρονικά διαστήματα. Κάθε φορά που λήγουν, επειδή δεν μπορούμε να δανειστούμε από τις αγορές με αρκετά χαμηλό επιτόκιο, ξαναδανειζόμαστε για να αποπληρώσουμε τα προηγούμενα δάνεια και υπογράφουμε νεες συμφωνίες (μνημόνια). Η μέθοδος αυτή είχε λογική με την προοπτική ότι η Ελλάδα θα κατάφερνε να μειώσει το χρέος σε σχέση με το ΑΕΠ και να επιστρέψει στις αγορές σε εύλογο χρονικό διάστημα. Αν θέλουμε να ειμαστε ρεαλιστές, πρέπει να αποδεχτούμε ότι πλέον κάτι τέτοιο είναι ανέφικτο. Η μόνη διέξοδος είναι η μετατροπή του δανείου σε μακροπρόθεσμο, π.χ. για 40 χρόνια με 20ετή περίοδο χάριτος για τοκους. Αυτό σημαίνει ότι η Ελλάδα δεν θα επιστρέψει στις αγορές για αρκετές δεκαετίες, και διατηρώντας ένα πρωτογενές πλεόνασμα 3% του ΑΕΠ και ρυθμό αύξησης του ΑΕΠ 1% θα έχει δυνατότητα στο διάστημα αυτό να μειώσει μεν, σταδιακά δε, το χρέος της σε σχέση με το ΑΕΠ. Το ερώτημα είναι αν το 3% είναι εφικτό. Στην περίπτωση που δεν είναι, και μάλλον δύσκολα θα δούμε πολύ πάνω από 2%, το χρέος δεν είναι βιώσιμο διότι όταν θα αναγκαστούμε να βγούμε στις αγορές δεν θα το έχουμε μειώσει τόσο ώστε να μπορούμε να δανειστούμε με αρκετά χαμηλό επιτόκιο, και έτσι θα αρχίσει τα αυξάνεται και πάλι. Στην περίπτωση αυτή, προκειμένου να αποφευχθεί το κούρεμα θα πρέπει να ελπίζουμε σε ρυθμούς ανάπτυξης ιστορικά υψηλούς της τάξης του 2% και πάνω, ή οι όροι του δανείου να γίνουν ακόμα πιο ευνοϊκοί.

Ομοσπονδοποίηση του χρέους: Αυτό έκαναν και οι ΗΠΑ επί Χάμιλτον. Προϋποθέτει το σχηματισμό μιας ομοσπονδιακής κυβέρνησης που θα έχει τη δυνατότητα να επιβάλλει φόρους, η οποία θα αναλάβει το χρέος όλων των κρατών-μελλών που θα συμμετάσχουν στην ομοσπονδία. Θα πρέπει βεβαίως να συνοδεύεται από ασφαλιστικές δικλείδες που θα αποτρέψουν στο μέλλον κάποιο μέλος να συσσωρεύσει χρέος αναγκάζοντας την ομοσποδιακή κυβέρνηση να το ξελασπώσει. Κατά την άποψή μου, η ομοσπονδοποίηση της Ευρώπης είναι η καλύτερη λύση, και μια επιμήκυνση θα μας αγόραζε χρόνο ώστε να μπει ένα τέτοιο σχέδιο σε εφαρμογή. Ωστόσο, είναι αμφίβολο αν οι λαοί της Ευρώπης είναι έτοιμοι για αυτό.

Συνταγματολογικά και εκλογικά άτακτα V

Η πολιτική επικαιρότητα μάς κρατά με κομμένη την ανάσα. Θα χρεωκοπήσουμε ή δεν θα χρεωκοπήσουμε; Θα εισβάλουν οι λαφαζανιστές στα Χειμερινά Ανάκτορα του Νομισματοκοπείου ή θα ζήσουμε να δούμε κι άλλη μέρα; Θα πληρώσουμε 29% φόρο εισοδήματος ή μήπως να το πάμε στο 99% να τελειώνουμε; Πέτυχε το πραξικόπημα των δανειστών ή συνετρίβη από την αντίσταση της Νεολαίας ΣΥΡΙΖΑ; Και τι γνώμη έχει για όλα αυτά η Ραχήλ Μακρή;

Ενόσω συμβαίνουν όλα αυτά όμως, στον πλανήτη αναΜόρφωση μπορούμε να σχολιάζουμε και τα τραγελαφικά δικά μας. Τα νομικά.

1. Αντισυνταγματικότητα του δημοψηφίσματος.

Δημοψήφισμα επί δημοσιονομικού θέματος είναι αντισυνταγματικό, ακόμη και αν μεταμφιεστή σε κρίσιμο εθνικό θέμα. Την άποψη αυτή διετύπωσα ήδη τον Νοε 2011, την επανέλαβα τώρα και χαίρομαι που την ασπάστηκε και ο Βενιζέλος (ο οποίος τότε βέβαια έλεγε τα ακριβώς αντίθετα, δεν ξεχνώ!). Δυστυχώς κανείς δεν μοιάζει να αντιλαμβάνεται το θεσμικό προηγούμενο που δημιούργησαν οι τσιπροκαμμένοι: πλέον μπορεί να τεθή σε δημοψήφισμα ακόμη και το προσχέδιο του προϋπολογισμού.

Εν προκειμένω μάλιστα, η αντισυνταγματικότητα του δημοψηφίσματος ενισχύθηκε με το γελοίο ερώτημά του, ένα ερώτημα που μέλλει να έχη τραγικές πολιτικές συνέπειες (Ας είχατε τα μέζεα του Λαπαβίτσα τουλάχιστον να προτείνετε ευθέως στον λαό την δραχμή).

referendum

Continue reading ‘Συνταγματολογικά και εκλογικά άτακτα V’

Και Ναι να πούμε, τα ίδια χάλια δεν θα έχουμε πάλι;

Με τόσα που έχουν γραφτεί, πίστευα όλοι βλέπουμε ακριβώς τι διακυβεύεται στο δημοψήφισμα. Δυστυχώς άκουσα απόψεις από πολύ έξυπνους και καλλιεργημένους ανθρώπους που με τρόμαξαν. Ορίστε μια τελευταία προσπάθεια να δώσω την οπτική ενός ανθρώπου (οικονομολόγου του εξωτερικού; δεν ξέρω αν μαρέσει αυτή η ταμπέλα) που βλέπει ανήμπορος την χώρα του να ριψοκινδυνεύει ένα ιστορικό λάθος.

