Περί της βιωσιμότητας του Ελληνικού δημόσιου χρέους

Πολύ συζήτηση γίνεται τελευταία για το αν το Ελληνικό χρέος είναι βιώσιμο και για την έκθεση του ΔΝΤ. Αρκετοί ωστόσο δεν γνωρίζουν τι ακριβώς θα πει να είναι βιώσιμο το χρέος, και υπό ποιές συνθήκες συμβαίνει αυτό. Προς επιμόρφωση των αναγνωστών της αναΜόρφωσης, ακολουθούν μερικές πληροφορίες.

Βιωσιμότητα: Σε γενικές γραμμές, το δημόσιο χρέος είναι βιώσιμο όταν οι δαπάνες του δημόσιου τομέα από τώρα μέχρι το μακρινό μέλλον δεν υπερβαίνουν τα έσοδά του. Η λογική είναι ότι για ένα διάστημα το κράτος μπορεί να ξοδεύει περισσότερα από όσα εισπράττει, αλλά σε βάθος χρόνου, ας πούμε την ημέρα πριν το τέλος του κόσμου, πρέπει να έχει τακτοποιήσει τις οφειλές του.

Δαπάνες: Οι δημόσιες δαπάνες χωρίζονται σε δυο κατηγορίες, στις πρωτογενείς δαπάνες και στις δαπάνες για την εξυπηρέτηση του δημόσιου χρέους. Οι πρώτες αφορούν όλες τις δαπάνες του κράτους για μισθούς δημοσίων υπαλλήλων, συντάξεις, αγορές υλικών, τα πάντα εκτός από τους τόκους του δημόσιου χρέους. Οι δεύτερες αφορούν τους τόκους του δημόσιου χρέους. Οι πρωτογενείς δαπάνες αυξάνονται μακροπρόθεσμα λόγω πληθωρισμού, αλλά μπορούν να αυξάνονται και ταχύτερα από τον πληθωρισμό λόγω π.χ. δυσμενών δημογραφικών συνθηκών (πληθυσμιακή γήρανση σημαίνει αύξηση των δαπανών για συντάξεις), έντασης με γειτονικές χώρες που αυξάνει τις αμυντικές δαπάνες, κ.ο.κ. Οι δαπάνες εξυπηρέτησης του χρέους αυξάνουν όταν αυξάνει το χρέος. Ο ρυθμός αύξησης είναι δε ίσος με το επιτόκιο δανεισμού. Για παράδειγμα, ας υποθέσουμε ότι δανειστήκατε 100 ευρώ με επιτόκιο 10% το χρόνο. Τον πρώτο χρόνο οι τόκοι θα είναι 10 ευρώ. Ας υποθέσουμε ότι αντί να τους πληρώσετε τους προσθέτετε στο χρέος το οποίο γίνεται 110 ευρώ. Τον δεύτερο χρόνο οι τόκοι θα είναι 11 ευρώ (10% σε 110 ευρώ). Ας υποθέσουμε ότι δεν τους πληρώνετε αλλά τους προσθέτετε και αυτούς στο χρέος, το οποίο γίνεται τώρα 121 ευρώ. Οι τόκοι το τρίτο έτος θα είναι 12.1 ευρώ. Βλέπουμε ότι και το χρέος και το κόστος εξυπηρέτησής του αυξάνονται κατά 10% το χρόνο (100, 110, 121, και 10, 11, 12.1), με ρυθμό δηλαδή ίσο του επιτοκίου.

Έσοδα: Το κράτος αντλεί έσοδα φορολογώντας την αξία των οικονομικών συναλλαγών, είτε τις δαπάνες (π.χ. Φ.Π.Α) είτε το εισόδημα. Δαπάνες και εισόδημα είναι ούτως ή άλλως ίσα, διότι το εισόδημα κάποιου προέρχεται από τη δαπάνη κάποιου άλλου. Ο τρόπος που μετράμε τη συνολική δαπάνη σε εγχώρια παραγόμενα προϊόντα είναι μέσω του ΑΕΠ. Το ΑΕΠ είναι η πίτα, και το κράτος μέσω της φορολογίας αποσπά ένα κομμάτι. Μακροπρόθεσμα, τα δημόσια έσοδα αυξάνονται διότι το ΑΕΠ, η πίτα δηλαδή, αυξάνεται για τρεις λόγους. Ο πρώτος είναι ο πληθωρισμός, ο δεύτερος είναι η αύξηση του πληθυσμού που σημαίνει αύξηση του αριθμού των εργαζομένων, και ο τρίτος είναι η αύξηση της παραγωγικότητας που επιτρέπει σε κάθε εργαζόμενο να παράγει περισσότερο από πριν. Έτσι, είναι λογικό να προσδοκούμε τα δημόσια έσοδα να αυξάνονται μακροπρόθεσμα με ρυθμό περίπου ίδιο με αυτόν του ΑΕΠ.

Συνθήκες βιωσιμότητας: Βάσει των παραπάνω, πότε είναι βιώσιμο το χρέος? Για να το πω παραστατικά, το κράτος θα μπορεί να αποπληρώσει το χρέος του την ημέρα πριν το τέλος του κόσμου αν μέχρι τότε τα έσοδα αυξάνονται με ρυθμό ταχύτερο από το ρυθμό αύξησης των δαπανών. Αν το κράτος καταφέρει να διατηρήσει την αύξηση των πρωτογενών δαπανών σε ρυθμό ίσο ή χαμηλότερο από αυτόν του ΑΕΠ, το χρέος θα είναι βιώσιμο όσο το επιτόκιο (κόστος εξυπηρέτησης του χρέους) είναι χαμηλότερο από το ρυθμό αύξησης του ΑΕΠ (και άρα των εσόδων) ακόμα και αν το δημόσιο δεν πληρώσει ποτέ τόκους αλλά τους προσθέτει στο αρχικό χρέος, διότι τα έσοδά του θα αυξάνονται γρηγορότερα από το χρέος. Αν το επιτόκιο είναι μεγαλύτερο, το κράτος θα πρέπει να έχει έσοδα μεγαλύτερα από τις πρωτογενείς δαπάνες, να έχει δηλαδή πρωτογενές πλεόνασμα ώστε να αποπληρώσει μέρος των τόκων.

Βιωσιμότητα του Ελληνικού χρέους: Όπως φαίνεται σε αυτήν και αυτήν την έκθεση, το ΔΝΤ δεν θεωρεί ότι το Ελληνικό χρέος είναι βιώσιμο. Πρακτικά αυτό σημαίνει ότι αν το Ελληνικό δημόσιο προσπαθούσε να δανειστεί από τις αγορές, το επιτόκιο θα ήταν τόσο υψηλό σε σχέση με τους ρυθμούς αύξηση του ΑΕΠ που το πρωτογενές πλεόνασμα που θα απαιτείτο προκειμένου να μην αυξάνεται το κόστος εξυπηρέτησης του χρέους ταχύτερα από τα έσοδα δεν είναι εφικτό. Ο λόγος είναι ότι επειδή το Ελληνικό δημόσιο χρέος είναι ήδη πολύ υψηλό σε σχέση με το ΑΕΠ, οι αγορές το θεωρούν υψηλού ρίσκου και άρα απαιτούν πολύ υψηλό επιτόκιο προκειμένου να συνεχίσουν να δανείζουν. Η λογική του προηγούμενου μνημονίου είναι ότι έχοντας πρωτογενές πλεόνασμα περίπου 4% ώστε να πληρώνουμε τους τόκους για αρκετά χρόνια και με διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις που θα αύξαναν την παραγωγικότητα της Ελληνικής οικονομίας και άρα το ΑΕΠ, το χρέος σε σχέση με το ΑΕΠ θα έπεφτε τόσο ώστε η Ελλάδα να ανακτήσει την εμπιστοσύνη των αγορών και να μπορέσει να αρχίσει να δανείζεται με χαμηλότερο επιτόκιο που θα έκανε το χρέος βιώσιμο.  Το σενάριο αυτό ήταν ήδη παρακινδυνευμένο, καθώς θα ήταν πολύ δύσκολο το κράτος να διατηρήσει πρωτογενή πλεονάσμα ίσα με 4% του ΑΕΠ για μακρό χρονικό διάστημα. Δυστυχώς, όπως επισημαίνει το ΔΝΤ, η ζημιά που προκάλεσε η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ έκανε ένα ούτως ή άλλως δύσκολο εγχείρημα να περάσει πλέον στη σφαίρα της επιστημονικής φαντασίας. Ποιές λύσεις απομένουν εντός Ευρώ?

Κούρεμα: Μια προτεινόμενη λύση είναι το κούρεμα. Διαγράφουμε ένα μέρος του χρέους, και έτσι το χρέος σε σχέση με το ΑΕΠ πέφτει σε αποδεκτά επίπεδα. Η λύση αυτή συναντά δυο εμπόδια. Το πρώτο είναι ότι κάτι τέτοιο δεν επιτρέπεται από την Ευρωπαϊκή νομοθεσία. Το δεύτερο είναι ότι η ρετσινιά του κουρέματος θα μας ακολουθεί. Ναι μεν το χρέος μας θα έχει μειωθεί, αλλά αν έχει μειωθεί λόγω, ουσιαστικά, μιας χρεοκωπίας δεν είναι καθόλου σίγουρο ότι οι αγορές θα δεχτούν να μας δανείσουν με χαμηλό επιτόκιο παρά τη μείωση. Έτσι, θα χρειαστεί να έχουμε υψηλά πρωτογενή πλεονάσματα, αλλιώς το χρέος και το κόστος εξυπηρέτησής του θα επανέλθουν σε υψηλά επίπεδα.

Επιμήκυνση: Αυτή τη στιγμή τα δάνεια που έχουμε από τους θεσμούς λήγουν σε τακτά χρονικά διαστήματα. Κάθε φορά που λήγουν, επειδή δεν μπορούμε να δανειστούμε από τις αγορές με αρκετά χαμηλό επιτόκιο, ξαναδανειζόμαστε για να αποπληρώσουμε τα προηγούμενα δάνεια και υπογράφουμε νεες συμφωνίες (μνημόνια). Η μέθοδος αυτή είχε λογική με την προοπτική ότι η Ελλάδα θα κατάφερνε να μειώσει το χρέος σε σχέση με το ΑΕΠ και να επιστρέψει στις αγορές σε εύλογο χρονικό διάστημα. Αν θέλουμε να ειμαστε ρεαλιστές, πρέπει να αποδεχτούμε ότι πλέον κάτι τέτοιο είναι ανέφικτο. Η μόνη διέξοδος είναι η μετατροπή του δανείου σε μακροπρόθεσμο, π.χ. για 40 χρόνια με 20ετή περίοδο χάριτος για τοκους. Αυτό σημαίνει ότι η Ελλάδα δεν θα επιστρέψει στις αγορές για αρκετές δεκαετίες, και διατηρώντας ένα πρωτογενές πλεόνασμα 3% του ΑΕΠ και ρυθμό αύξησης του ΑΕΠ 1% θα έχει δυνατότητα στο διάστημα αυτό να μειώσει μεν, σταδιακά δε, το χρέος της σε σχέση με το ΑΕΠ. Το ερώτημα είναι αν το 3% είναι εφικτό. Στην περίπτωση που δεν είναι, και μάλλον δύσκολα θα δούμε πολύ πάνω από 2%, το χρέος δεν είναι βιώσιμο διότι όταν θα αναγκαστούμε να βγούμε στις αγορές δεν θα το έχουμε μειώσει τόσο ώστε να μπορούμε να δανειστούμε με αρκετά χαμηλό επιτόκιο, και έτσι θα αρχίσει τα αυξάνεται και πάλι. Στην περίπτωση αυτή, προκειμένου να αποφευχθεί το κούρεμα θα πρέπει να ελπίζουμε σε ρυθμούς ανάπτυξης ιστορικά υψηλούς της τάξης του 2% και πάνω, ή οι όροι του δανείου να γίνουν ακόμα πιο ευνοϊκοί.