Ακόμα και ο θερμότερος υπέρμαχος της κυβέρνησης δεν μπορεί να αρνηθεί ότι το ερώτημα στις κάλπες της Κυριακής δεν είναι απλά αυτό που γράφεται στο χαρτί. Δεν κάνουμε ολόκληρο δημοψήφισμα, το πρώτο εδώ και 40 χρόνια, για να αποφασίσουμε σχετικά με μια τεχνική πρόταση των δανειστών (που έχουν άλλωστε αποσύρει!), αλλά για να δηλώσουμε ποιά θέλουμε να είναι η θέση της Ελλάδας, οικονομίας και κοινωνίας, τα επόμενα 40 χρόνια.

Ακόμα και αν πιστεύεις την κυβέρνηση όταν λέει ότι το Όχι θα είναι ένας διαπραγματευτικός άσος στο μανίκι μας (την ίδια κυβέρνηση που π.χ. έλεγε οτι οι τράπεζες δεν θα κλείσουν), σίγουρα πρέπει να καταλαβαίνεις ότι το διαπραγματευτικό πόκερ έχει κινδύνους: το Όχι μας φέρνει πιο κοντά στην διαβόητη ρήξη, δηλαδή έξοδο από ευρωζώνη και ουσιαστικά, αν όχι και στα χαρτιά, έξοδο από την ΕΕ.

Η ρήξη με τους εταίρους φυσικά θα σημαίνει τέλος του ΕΣΠΑ και άλλων πόρων που χαριστικά αντλούμε σήμερα (μια και αδυνατούμε να πληρώσουμε την εθνική συμμετοχή) και πιθανώς και από την ζώνη Σενγκεν. Πλήθος κειμένων έχουν περιγράψει με κάθε τεχνική λεπτομέρεια και πώς το Όχι θα περιορίσει την βοήθεια που μπορεί να μας δώσει η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα*, θα στραγγαλίσει περεταίρω την ρευστότητα και τελικά μπορεί να οδηγήσει στην δραχμή (ακόμα και αν δεν το θέλει ο πρωθυπουργός, όπως ισχυρίζεται, παρόλο που κάνει το παν για να μας πείσει για το αντίθετο). Οι τράπεζες θα παραμείνουν κλειστές, τα ράφια των καταστημάτων όλο και πιο άδεια, η αναστάτωση στην αγορά και στην κοινωνία θα βαθύνει. Δεν είναι σενάριο τρόμου αλλά στοιχειώδης οικονομική ανάλυση, όπως εξηγεί η συντριπτική πλειονότητα των ειδικών, ακόμα και βουλευτών της ίδιας της κυβέρνησης! Η ίδια οικονομική ανάλυση άλλωστε είχε εξηγήσει πλήρως που θα μας οδηγήσει αυτή η ατέρμονη διαπραγμάτευση, κιας την λοιδορούσαν οι υπερδιαπραγματευτές ως «τρομολαγνεία», «καταστροφολογία» ή ακόμα και έλλειψη πατριωτισμού. Κιομως είμαστε πια ήδη στο χειρότερο σενάριο: δεκάδες δις ευρώ καταθέσεων έχουν κάνει φτερά, η αβεβαιότητα έχει σκοτώσει τις επενδύσεις και πνίξει τις επιχειρήσεις, οι τράπεζες είναι κλειστές!

Το Όχι όμως δεν θα βλάψει μόνο αγορές, οικονομία και το δικαίωμα μας να εργαζόμαστε όπου θέλουμε στην Ευρώπη. Θα ενθαρρύνει τα πιο οπισθοδρομικά ρεύματα του ΣΥΡΙΖΑ και της κοινωνίας, που ποτέ δεν ένιωθαν ιδιαίτερα άνετα στην ευρωπαϊκή οικογένεια, ποτέ δεν καταλάβαιναν την αξία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, της ελευθερίας λόγου, της δημοκρατίας εν τέλει. Το Όχι θα ενδυναμώσει ανθρώπους που θέλουν να ορίζουν τι θα λέμε και πως θα σκεφτόμαστε, που θέλουν να κάνουμε παρέα με την ημι-δικτατορική Ρωσία του Πούτιν και την κατεστραμένη Βενεζουέλα του Μαδούρο.

Και με το Ναι όμως τι κερδίζουμε;
Οκ, ίσως εξασφαλίσουμε την παραμονή μας στην πλουσιώτερη, μεγαλύτερη και δημοκρατικώτερη συμπολιτεία της υφηλίου. Ε και;
Ένα μαύρο χάλι δεν είναι η οικονομία, μετά απο πέντε χρόνια που λέμε Ναι;

Κιομως, αν το σκεφτεί κανείς προσεκτικά τα όχι που είπαμε μας έφαγαν. Όχι στις μεταρρυθμίσεις, όχι στο συμμάζεμα του δημοσίου, όχι στην ειλικρινή συνεργασία με τους εταίρους μας. Κάθε φορά που είπαμε ναι στην σοβαρή δουλειά, η οικονομία ανέπνευσε. Κάθε φορά που βγήκαν όλα τα ελατώμματα της φυλής μας (ευθιξία, ανυπομονησία, συμπλέγματα ανωτεροκατωτερότητας) και πήγαμε να τα σπάσουμε με τους εταίρους, η οικονομία βυθίστηκε.

Ο καλύτερος ίσως τρόπος να δεις πώς πάει η οικονομία είναι κοιτώντας τις καταθέσεις στις τράπεζες. Τόσο επειδή είναι σημάδι της γενικότερης εμπιστοσύνης των πολιτών στο σύστημα, αλλά και επειδή επιτρέπει στις τράπεζες να παρέχουν δάνεια που είναι απαραίτητα για την ανάπτυξη. Όσες φορές τα πηγαίναμε καλά με τους εταίρους και κάναμε μεταρρυθμίσεις (έστω αργά, και με το ζόρι), οι καταθέσεις ανέβαιναν. Κάθε φορά που αρχίζαμε τα πολιτικάντικα παιχνίδια και τις «διαπραγματεύσεις» οι καταθέσεις εξατμίζονταν. Κλασικό παράδειγμα καλής πρακτικής είναι η κυβέρνηση Παπαδήμου, που υπό εξαιρετικά αντίξοες συνθήκες άρχισε να σταθεροποιεί την οικονομία (και την επιβραβεύσαμε καταλλήλως, ακόμα και με γελοίες απειλές για ειδικά δικαστήρια). Κλασικό αντιπαράδειγμα είναι η εντελώς ερασιτεχνική απόπειρα της κυβέρνησης Σαμαρά για απεξάρτηση από τον δανεισμό των εταίρων με έξοδο στις αγορές, και ακόμα περισσότερο βέβαια οι στιγμές που ζούμε σήμερα με την συγκυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑΝΕΛ.

Deposits

Αν έρθουμε στην ρήξη, αν πάμε στην δραχμή, αν κουρευτούν οι καταθέσεις μας, η κυβέρνηση θα το κάνει για μια διαφορά 1-2 δις ευρώ με τους εταίρους ή για να μην αυξηθεί ο ΦΠΑ στην Σαντορίνη. Την ίδια ώρα, η υπερδιαπραγμάτευση έχει κοστίσει πάνω απο 30 χαμένα δισεκατομμύρια ευρώ σε καταθέσεις! Από την αρχή της κρίσης έχουν χαθεί κάπου 100 δισεκατομμύρια, χρήματα που αντί να δανείζουν οι τράπεζες σε επιχειρήσεις, μουχλιάζουν κάτω από στρώματα, μέσα σε απορροφητήρες ή στηρίζουν την Ελβετική οικονομία.

Αν πούμε Ναι, βάζουμε το πρώτο και απαραίτητο λιθαράκι να επιστρέψουν έστω κάποια από αυτά τα μυθικά ποσά. Με αυτά τα χρήματα η οικονομία θα ανακάμψει (όπως άρχισε δειλά να ανακάμπτει ως τον Δεκέμβριο, παρ’όλη την ανεπάρκεια της κυβέρνησης Σαμαρά**), με αυτά τα χρήματα δεν θα έχουμε ανάγκη κανέναν. Μόνο με την επιστροφή στην ομαλότητα και το τέλος του φόβου της δραχμής, θα ξεπεράσουμε μνημόνια και ΔΝΤ, θα έχουμε πραγματική ανεξαρτησία.

Να το κάνουμε σαφές λοιπόν. Το Ναι θα σημάνει ότι η υπόθεση δραχμή κλείνει εδώ. Η αβεβαιότητα λήγει, η Ελλάδα θα αρχίσει πάλι να γίνεται μια κανονική χώρα. Και θα αφήσουμε επιτέλους και την Ευρωζώνη να ασχοληθεί με τα όντως τεράστια δομικά προβλήματα της, με το χτίσιμο μιας στιβαρότερης Ένωσης (με την έκδοση ευρωομολόγων, κοινά επιδόματα ανεργίας κτλ). Όπως θα’λεγε ίσως ο Τσώρτσιλ, η Μάχη της Ελλάδας θα τελειώσει, και μπορεί επιτέλους να ξεκινήσει η Μάχη της Ευρώπης.

—————————–

*Το οποίο προφανώς δεν κάνει απο εκδίκηση αλλά για νομικούς και πρακτικούς λόγους. Η ΕΚΤ χρηματοδοτεί τις τράπεζες μας με ενέχυρο ελληνικά ομόλογα. Όσο πιο πολύ απειλούμε με ρήξη, με κάθε αποπληρωμή δανείων που χάνουμε (όπως του ΔΝΤ), πέφτει η αξία των ομολόγων μας και αντίστοιχα μειώνεται το ποσό που μπορεί να δώσει η ΕΚΤ.

**Ναι, φυσικά είχαμε ανάκαμψη, όπως φαίνεται από το ΑΕΠ αλλά και την καθημερινή εμπειρία οποιουδήποτε έχει έστω μικρή επιχείρηση. Δυστυχώς ίσως αποδειχτεί μοιραία η ανυπομονησία των Ελλήνων, η έλλειψη εμπιστοσύνης στα επίσημα στοιχεία και το γεγονός ότι η ανάκαμψη δεν πρόλαβε να αγγίξει τις τσέπες αυτών που είναι θερμότεροι οπαδοί του Όχι σήμερα.

Γιατί Μένουμε Ευρώπη ΙΙ

Γιατί ΝΑΙ

Γιατί ανήκουμε στην Ευρώπη γεωγραφικά, πολιτικά, πολιτισμικά.
Γιατί η Ελλάδα πρέπει να ανήκη στην πλουσιώτερη, μεγαλύτερη και δημοκρατικώτερη συμπολιτεία της υφηλίου.
Γιατί μια απομονωμένη Ελλάδα θα είναι έρμαιο της Τουρκίας. Τέλος.
Γιατί θα είμαστε ηλίθιοι, αν βγούμε από την λέσχη στην οποία απαξάπαντες επιδιώκουν να μπουν.
Γιατί ο ελληνικός λαός τάσσεται κατά μεγάλη πλειοψηφία υπέρ του ευρώ και της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Γιατί μάς επιβλήθηκε ένα αντισυνταγματικό δημοψήφισμα. Αλλά θα το κερδίσουμε.
Γιατί φτάνουν η υπεροψία και η αλαζονεία της κυβέρνησης, που καμώνεται ότι διερμηνεύει την βούληση του ελληνικού λαού σε απευθείας σύνδεση.
Γιατί οι ολοκληρωτικές τάσεις του δικέφαλου τέρατος είναι πλέον ορατές για τα καλά.
Γιατί το ΝΑΙ δίνει προοπτική και διέξοδο. Δύσκολη ασφαλώς, αλλά ορατή.
Γιατί μόνο με το ΝΑΙ υπάρχει σαφής δέσμευση μελλοντικής αναδιάρθρωσης του χρέους (όχι διαγραφής και λοιπών φαντασιοκοπιών, αλλά επιμήκυνσης της ωρίμασης κλπ).
Γιατί όλες ανεξαιρέτως οι μετριοπαθείς πολιτικές δυνάμεις, από τους συντηρητικούς μέσω των φιλελευθέρων ως τους σοσιαλδημοκράτες, το συνιστούν.
Γιατί το ΝΑΙ είναι το μόνο που δεν οδηγεί σε άμεση πιστωτική ασφυξία.
Γιατί δένει το νήμα της ανάπτυξης του β΄ εξαμήνου 2014 που έκοψε η κυβέρνηση του δικέφαλου τέρατος.
Γιατί υποσχέθηκε ο Βαρουφάκης ότι θα παραιτηθή. ;-)
Γιατί εθνική αξιοπρέπεια με άδεια ταμεία, κλειστές τράπεζες, διχασμένο λαό δεν νοείται.