Ομοσπονδοποίηση του χρέους: Αυτό έκαναν και οι ΗΠΑ επί Χάμιλτον. Προϋποθέτει το σχηματισμό μιας ομοσπονδιακής κυβέρνησης που θα έχει τη δυνατότητα να επιβάλλει φόρους, η οποία θα αναλάβει το χρέος όλων των κρατών-μελλών που θα συμμετάσχουν στην ομοσπονδία. Θα πρέπει βεβαίως να συνοδεύεται από ασφαλιστικές δικλείδες που θα αποτρέψουν στο μέλλον κάποιο μέλος να συσσωρεύσει χρέος αναγκάζοντας την ομοσποδιακή κυβέρνηση να το ξελασπώσει. Κατά την άποψή μου, η ομοσπονδοποίηση της Ευρώπης είναι η καλύτερη λύση, και μια επιμήκυνση θα μας αγόραζε χρόνο ώστε να μπει ένα τέτοιο σχέδιο σε εφαρμογή. Ωστόσο, είναι αμφίβολο αν οι λαοί της Ευρώπης είναι έτοιμοι για αυτό.

Συνταγματολογικά και εκλογικά άτακτα V

Η πολιτική επικαιρότητα μάς κρατά με κομμένη την ανάσα. Θα χρεωκοπήσουμε ή δεν θα χρεωκοπήσουμε; Θα εισβάλουν οι λαφαζανιστές στα Χειμερινά Ανάκτορα του Νομισματοκοπείου ή θα ζήσουμε να δούμε κι άλλη μέρα; Θα πληρώσουμε 29% φόρο εισοδήματος ή μήπως να το πάμε στο 99% να τελειώνουμε; Πέτυχε το πραξικόπημα των δανειστών ή συνετρίβη από την αντίσταση της Νεολαίας ΣΥΡΙΖΑ; Και τι γνώμη έχει για όλα αυτά η Ραχήλ Μακρή;

Ενόσω συμβαίνουν όλα αυτά όμως, στον πλανήτη αναΜόρφωση μπορούμε να σχολιάζουμε και τα τραγελαφικά δικά μας. Τα νομικά.

1. Αντισυνταγματικότητα του δημοψηφίσματος.

Δημοψήφισμα επί δημοσιονομικού θέματος είναι αντισυνταγματικό, ακόμη και αν μεταμφιεστή σε κρίσιμο εθνικό θέμα. Την άποψη αυτή διετύπωσα ήδη τον Νοε 2011, την επανέλαβα τώρα και χαίρομαι που την ασπάστηκε και ο Βενιζέλος (ο οποίος τότε βέβαια έλεγε τα ακριβώς αντίθετα, δεν ξεχνώ!). Δυστυχώς κανείς δεν μοιάζει να αντιλαμβάνεται το θεσμικό προηγούμενο που δημιούργησαν οι τσιπροκαμμένοι: πλέον μπορεί να τεθή σε δημοψήφισμα ακόμη και το προσχέδιο του προϋπολογισμού.

Εν προκειμένω μάλιστα, η αντισυνταγματικότητα του δημοψηφίσματος ενισχύθηκε με το γελοίο ερώτημά του, ένα ερώτημα που μέλλει να έχη τραγικές πολιτικές συνέπειες (Ας είχατε τα μέζεα του Λαπαβίτσα τουλάχιστον να προτείνετε ευθέως στον λαό την δραχμή).

referendum

Continue reading ‘Συνταγματολογικά και εκλογικά άτακτα V’

Και Ναι να πούμε, τα ίδια χάλια δεν θα έχουμε πάλι;

Με τόσα που έχουν γραφτεί, πίστευα όλοι βλέπουμε ακριβώς τι διακυβεύεται στο δημοψήφισμα. Δυστυχώς άκουσα απόψεις από πολύ έξυπνους και καλλιεργημένους ανθρώπους που με τρόμαξαν. Ορίστε μια τελευταία προσπάθεια να δώσω την οπτική ενός ανθρώπου (οικονομολόγου του εξωτερικού; δεν ξέρω αν μαρέσει αυτή η ταμπέλα) που βλέπει ανήμπορος την χώρα του να ριψοκινδυνεύει ένα ιστορικό λάθος.

Ακόμα και ο θερμότερος υπέρμαχος της κυβέρνησης δεν μπορεί να αρνηθεί ότι το ερώτημα στις κάλπες της Κυριακής δεν είναι απλά αυτό που γράφεται στο χαρτί. Δεν κάνουμε ολόκληρο δημοψήφισμα, το πρώτο εδώ και 40 χρόνια, για να αποφασίσουμε σχετικά με μια τεχνική πρόταση των δανειστών (που έχουν άλλωστε αποσύρει!), αλλά για να δηλώσουμε ποιά θέλουμε να είναι η θέση της Ελλάδας, οικονομίας και κοινωνίας, τα επόμενα 40 χρόνια.