Continue reading ‘Γιατί Μένουμε Ευρώπη ΙΙ’

Γιατι Μενουμε Ευρωπη

Οι πορειες και συγκεντρωσεις ειναι ενα περιεργο κοινωνικο φαινομενο που μου προκαλει αμηχανια, ενιοτε και αλλεργια.

Οταν δεν μπορουμε να εχουμε κοινη αποψη με 5 φιλους σε μια ταβερνα, πως ειναι δυνατον να εχουμε κοινη αποψη με μερικες χιλιαδες ατομα σε μια πλατεια?
Επισης αντιπαθω τους οχλους (εχω και ελαφρια αγοραφοβια) και τελος δεν καταλαβαινω τι χρειαζεται να φωνασκουμε μπροστα στην Βουλη, κλεινοντας δημοσιους χωρους, οταν υπαρχει ενας πολυ αποτελεσματικος τροπος να μας ακουνε οι πολιτικοι: η ψηφος μας (και απειρες δημοσκοπησεις που μελετανε που ακριβως θα παει αυτη η ψηφος).

Οπως εχουν πει ομως αρκετοι και αρκετοι καλυτερα απο μενα, αυτη την στιγμη φαινεται οτι πρεπει να κανουμε κατι που δεν μας αρεσει, να συνωστιστουμε στο Συνταγμα και δειξουμε καθαρα την γνωμη μας: θελουμε αυτη η χωρα να παραμεινει οσο πιο κοντα στον ευρωπαϊκο πυρηνα γινεται. Να το πουμε απεριφραστα και εντονα, για να καταλαβουν οτι αυτη την φορα, δεν προκειται να αφησουμε την μαχη ετσι ευκολα.

Το “μενουμε Ευρωπη” ειναι ενα συνθημα που ενωνει ανθρωπους που πριν 10-15 χρονια σε μια πολιτικη συζητηση μπορει να σκοτωνοντουσαν… αλλα αυτο ακριβως ειναι το δειγμα των καιρων μας. Απο την μια ποσο εχουμε πειστει πια σχεδον ολοι οι λογικοι Ελληνες για το που ανηκει η χωρα (εις την δυσιν βεβαια, το κερδισαμε το στοιχημα), απ’την αλλη δυστυχως φαινεται να υπαρχει μια ετεροκλητη συμμαχια ολων των αντιδραστικων κομματιων της ελληνικης κοινωνιας, μια πολυ φωνακλαδικη μειονοτητα, που θελει να αμφισβητησει την θεση μας και να μας δεσμευσει σε τριτοκοσμικες παρεες και συνηθειες για κανα δυο γενιες. Ε οχι.

Να ξεκαθαρισω εδω δυο πραγματα.

α) Το οτι θελουμε να μεινουμε στην Ευρωπη, συμπεριλαμβανει και την θεωρια οτι μενοντας σε αυτην την παρεα εξασφαλιζεται η υψηλοτερη υλικη ευημερια για τα παιδια μας, τοσο βραχυπροθεσμα οσο μακροπροθεσμα. Οντως η εξοδος στην δραχμη θα ηταν καταστροφικη σημερα, αλλα και γενικοτερα, ειναι ξεκαθαρο οτι η συμμετοχη στην Ευρωπαϊκη Ενωση φερνει σε ολες τις χωρες μελη σοβαροτατα οικονομικα οφελη, αυριο, μεθαυριο, για παντα.
Ενιοτε η ΕΕ μπορει να σημαινει και υψηλο ανταγωνισμο, απαιτητικα προτυπα, αλλα αυτο θελουμε, ετσι γινομαστε καλυτεροι. Οχι να ειμαστε στους στραβους ο μονοφθαλμος και να χαιρομαστε γιαυτο.

β) Ομως για μας η Ευρωπη ποτε δεν ηταν απλα η αγελαδα που αρμεγουμε για Πακετα Ντελορ, Πλαισια Στηριξης και λοιπες επιδοτησεις. Προς την Ευρωπη προσανατολιζομαστε γιατι αυτος ειναι ο πολιτισμος στον οποιο προσφεραμε τα πολυτιμοτερα πνευματικα μας κατορθωματα, με αυτον τον πολιτισμο μπορουμε να συνεννοηθουμε καλυτερα, απο αυτον τον πολιτισμο ξαναπαιρνουμε πισω αφθονα δωρα, ισως ισαξια με αυτα που δωσαμε.*
Για την πραγματικη δημοκρατια, για τα ανθρωπινα δικαιωματα, την ελευθερια λογου και πραξεων, για την προστασια των αδυνατων και ολα αυτα που συμβολιζει πια η Ευρωπη. Το “Μενουμε Ευρωπη” δεν ειναι απλα και μονο μια ψυχραιμη ορθολογικη επιλογη, αλλα και μια συναισθηματικη, μια βαθια συμβολικη κινηση. Οσο ειμαστε Ευρωπη, δηλωνουμε ξεκαθαρα ενα οραμα, τι ειδους χωρα και κοινωνια θελουμε να χτισουμε. Οταν αρχιζουμε την παρεα με νεοΑντρεϊκες Βενεζουελες και νεοσταλινικες Ρωσιες, θολωνει το οραμα, σκουραινει το μελλον, ξεκιναει παλι ο κατηφορος.

Θα τα πουμε στο Συνταγμα, 7:30 μμ.

—————————–
*Και γιαυτο μου φαινεται παρανοϊκο να ερχονται μιζεροεθνικιστες πολιτικαντηδες σε αυτη την Συγκεντρωση.

ΥΓ Ισχυριζομαι οτι αυτη ειναι και η μοναδικη μεγαλη συγκεντρωση στην μεταπολιτευτικη μας ιστορια που δεν γινεται για επιθετικους ή ιδιοτελεις σκοπους! Δεν παμε να ζητησουμε προνομια ή να υπερασπιστουμε κεκτημενα, δεν παμε να λεηλατησουμε το δημοσιο ή να εμποδισουμε το κλεισιμο αντιπαραγωγικων επιχειρησεων (εκτος αν θεωρουμε την Ελλαδα τετοια), να βρισουμε γειτονικες χωρες ή να διατρανωσουμε την ανωτεροτητα των γονιδιων μας… παμε να υπερασπιστουμε καποιες σημαντικες ιδεες και αρχες αξιοπρεπειας και αλληλοσεβασμου. Επιτελους.

Οι οπαδοί της Δημοκρατίας

Του Κωνσταντίνου Καλλίρη, δικηγόρου και διδάκτορα του Παν/μίου της Οξφόρδης

Δημοσιευτηκε σε λιγο διαφορετικη εκδοση στα Νεα

Η ιδιαίτερη σχέση των Ελλήνων με τη δημοκρατία έχει συζητηθεί αρκετά και από πολλές σκοπιές. Το βασικό της χαρακτηριστικό είναι μία βαθιά ριζωμένη ανακολουθία: ενώ μιλάμε πολύ για τη δημοκρατία, αρνούμαστε να υποκύψουμε στις απαιτήσεις της κάθε φορά που κάτι τέτοιο δεν είναι βολικό. Αναρωτιόμαστε με ιερό μένος γιατί δεν εφαρμόζεται ο νόμος, αλλά εμείς οι ίδιοι φοροδιαφεύγουμε, σταθμεύουμε στο πεζοδρόμιο και χτίζουμε κατά το δοκούν. Καλούμε τα δικαστήρια να κάνουν τη δουλειά τους, αλλά αμφισβητούμε την ευθυκρισία τους όταν η απόφαση δεν μας ικανοποιεί. Μιλάμε με πάθος για δικαιώματα, αλλά χωρίς πολλή σκέψη τα θυσιάζουμε στο βωμό της συλλογικότητας που «αποφάσισε» απεργία, κατάληψη, συμβιβασμό κοκ. Από τον γείτονα που έχει μετατρέψει το πεζοδρόμιο σε προσωπικό του πάρκινγκ μέχρι τον υπουργό που δεν εφαρμόζει μια δικαστική απόφαση και τον δικαστή που απεργεί παρά τη ρητή συνταγματική απαγόρευση, όλοι έχουμε κάποια δικαιολογία: το κράτος δεν φτιάχνει χώρους στάθμευσης, το δημόσιο ταμείο είναι άδειο, ούτε οι άλλοι σέβονται το Σύνταγμα κοκ.

Η πολιτική αντιπαράθεση για τη διαχείριση της οικονομικής κρίσης οδήγησε σε μία πόλωση που αλλάζει προς το χειρότερο τα ποιοτικά χαρακτηριστικά αυτής της sui generis αντίληψης για τη δημοκρατία. Ο παντελώς ανούσιος και εν πολλοίς παραπλανητικός διαχωρισμός ανάμεσα σε «μνημονιακούς» και «αντιμνημονιακούς» δυσκόλεψε ακόμα περισσότερο την συμμετοχή των πολιτών σε μία ουσιαστική πολιτική διαβούλευση, χωρίς την οποία οι αρρυθμίες της δημοκρατίας δεν μπορούν να θεραπευτούν. Πολλάκις αμφισβητήθηκε από επίσημα χείλη το δημοκρατικό φρόνημα των βουλευτών που «ψήφισαν τα μνημόνια». Κι όμως, δεν ήταν λιγότερο εκλεγμένοι από εκείνους που τα καταψήφισαν. Η αντίληψη ότι εκείνος που δεν συμφωνεί μαζί μας δεν είναι πραγματικός δημοκράτης δεν είναι, βέβαια, καινούργια εφεύρεση. Είναι, όμως, μια λογική που γιγαντώθηκε τα τελευταία χρόνια λόγω της έντονης διαμάχης σχετικά με τις «μνημονιακές πολιτικές». Για παράδειγμα, αγανακτισμένοι πολίτες συγκεντρώνονταν έξω από τη Βουλή και ζητούσαν να καεί μαζί με τους βουλευτές που οι ίδιοι εξέλεξαν, αλλα πλέον θεωρούσαν «προδότες». Καλώς ή κακώς, όμως, σε μία αντιπροσωπευτική δημοκρατία δεν υπάρχει ψήφος με επιφύλαξη ή υπό διαλυτική αίρεση. Μετά την απομάκρυνση από την κάλπη, τις αποφάσεις δεν τις παίρνουμε πλέον εμείς. Το πόσο διαφορετική είναι η δημοκρατία που πολλοί από μας έχουν στο μυαλό τους από εκείνη που πραγματικά περιγράφεται στα Συντάγματα της Ευρώπης (συμπεριλαμβανομένου και του ελληνικού) αποκαλύπτεται από μία ενδιαφέρουσα πτυχή της εν εξελίξει διαπραγμάτευσης. Η υπόλοιπη Ευρώπη υποδέχθηκε με έκπληξη το αίτημα της ελληνικής πλευράς να «σεβαστεί» το αποτέλεσμα των τελευταίων ελληνικών εκλογών που ζητεί αλλαγή πολιτικής από την ελληνική κυβέρνηση. Όχι, φυσικά, γιατί το αμφισβητεί, αλλά γιατί ο «δήμος» που αποφάσισε την αλλαγή δεν είναι ο «δήμος» στον οποίο η Ελλάδα απευθύνεται. Πώς μπορεί να αποφασίσει η Ελλάδα για την Ευρώπη;