Ακόμα και αν πιστεύεις την κυβέρνηση όταν λέει ότι το Όχι θα είναι ένας διαπραγματευτικός άσος στο μανίκι μας (την ίδια κυβέρνηση που π.χ. έλεγε οτι οι τράπεζες δεν θα κλείσουν), σίγουρα πρέπει να καταλαβαίνεις ότι το διαπραγματευτικό πόκερ έχει κινδύνους: το Όχι μας φέρνει πιο κοντά στην διαβόητη ρήξη, δηλαδή έξοδο από ευρωζώνη και ουσιαστικά, αν όχι και στα χαρτιά, έξοδο από την ΕΕ.

Η ρήξη με τους εταίρους φυσικά θα σημαίνει τέλος του ΕΣΠΑ και άλλων πόρων που χαριστικά αντλούμε σήμερα (μια και αδυνατούμε να πληρώσουμε την εθνική συμμετοχή) και πιθανώς και από την ζώνη Σενγκεν. Πλήθος κειμένων έχουν περιγράψει με κάθε τεχνική λεπτομέρεια και πώς το Όχι θα περιορίσει την βοήθεια που μπορεί να μας δώσει η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα*, θα στραγγαλίσει περεταίρω την ρευστότητα και τελικά μπορεί να οδηγήσει στην δραχμή (ακόμα και αν δεν το θέλει ο πρωθυπουργός, όπως ισχυρίζεται, παρόλο που κάνει το παν για να μας πείσει για το αντίθετο). Οι τράπεζες θα παραμείνουν κλειστές, τα ράφια των καταστημάτων όλο και πιο άδεια, η αναστάτωση στην αγορά και στην κοινωνία θα βαθύνει. Δεν είναι σενάριο τρόμου αλλά στοιχειώδης οικονομική ανάλυση, όπως εξηγεί η συντριπτική πλειονότητα των ειδικών, ακόμα και βουλευτών της ίδιας της κυβέρνησης! Η ίδια οικονομική ανάλυση άλλωστε είχε εξηγήσει πλήρως που θα μας οδηγήσει αυτή η ατέρμονη διαπραγμάτευση, κιας την λοιδορούσαν οι υπερδιαπραγματευτές ως «τρομολαγνεία», «καταστροφολογία» ή ακόμα και έλλειψη πατριωτισμού. Κιομως είμαστε πια ήδη στο χειρότερο σενάριο: δεκάδες δις ευρώ καταθέσεων έχουν κάνει φτερά, η αβεβαιότητα έχει σκοτώσει τις επενδύσεις και πνίξει τις επιχειρήσεις, οι τράπεζες είναι κλειστές!

Το Όχι όμως δεν θα βλάψει μόνο αγορές, οικονομία και το δικαίωμα μας να εργαζόμαστε όπου θέλουμε στην Ευρώπη. Θα ενθαρρύνει τα πιο οπισθοδρομικά ρεύματα του ΣΥΡΙΖΑ και της κοινωνίας, που ποτέ δεν ένιωθαν ιδιαίτερα άνετα στην ευρωπαϊκή οικογένεια, ποτέ δεν καταλάβαιναν την αξία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, της ελευθερίας λόγου, της δημοκρατίας εν τέλει. Το Όχι θα ενδυναμώσει ανθρώπους που θέλουν να ορίζουν τι θα λέμε και πως θα σκεφτόμαστε, που θέλουν να κάνουμε παρέα με την ημι-δικτατορική Ρωσία του Πούτιν και την κατεστραμένη Βενεζουέλα του Μαδούρο.

Και με το Ναι όμως τι κερδίζουμε;
Οκ, ίσως εξασφαλίσουμε την παραμονή μας στην πλουσιώτερη, μεγαλύτερη και δημοκρατικώτερη συμπολιτεία της υφηλίου. Ε και;
Ένα μαύρο χάλι δεν είναι η οικονομία, μετά απο πέντε χρόνια που λέμε Ναι;

Κιομως, αν το σκεφτεί κανείς προσεκτικά τα όχι που είπαμε μας έφαγαν. Όχι στις μεταρρυθμίσεις, όχι στο συμμάζεμα του δημοσίου, όχι στην ειλικρινή συνεργασία με τους εταίρους μας. Κάθε φορά που είπαμε ναι στην σοβαρή δουλειά, η οικονομία ανέπνευσε. Κάθε φορά που βγήκαν όλα τα ελατώμματα της φυλής μας (ευθιξία, ανυπομονησία, συμπλέγματα ανωτεροκατωτερότητας) και πήγαμε να τα σπάσουμε με τους εταίρους, η οικονομία βυθίστηκε.

Ο καλύτερος ίσως τρόπος να δεις πώς πάει η οικονομία είναι κοιτώντας τις καταθέσεις στις τράπεζες. Τόσο επειδή είναι σημάδι της γενικότερης εμπιστοσύνης των πολιτών στο σύστημα, αλλά και επειδή επιτρέπει στις τράπεζες να παρέχουν δάνεια που είναι απαραίτητα για την ανάπτυξη. Όσες φορές τα πηγαίναμε καλά με τους εταίρους και κάναμε μεταρρυθμίσεις (έστω αργά, και με το ζόρι), οι καταθέσεις ανέβαιναν. Κάθε φορά που αρχίζαμε τα πολιτικάντικα παιχνίδια και τις «διαπραγματεύσεις» οι καταθέσεις εξατμίζονταν. Κλασικό παράδειγμα καλής πρακτικής είναι η κυβέρνηση Παπαδήμου, που υπό εξαιρετικά αντίξοες συνθήκες άρχισε να σταθεροποιεί την οικονομία (και την επιβραβεύσαμε καταλλήλως, ακόμα και με γελοίες απειλές για ειδικά δικαστήρια). Κλασικό αντιπαράδειγμα είναι η εντελώς ερασιτεχνική απόπειρα της κυβέρνησης Σαμαρά για απεξάρτηση από τον δανεισμό των εταίρων με έξοδο στις αγορές, και ακόμα περισσότερο βέβαια οι στιγμές που ζούμε σήμερα με την συγκυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑΝΕΛ.