Και πώς μπορεί, άραγε, να λειτουργήσει οποιαδήποτε πολιτική κοινότητα (πολλώ δε μάλλον μια δημοκρατία) χωρίς σεβασμό στους θεσμούς και στην συνέχεια του κράτους; Υπογεγραμμένες συμφωνίες αμφισβητούνται, διοικητικά συμβούλια οργανισμών εκκαθαρίζονται, «σύμβουλοι» πάνε κι έρχονται με κάθε καινούργιο υπουργό κοκ. Με ποια λογική, πέραν της τακτοποίησης ημετέρων, αλλάζουν οι άνθρωποι που διαχειρίζονται, για παράδειγμα, ένα θέατρο, ένα στάδιο ή ένα νοσοκομείο; Πώς απαιτούμε από τον πολίτη να σέβεται τους ανθρώπους αυτούς όταν ξέρει ότι είναι αναλώσιμοι και ότι έχουν επιλεγεί με πολιτικά/κομματικά κριτήρια; Πώς μπορεί να μετριασθεί ο πολιτικός οπαδισμός και, τελικά, ο εθνικός διχασμός όταν οποιοσδήποτε δεν είναι ιδεολογικά μαζί μας είναι εχθρός μας και πρέπει να απομακρύνεται; Αυτή είναι η περαιτέρω ζημιά που προκάλεσε η διαμάχη για το μνημόνιο: οι «άλλοι» δεν είναι απλώς πολιτικοί εχθροί, αλλά αντιδημοκράτες, με κριτήριο μια εντελώς στρεβλή αντίληψη της δημοκρατίας. Μια αντίληψη με λαϊκιστικά στοιχεία, καθώς απαλλάσσει τους πολίτες από την ευθύνη των προηγούμενων επιλογών τους και τους ενθαρρύνει να οχυρώνονται στα στρατόπεδά τους, χωρίς καμία διάθεση σύγκλισης με τους ιδεολογικούς τους αντιπάλους. Άλλωστε, σε μία δημοκρατία, εκείνοι που αξίζουν να απομονωθούν είναι οι αντιδημοκράτες, έτσι δεν είναι; Αρκεί, φυσικά, να τους ορίσουμε σωστά.

Αυτό δεν μπορεί να επιτευχθεί, όμως, όσο συνεχίζουμε να συμπεριφερόμαστε ως οπαδοί. Οπαδοί κομμάτων, ιδεολογιών, συντεχνιών και προσώπων, οι οποίοι απλώς τυχαίνει να λειτουργούν σε μια δημοκρατία. Είναι ανάγκη, πριν από οτιδήποτε άλλο, να αποδεχθούμε τη δημοκρατία μας και να γίνουμε οπαδοί της. Στην συνέχεια, μπορούμε να αποφασίσουμε να την αλλάξουμε αν, παρ’ ελπίδα, δεν μας αρέσει. Πρώτα, όμως, πρέπει να τη γνωρίσουμε καλά.

Περί εισοδηματικής ανισότητας ΙΙ: αναζητώντας την χρυσή κατανομή

Η ανισότητα είναι μια από τις οικονομολογικές και πολιτικές μόδες της εποχής, πιθανώς ορθά. Μέχρι και εγώ έγραψα σχετικά τα δικά μου.

Αλλά δεν μπορώ να βρω την σωστή κατανομή ρε γαμώτο. Προσπάθησα ωστόσο να κατεβάσω μερικές ιδέες:

Η χρυσή κατανομή.

Η ιδέα της χρυσής κατανομής βασίζεται στην χρυσή τομή. Αν θυμάστε από το σχολείο, η χρυσή τομή, που συμβολίζεται με φ, ισούται με το μισό του αθροίσματος 1 + ρίζα5 και δηλώνει την σχέση δύο αριθμών τέτοιων που να ισχύη ότι α+β/α = α/β. Κατά προσέγγιση δηλαδή 1,618.

Η χρυσή τομή θεωρήθηκε ιστορικά ότι αντιπροσωπεύει το άριστο αισθητικό αποτέλεσμα: ένα ορθογώνιο ούτε πολύ στενόμακρο ούτε πολύ μακρόστενο, αλλά χαραγμένο με μέτρο και αρμονία. Εντάξει, ντε κολόριμπους νον ντισπουτάντουμ μεν, αλλά ας προσπαθήσουμε να εφαρμόσουμε την ιδέα αυτή στην εισοδηματική μας κατανομή, να δούμε τι θα βγη.

Εισοδηματικά εμβαδά κατά την χρυσή τομή.

Εισοδηματικά εμβαδά κατά την χρυσή τομή.

Δεδομένου ότι η διαίρεση δύο συνεχόμενων αριθμών Φιμπονάτσι μεταξύ τους δίνει κατά προσέγγιση την χρυσή τομή φ, βρίσκουμε μια συνεχόμενη δεκάδα φιβονάκειων αριθμών τέτοια που να συναθροίζεται σε 100 περίπου (γιατί εκατό εκατοστά εισοδήματος θέλουμε να κατανείμουμε). Έτσι, παίρνουμε το σύνολο [5, 8, 13, 21, 34, 55, 89, 144, 233, 377], με άθροισμα 979. Τα υπόλοιπα 21 χιλιοστά (979+21=1000) θα τα χαρίσω κατ’ αναλογίαν στα τέσσερα κατώτερα εισοδηματικά κλιμάκια Ζ, Η, Θ, Ι χάριν επιεικείας, αλλά και επειδή όσο πιο μικροί είναι οι φιβονάκειοι αριθμοί, τόσο χειρότερη η προσέγγιση του φ ούτως ή άλλως (άρα το 5 τελικά γίνεται 7, το 8 γίνεται 12, το 13 γίνεται 19 και το 21 γίνεται 30 με στρογγυλοποίηση). Συμπερασματικά λοιπόν, η χρυσή μας ακολουθία είναι η εξής:

7 + 12 + 19 + 30 + 34 + 55 + 89 + 144 + 233 + 377 = 1000 χιλιοστά εισοδήματος. Κάθε αριθμός αντιπροσωπεύει μία εισοδηματική τάξη κατά φθίνουσα σειρά από τα δεξιά προς τα αριστερά, ήτοι Α προς Ι. Υπάρχει μια αρκετά σοβαρή απομάκρυνση από τον χρυσό κανόνα στην μετάβαση ΣΤ/Ζ (34/30 = 1,133), αλλά τέλος πάντων. Πάρα πολύ ωραία.