Deposits

Αν έρθουμε στην ρήξη, αν πάμε στην δραχμή, αν κουρευτούν οι καταθέσεις μας, η κυβέρνηση θα το κάνει για μια διαφορά 1-2 δις ευρώ με τους εταίρους ή για να μην αυξηθεί ο ΦΠΑ στην Σαντορίνη. Την ίδια ώρα, η υπερδιαπραγμάτευση έχει κοστίσει πάνω απο 30 χαμένα δισεκατομμύρια ευρώ σε καταθέσεις! Από την αρχή της κρίσης έχουν χαθεί κάπου 100 δισεκατομμύρια, χρήματα που αντί να δανείζουν οι τράπεζες σε επιχειρήσεις, μουχλιάζουν κάτω από στρώματα, μέσα σε απορροφητήρες ή στηρίζουν την Ελβετική οικονομία.

Αν πούμε Ναι, βάζουμε το πρώτο και απαραίτητο λιθαράκι να επιστρέψουν έστω κάποια από αυτά τα μυθικά ποσά. Με αυτά τα χρήματα η οικονομία θα ανακάμψει (όπως άρχισε δειλά να ανακάμπτει ως τον Δεκέμβριο, παρ’όλη την ανεπάρκεια της κυβέρνησης Σαμαρά**), με αυτά τα χρήματα δεν θα έχουμε ανάγκη κανέναν. Μόνο με την επιστροφή στην ομαλότητα και το τέλος του φόβου της δραχμής, θα ξεπεράσουμε μνημόνια και ΔΝΤ, θα έχουμε πραγματική ανεξαρτησία.

Να το κάνουμε σαφές λοιπόν. Το Ναι θα σημάνει ότι η υπόθεση δραχμή κλείνει εδώ. Η αβεβαιότητα λήγει, η Ελλάδα θα αρχίσει πάλι να γίνεται μια κανονική χώρα. Και θα αφήσουμε επιτέλους και την Ευρωζώνη να ασχοληθεί με τα όντως τεράστια δομικά προβλήματα της, με το χτίσιμο μιας στιβαρότερης Ένωσης (με την έκδοση ευρωομολόγων, κοινά επιδόματα ανεργίας κτλ). Όπως θα’λεγε ίσως ο Τσώρτσιλ, η Μάχη της Ελλάδας θα τελειώσει, και μπορεί επιτέλους να ξεκινήσει η Μάχη της Ευρώπης.

—————————–

*Το οποίο προφανώς δεν κάνει απο εκδίκηση αλλά για νομικούς και πρακτικούς λόγους. Η ΕΚΤ χρηματοδοτεί τις τράπεζες μας με ενέχυρο ελληνικά ομόλογα. Όσο πιο πολύ απειλούμε με ρήξη, με κάθε αποπληρωμή δανείων που χάνουμε (όπως του ΔΝΤ), πέφτει η αξία των ομολόγων μας και αντίστοιχα μειώνεται το ποσό που μπορεί να δώσει η ΕΚΤ.

**Ναι, φυσικά είχαμε ανάκαμψη, όπως φαίνεται από το ΑΕΠ αλλά και την καθημερινή εμπειρία οποιουδήποτε έχει έστω μικρή επιχείρηση. Δυστυχώς ίσως αποδειχτεί μοιραία η ανυπομονησία των Ελλήνων, η έλλειψη εμπιστοσύνης στα επίσημα στοιχεία και το γεγονός ότι η ανάκαμψη δεν πρόλαβε να αγγίξει τις τσέπες αυτών που είναι θερμότεροι οπαδοί του Όχι σήμερα.

Γιατί Μένουμε Ευρώπη ΙΙ

Γιατί ΝΑΙ

Γιατί ανήκουμε στην Ευρώπη γεωγραφικά, πολιτικά, πολιτισμικά.
Γιατί η Ελλάδα πρέπει να ανήκη στην πλουσιώτερη, μεγαλύτερη και δημοκρατικώτερη συμπολιτεία της υφηλίου.
Γιατί μια απομονωμένη Ελλάδα θα είναι έρμαιο της Τουρκίας. Τέλος.
Γιατί θα είμαστε ηλίθιοι, αν βγούμε από την λέσχη στην οποία απαξάπαντες επιδιώκουν να μπουν.
Γιατί ο ελληνικός λαός τάσσεται κατά μεγάλη πλειοψηφία υπέρ του ευρώ και της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Γιατί μάς επιβλήθηκε ένα αντισυνταγματικό δημοψήφισμα. Αλλά θα το κερδίσουμε.
Γιατί φτάνουν η υπεροψία και η αλαζονεία της κυβέρνησης, που καμώνεται ότι διερμηνεύει την βούληση του ελληνικού λαού σε απευθείας σύνδεση.
Γιατί οι ολοκληρωτικές τάσεις του δικέφαλου τέρατος είναι πλέον ορατές για τα καλά.
Γιατί το ΝΑΙ δίνει προοπτική και διέξοδο. Δύσκολη ασφαλώς, αλλά ορατή.
Γιατί μόνο με το ΝΑΙ υπάρχει σαφής δέσμευση μελλοντικής αναδιάρθρωσης του χρέους (όχι διαγραφής και λοιπών φαντασιοκοπιών, αλλά επιμήκυνσης της ωρίμασης κλπ).
Γιατί όλες ανεξαιρέτως οι μετριοπαθείς πολιτικές δυνάμεις, από τους συντηρητικούς μέσω των φιλελευθέρων ως τους σοσιαλδημοκράτες, το συνιστούν.
Γιατί το ΝΑΙ είναι το μόνο που δεν οδηγεί σε άμεση πιστωτική ασφυξία.
Γιατί δένει το νήμα της ανάπτυξης του β΄ εξαμήνου 2014 που έκοψε η κυβέρνηση του δικέφαλου τέρατος.
Γιατί υποσχέθηκε ο Βαρουφάκης ότι θα παραιτηθή. ;-)
Γιατί εθνική αξιοπρέπεια με άδεια ταμεία, κλειστές τράπεζες, διχασμένο λαό δεν νοείται.

Continue reading ‘Γιατί Μένουμε Ευρώπη ΙΙ’

Γιατι Μενουμε Ευρωπη

Οι πορειες και συγκεντρωσεις ειναι ενα περιεργο κοινωνικο φαινομενο που μου προκαλει αμηχανια, ενιοτε και αλλεργια.

Οταν δεν μπορουμε να εχουμε κοινη αποψη με 5 φιλους σε μια ταβερνα, πως ειναι δυνατον να εχουμε κοινη αποψη με μερικες χιλιαδες ατομα σε μια πλατεια?
Επισης αντιπαθω τους οχλους (εχω και ελαφρια αγοραφοβια) και τελος δεν καταλαβαινω τι χρειαζεται να φωνασκουμε μπροστα στην Βουλη, κλεινοντας δημοσιους χωρους, οταν υπαρχει ενας πολυ αποτελεσματικος τροπος να μας ακουνε οι πολιτικοι: η ψηφος μας (και απειρες δημοσκοπησεις που μελετανε που ακριβως θα παει αυτη η ψηφος).

Οπως εχουν πει ομως αρκετοι και αρκετοι καλυτερα απο μενα, αυτη την στιγμη φαινεται οτι πρεπει να κανουμε κατι που δεν μας αρεσει, να συνωστιστουμε στο Συνταγμα και δειξουμε καθαρα την γνωμη μας: θελουμε αυτη η χωρα να παραμεινει οσο πιο κοντα στον ευρωπαϊκο πυρηνα γινεται. Να το πουμε απεριφραστα και εντονα, για να καταλαβουν οτι αυτη την φορα, δεν προκειται να αφησουμε την μαχη ετσι ευκολα.

Το “μενουμε Ευρωπη” ειναι ενα συνθημα που ενωνει ανθρωπους που πριν 10-15 χρονια σε μια πολιτικη συζητηση μπορει να σκοτωνοντουσαν… αλλα αυτο ακριβως ειναι το δειγμα των καιρων μας. Απο την μια ποσο εχουμε πειστει πια σχεδον ολοι οι λογικοι Ελληνες για το που ανηκει η χωρα (εις την δυσιν βεβαια, το κερδισαμε το στοιχημα), απ’την αλλη δυστυχως φαινεται να υπαρχει μια ετεροκλητη συμμαχια ολων των αντιδραστικων κομματιων της ελληνικης κοινωνιας, μια πολυ φωνακλαδικη μειονοτητα, που θελει να αμφισβητησει την θεση μας και να μας δεσμευσει σε τριτοκοσμικες παρεες και συνηθειες για κανα δυο γενιες. Ε οχι.

Να ξεκαθαρισω εδω δυο πραγματα.

α) Το οτι θελουμε να μεινουμε στην Ευρωπη, συμπεριλαμβανει και την θεωρια οτι μενοντας σε αυτην την παρεα εξασφαλιζεται η υψηλοτερη υλικη ευημερια για τα παιδια μας, τοσο βραχυπροθεσμα οσο μακροπροθεσμα. Οντως η εξοδος στην δραχμη θα ηταν καταστροφικη σημερα, αλλα και γενικοτερα, ειναι ξεκαθαρο οτι η συμμετοχη στην Ευρωπαϊκη Ενωση φερνει σε ολες τις χωρες μελη σοβαροτατα οικονομικα οφελη, αυριο, μεθαυριο, για παντα.
Ενιοτε η ΕΕ μπορει να σημαινει και υψηλο ανταγωνισμο, απαιτητικα προτυπα, αλλα αυτο θελουμε, ετσι γινομαστε καλυτεροι. Οχι να ειμαστε στους στραβους ο μονοφθαλμος και να χαιρομαστε γιαυτο.

β) Ομως για μας η Ευρωπη ποτε δεν ηταν απλα η αγελαδα που αρμεγουμε για Πακετα Ντελορ, Πλαισια Στηριξης και λοιπες επιδοτησεις. Προς την Ευρωπη προσανατολιζομαστε γιατι αυτος ειναι ο πολιτισμος στον οποιο προσφεραμε τα πολυτιμοτερα πνευματικα μας κατορθωματα, με αυτον τον πολιτισμο μπορουμε να συνεννοηθουμε καλυτερα, απο αυτον τον πολιτισμο ξαναπαιρνουμε πισω αφθονα δωρα, ισως ισαξια με αυτα που δωσαμε.*
Για την πραγματικη δημοκρατια, για τα ανθρωπινα δικαιωματα, την ελευθερια λογου και πραξεων, για την προστασια των αδυνατων και ολα αυτα που συμβολιζει πια η Ευρωπη. Το “Μενουμε Ευρωπη” δεν ειναι απλα και μονο μια ψυχραιμη ορθολογικη επιλογη, αλλα και μια συναισθηματικη, μια βαθια συμβολικη κινηση. Οσο ειμαστε Ευρωπη, δηλωνουμε ξεκαθαρα ενα οραμα, τι ειδους χωρα και κοινωνια θελουμε να χτισουμε. Οταν αρχιζουμε την παρεα με νεοΑντρεϊκες Βενεζουελες και νεοσταλινικες Ρωσιες, θολωνει το οραμα, σκουραινει το μελλον, ξεκιναει παλι ο κατηφορος.

Θα τα πουμε στο Συνταγμα, 7:30 μμ.