Continue reading ‘Περί εισοδηματικής ανισότητας ΙΙ: αναζητώντας την χρυσή κατανομή’

Μικρό αριθμολαγνικό περί προώρων συντάξεων

Αρχή σοφίας αριθμών επίσκεψις. Οπόταν, αν θέλουμε να καταλάβουμε πέντε πράγματα για το ασφαλιστικό, πρέπει να βάλουμε κάτω τους αριθμούς, που είναι πάνω από τους ανθρώπους.

Πρώτα η προγραμματική μου δήλωση:

Ή οι συντάξεις την χώρα ή η χώρα τις συντάξεις. Το ασφαλιστικό δεν λύνεται, κόβεται.

Το ασφαλιστικό μας πρόβλημα είναι ένας γρίφος μέσα σε ένα αίνιγμα που είναι τυλιγμένα στην ομίχλη. Κεκτημένα δικαιώματα, εκτιμήσεις διαγενεακής δικαιοσύνης, αποφάσεις του ΣτΕ που κρίνουν αντισυνταγματικές τις περικοπές, νομολογία του ευρωπαϊκού δικαστηρίου, κεφαλαιοποιητικό εναντίον αναδιανεμητικού συστήματος, πλασματικές εισφορές, πρόωρες συντάξεις, άγαμες θυγατέρες, βαρέα και ανθυγιεινά, προσδόκιμο επιβίωσης, αναλογιστικές μελέτες συνθέτουν ένα ψηφιδωτό που φέρνει πονοκέφαλο.

Να επικεντρώσουμε λοιπόν σε μερικές ψηφίδες, χρησιμοποιώντας τα τελευταία δημοσιευμένα στοιχεία του προγράμματος Ήλιος για τον Μάρτιο 2015:

Οι συνταξιούχοι 51-60 ετών είναι 283.000 νομάτοι. Με μηνιαίο κόστος 291 εκ. ευρώ. 3,5 δισεκατομμύρια τον χρόνο. Άντε στην υγειά τους.

Continue reading ‘Μικρό αριθμολαγνικό περί προώρων συντάξεων’

Τραπεζοφοβία, ή πώς να (μην) ξεπερνάς μια οικονομική κρίση

Δημοσιευτηκε σε λιγο διαφορετικη εκδοση στην Καθημερινη

Οι πρόγονοί μας ήταν περήφανοι […] γιατί δεν είχαν κάρτες και δάνεια
Γ. Βαρουφάκης, τελετή παραλαβής ΥπΟικ

Σε εποχές δραχμής επέστρεψαν οι πιστωτικές κάρτες
Καθημερινή, 01.02.2015

Εμεις θα κάνουμε ο,τι μπορούμε για να [αποτρέπουμε] την χρήση των πιστωτικών
Γ. Βαρουφάκης, «Στον Ενικό», 18.05.2015

Τι θα σκέφτονται τα παιδιά μας για την κρίση; Η κυρίαρχη αφήγηση για την ελληνική κρίση (και την διεθνή που προηγήθηκε) ακόμα διαμόρφωνεται, αλλά πιθανότατα οι διηγήσεις των παππούδων το 2050 θα είναι σε μεγάλο βαθμό μια ιστορία αμαρτίας: πως τόσοι άνθρωποι, λαοί ολόκληροι, τυφλώθηκαν από την απληστία και προσπάθησαν να ζήσουν πέρα από τις δυνάμεις τους. Κατανοητή η τάση να ψάχνουμε για ηθικές κρίσεις όταν τόσοι άνθρωποι υποφέρουν. Η ηθικιστική αυτή διάγνωση όμως, που φαίνεται να μοιράζονται αξιωματούχοι από το Βερολίνο μέχρι την Πλατεία Συντάγματος, δίνει λανθασμένα διδάγματα και εμποδίζει την ανόρθωση της ευρωπαϊκής οικονομίας σήμερα. Continue reading ‘Τραπεζοφοβία, ή πώς να (μην) ξεπερνάς μια οικονομική κρίση’

Περί της κοινής ευρωπαϊκής πολιτικής ασύλου

Μόνη λύση για το προσφυγικό: κοινά γραφεία ασύλου της ΕΕ στις χώρες προέλευσης.

Εντάξει, ίσως όχι η μόνη, αλλά μπορεί να είναι μια καλή ιδέα.

Να το σκεφτούμε λίγο, με τον μοναδικό τρόπο του Χανς Ρόσλινγκ:

This Shows You Why Boat Refugees Don't Fly!

Posted by Gapminder on Τετάρτη, 22 Απριλίου 2015

Η ιδέα υπάρχει και κυκλοφορεί λοιπόν. Γιατί να δρούμε κατασταλτικά, στα σύνορα της Ευρώπης, αν μπορούμε να δράσουμε προληπτικά, στις χώρες προέλευσης (ή διέλευσης);

Continue reading ‘Περί της κοινής ευρωπαϊκής πολιτικής ασύλου’

Η βυκεβούργειος κονκάρδα

Το Βυκεβούργο είναι μια ασήμαντη μικρή γερμανική πόλη, κάπου στην Κάτω Σαξωνία (τόσο μικρή και ασήμαντη, που δεν τιμήθηκε καν με μεταγλώττιση στον διάσημο Οδηγό Μεταγραφής Γερμανικών Τοπωνυμίων!)

Bückeburg

Bückeburg

Έλα όμως που το νυσταλέο Βυκεβούργο απολαύει ατιθάσου νεολαίας, νεολαίας που ψάχνεται και την βρίσκει αλλιώς, που κάνει όνειρα και αντιστέκεται, που θέτει όλα τα απαγορευμένα ερωτήματα, που κάνει κοπάνα από το σχολείο, που φορά επαναστατικά ρούχα.