—————————–
*Και γιαυτο μου φαινεται παρανοϊκο να ερχονται μιζεροεθνικιστες πολιτικαντηδες σε αυτη την Συγκεντρωση.

ΥΓ Ισχυριζομαι οτι αυτη ειναι και η μοναδικη μεγαλη συγκεντρωση στην μεταπολιτευτικη μας ιστορια που δεν γινεται για επιθετικους ή ιδιοτελεις σκοπους! Δεν παμε να ζητησουμε προνομια ή να υπερασπιστουμε κεκτημενα, δεν παμε να λεηλατησουμε το δημοσιο ή να εμποδισουμε το κλεισιμο αντιπαραγωγικων επιχειρησεων (εκτος αν θεωρουμε την Ελλαδα τετοια), να βρισουμε γειτονικες χωρες ή να διατρανωσουμε την ανωτεροτητα των γονιδιων μας… παμε να υπερασπιστουμε καποιες σημαντικες ιδεες και αρχες αξιοπρεπειας και αλληλοσεβασμου. Επιτελους.

Οι οπαδοί της Δημοκρατίας

Του Κωνσταντίνου Καλλίρη, δικηγόρου και διδάκτορα του Παν/μίου της Οξφόρδης

Δημοσιευτηκε σε λιγο διαφορετικη εκδοση στα Νεα

Η ιδιαίτερη σχέση των Ελλήνων με τη δημοκρατία έχει συζητηθεί αρκετά και από πολλές σκοπιές. Το βασικό της χαρακτηριστικό είναι μία βαθιά ριζωμένη ανακολουθία: ενώ μιλάμε πολύ για τη δημοκρατία, αρνούμαστε να υποκύψουμε στις απαιτήσεις της κάθε φορά που κάτι τέτοιο δεν είναι βολικό. Αναρωτιόμαστε με ιερό μένος γιατί δεν εφαρμόζεται ο νόμος, αλλά εμείς οι ίδιοι φοροδιαφεύγουμε, σταθμεύουμε στο πεζοδρόμιο και χτίζουμε κατά το δοκούν. Καλούμε τα δικαστήρια να κάνουν τη δουλειά τους, αλλά αμφισβητούμε την ευθυκρισία τους όταν η απόφαση δεν μας ικανοποιεί. Μιλάμε με πάθος για δικαιώματα, αλλά χωρίς πολλή σκέψη τα θυσιάζουμε στο βωμό της συλλογικότητας που «αποφάσισε» απεργία, κατάληψη, συμβιβασμό κοκ. Από τον γείτονα που έχει μετατρέψει το πεζοδρόμιο σε προσωπικό του πάρκινγκ μέχρι τον υπουργό που δεν εφαρμόζει μια δικαστική απόφαση και τον δικαστή που απεργεί παρά τη ρητή συνταγματική απαγόρευση, όλοι έχουμε κάποια δικαιολογία: το κράτος δεν φτιάχνει χώρους στάθμευσης, το δημόσιο ταμείο είναι άδειο, ούτε οι άλλοι σέβονται το Σύνταγμα κοκ.

Η πολιτική αντιπαράθεση για τη διαχείριση της οικονομικής κρίσης οδήγησε σε μία πόλωση που αλλάζει προς το χειρότερο τα ποιοτικά χαρακτηριστικά αυτής της sui generis αντίληψης για τη δημοκρατία. Ο παντελώς ανούσιος και εν πολλοίς παραπλανητικός διαχωρισμός ανάμεσα σε «μνημονιακούς» και «αντιμνημονιακούς» δυσκόλεψε ακόμα περισσότερο την συμμετοχή των πολιτών σε μία ουσιαστική πολιτική διαβούλευση, χωρίς την οποία οι αρρυθμίες της δημοκρατίας δεν μπορούν να θεραπευτούν. Πολλάκις αμφισβητήθηκε από επίσημα χείλη το δημοκρατικό φρόνημα των βουλευτών που «ψήφισαν τα μνημόνια». Κι όμως, δεν ήταν λιγότερο εκλεγμένοι από εκείνους που τα καταψήφισαν. Η αντίληψη ότι εκείνος που δεν συμφωνεί μαζί μας δεν είναι πραγματικός δημοκράτης δεν είναι, βέβαια, καινούργια εφεύρεση. Είναι, όμως, μια λογική που γιγαντώθηκε τα τελευταία χρόνια λόγω της έντονης διαμάχης σχετικά με τις «μνημονιακές πολιτικές». Για παράδειγμα, αγανακτισμένοι πολίτες συγκεντρώνονταν έξω από τη Βουλή και ζητούσαν να καεί μαζί με τους βουλευτές που οι ίδιοι εξέλεξαν, αλλα πλέον θεωρούσαν «προδότες». Καλώς ή κακώς, όμως, σε μία αντιπροσωπευτική δημοκρατία δεν υπάρχει ψήφος με επιφύλαξη ή υπό διαλυτική αίρεση. Μετά την απομάκρυνση από την κάλπη, τις αποφάσεις δεν τις παίρνουμε πλέον εμείς. Το πόσο διαφορετική είναι η δημοκρατία που πολλοί από μας έχουν στο μυαλό τους από εκείνη που πραγματικά περιγράφεται στα Συντάγματα της Ευρώπης (συμπεριλαμβανομένου και του ελληνικού) αποκαλύπτεται από μία ενδιαφέρουσα πτυχή της εν εξελίξει διαπραγμάτευσης. Η υπόλοιπη Ευρώπη υποδέχθηκε με έκπληξη το αίτημα της ελληνικής πλευράς να «σεβαστεί» το αποτέλεσμα των τελευταίων ελληνικών εκλογών που ζητεί αλλαγή πολιτικής από την ελληνική κυβέρνηση. Όχι, φυσικά, γιατί το αμφισβητεί, αλλά γιατί ο «δήμος» που αποφάσισε την αλλαγή δεν είναι ο «δήμος» στον οποίο η Ελλάδα απευθύνεται. Πώς μπορεί να αποφασίσει η Ελλάδα για την Ευρώπη;