Επαναστατικά ρούχα; Ναι. Ρούχα που αμφιβητούν την καθεστηκυία τάξη, ρίχνοντας γροθιά στο στομάχι των νοικοκυραίων.

Να ας πούμε:

fck-cps

Μια κονκάρδα με την επιγραφή FCK CPS, δεν μπορώ να φανταστώ τίποτε πιο επαναστατικό. Το 1995 εννοώ!

Continue reading ‘Η βυκεβούργειος κονκάρδα’

Καινούργιες λέξεις ΧI

Ρε φίλε, πάνε 3 τόσα χρόνια από τις τελευταίες μου καινούργιες λέξεις!

δυσάγαθο: Στα Οικονομικά μιλάμε για τα αγαθά, για τα προϊόντα και τις υπηρεσίες δηλαδή από τα οποία σε γενικές γραμμές θα θέλαμε περισσότερο παρά λιγώτερο, επειδή υποκειμενικώς παράγουν ωφέλεια. Πέραν του σημείου του κόρου όμως τα αγαθά τρέπονται αίφνης σε δυσάγαθα, όπως είναι άλλωστε εξαρχής τα σκουπίδια, τα κόπρανα και τα ψηφοδέλτια της ΧΑ: κάτι από το οποίο προτιμάμε το λιγώτερο παρά το περισσότερο, κάτι για το οποίο θα πληρώναμε για να μην το έχουμε παρά για να το έχουμε.

Βέβαια, όλα αυτά θα μπορούσαμε απλώς να τα πούμε κακά. Η ονομασία “δυσάγαθα” όμως παρουσιάζει τα εξής πλεονεκτήματα: α) δηλώνει μέσω του δυσ- το ακριβώς αντίθετο του αγαθού, β) περιέχει το αγαθό, υπενθυμίζοντας ότι ουδέν κακόν αμιγές καλού και ότι τι είναι αγαθό και τι όχι κρίνεται υποκειμενικά κάθε φορά, και φυσικά γ) εμπλουτίζει την Υπερτρισχιλιετή με μία ακόμη λέξη.

Πρέπει επίσης να αποδώσουμε την διάκριση απόλυτης και σχετικής φτώχειας με κάποιο τρόπο. Για να το κάνουμε αυτό, θα διαβάσουμε δυο στίχους από τον Πλούτο του Αριστοφάνη, εκεί όπου λέει (στ. 552-554):

πτωχοῦ μὲν γὰρ βίος, ὃν σὺ λέγεις, ζῆν ἐστιν μηδὲν ἔχοντα:
τοῦ δὲ πένητος ζῆν φειδόμενον καὶ τοῖς ἔργοις προς έχοντα,
περιγίγνεσθαι δ᾽ αὐτῷ μηδέν, μὴ μέντοι μηδ᾽ ἐπιλείπειν.

Και άρα, θα πούμε πενία την σχετική φτώχεια και πτωχεία την απόλυτη φτώχεια, έννοιες που υπάγονται και οι δύο στο γένος της ανέχειας. Οι αντίστοιχοι όροι για τους ανθρώπους είναι οι πένητες, οι πτωχοί και ανεχείς.

Continue reading ‘Καινούργιες λέξεις ΧI’

Κατά φυγοστρατίας ανακεφαλαιωτικός

Πέρασαν πέντε χρόνια από αυτήν την επική κλωτσοπατινάδα. Δυστυχώς σε ιδιωτικές συζητήσεις διαπιστώνω, ακόμη και τώρα, αδυναμία κατανόησης των βασικών λόγων και αρχών που καθιστούν ηθικά υποχρεωτική την υπηρέτηση της θητείας1. Δεν είναι μόνο το ύφος του Αθανασίου, που ομολογουμένως ήταν υπέρ το δέον οπαδικό. Ακόμα και ο πιο νηφάλιος ειρηνικός απέτυχε να καταστήσει σαφές το μήνυμα. Επιτρέψτε μου λοιπόν να επιστρέψω στο ζήτημα αυτό. Αν μη τι άλλο, ίσως αυτός είναι ο μόνος τρόπος για έναν φίλο, στον οποίο αφιερώνεται το κείμενο, να διαβάσει τα επιχειρήματα και να τα επεξεργαστεί με την λογική αντί του θυμικού του.

Continue reading ‘Κατά φυγοστρατίας ανακεφαλαιωτικός’

Μικρογλωσσικό περί γενικής

Η κυβέρνηση, απεκδυόμενη των ευθυνών της, μετέρχεται κάθε μέσου, προκειμένου να διαφύγει της προσοχής του ελληνικού λαού το μέγεθος των σφαλμάτων της, αλλά η πολιτική της δεν επιδέχεται επιδιόρθωσης. Μια πολιτική που όχι μόνο απάδει της ευρωπαϊκής πορείας της χώρας, αλλά και δεν αντέχει καν του ελέγχου της κοινής λογικής.

Τι παρατηρείτε στο απόσπασμα αυτό; Ότι δυσφημεί την πολιτική της κοινωνιοσωτηρίου μας κυβερνήσεως; Ότι είναι κάπως στρυφνή και πομπώδης; Εντάξει, κάτι άλλο όμως;

Όλα τα ρήματα της φράσης αυτής έχουν συνταχθή λάθος. Κανένα από αυτά δεν συντάσσεται με γενική, ούτε στα αρχαία ούτε στα νέα ούτε στα μελλούμενα. Βέβαια, ακριβώς επειδή τα ρήματα αυτά είναι δύσχρηστα και επίσημα, πολλοί δεν το ξέρουν. Ακόμη περισσότερο, επειδή η γενική πτώση είναι σπανιώτερη και πιο εκλεκτική από την ταπεινή αιτιατική της καθημερινότητας, η σύνταξή τους με γενική προσδίδει επικοινωνιακά άλλον αέρα: λογιότητα, επισημότητα, επιτήδευση. Continue reading ‘Μικρογλωσσικό περί γενικής’