Και πώς μπορεί, άραγε, να λειτουργήσει οποιαδήποτε πολιτική κοινότητα (πολλώ δε μάλλον μια δημοκρατία) χωρίς σεβασμό στους θεσμούς και στην συνέχεια του κράτους; Υπογεγραμμένες συμφωνίες αμφισβητούνται, διοικητικά συμβούλια οργανισμών εκκαθαρίζονται, «σύμβουλοι» πάνε κι έρχονται με κάθε καινούργιο υπουργό κοκ. Με ποια λογική, πέραν της τακτοποίησης ημετέρων, αλλάζουν οι άνθρωποι που διαχειρίζονται, για παράδειγμα, ένα θέατρο, ένα στάδιο ή ένα νοσοκομείο; Πώς απαιτούμε από τον πολίτη να σέβεται τους ανθρώπους αυτούς όταν ξέρει ότι είναι αναλώσιμοι και ότι έχουν επιλεγεί με πολιτικά/κομματικά κριτήρια; Πώς μπορεί να μετριασθεί ο πολιτικός οπαδισμός και, τελικά, ο εθνικός διχασμός όταν οποιοσδήποτε δεν είναι ιδεολογικά μαζί μας είναι εχθρός μας και πρέπει να απομακρύνεται; Αυτή είναι η περαιτέρω ζημιά που προκάλεσε η διαμάχη για το μνημόνιο: οι «άλλοι» δεν είναι απλώς πολιτικοί εχθροί, αλλά αντιδημοκράτες, με κριτήριο μια εντελώς στρεβλή αντίληψη της δημοκρατίας. Μια αντίληψη με λαϊκιστικά στοιχεία, καθώς απαλλάσσει τους πολίτες από την ευθύνη των προηγούμενων επιλογών τους και τους ενθαρρύνει να οχυρώνονται στα στρατόπεδά τους, χωρίς καμία διάθεση σύγκλισης με τους ιδεολογικούς τους αντιπάλους. Άλλωστε, σε μία δημοκρατία, εκείνοι που αξίζουν να απομονωθούν είναι οι αντιδημοκράτες, έτσι δεν είναι; Αρκεί, φυσικά, να τους ορίσουμε σωστά.

Αυτό δεν μπορεί να επιτευχθεί, όμως, όσο συνεχίζουμε να συμπεριφερόμαστε ως οπαδοί. Οπαδοί κομμάτων, ιδεολογιών, συντεχνιών και προσώπων, οι οποίοι απλώς τυχαίνει να λειτουργούν σε μια δημοκρατία. Είναι ανάγκη, πριν από οτιδήποτε άλλο, να αποδεχθούμε τη δημοκρατία μας και να γίνουμε οπαδοί της. Στην συνέχεια, μπορούμε να αποφασίσουμε να την αλλάξουμε αν, παρ’ ελπίδα, δεν μας αρέσει. Πρώτα, όμως, πρέπει να τη γνωρίσουμε καλά.

Περί εισοδηματικής ανισότητας ΙΙ: αναζητώντας την χρυσή κατανομή

Η ανισότητα είναι μια από τις οικονομολογικές και πολιτικές μόδες της εποχής, πιθανώς ορθά. Μέχρι και εγώ έγραψα σχετικά τα δικά μου.

Αλλά δεν μπορώ να βρω την σωστή κατανομή ρε γαμώτο. Προσπάθησα ωστόσο να κατεβάσω μερικές ιδέες:

Η χρυσή κατανομή.

Η ιδέα της χρυσής κατανομής βασίζεται στην χρυσή τομή. Αν θυμάστε από το σχολείο, η χρυσή τομή, που συμβολίζεται με φ, ισούται με το μισό του αθροίσματος 1 + ρίζα5 και δηλώνει την σχέση δύο αριθμών τέτοιων που να ισχύη ότι α+β/α = α/β. Κατά προσέγγιση δηλαδή 1,618.

Η χρυσή τομή θεωρήθηκε ιστορικά ότι αντιπροσωπεύει το άριστο αισθητικό αποτέλεσμα: ένα ορθογώνιο ούτε πολύ στενόμακρο ούτε πολύ μακρόστενο, αλλά χαραγμένο με μέτρο και αρμονία. Εντάξει, ντε κολόριμπους νον ντισπουτάντουμ μεν, αλλά ας προσπαθήσουμε να εφαρμόσουμε την ιδέα αυτή στην εισοδηματική μας κατανομή, να δούμε τι θα βγη.

Εισοδηματικά εμβαδά κατά την χρυσή τομή.

Εισοδηματικά εμβαδά κατά την χρυσή τομή.

Δεδομένου ότι η διαίρεση δύο συνεχόμενων αριθμών Φιμπονάτσι μεταξύ τους δίνει κατά προσέγγιση την χρυσή τομή φ, βρίσκουμε μια συνεχόμενη δεκάδα φιβονάκειων αριθμών τέτοια που να συναθροίζεται σε 100 περίπου (γιατί εκατό εκατοστά εισοδήματος θέλουμε να κατανείμουμε). Έτσι, παίρνουμε το σύνολο [5, 8, 13, 21, 34, 55, 89, 144, 233, 377], με άθροισμα 979. Τα υπόλοιπα 21 χιλιοστά (979+21=1000) θα τα χαρίσω κατ’ αναλογίαν στα τέσσερα κατώτερα εισοδηματικά κλιμάκια Ζ, Η, Θ, Ι χάριν επιεικείας, αλλά και επειδή όσο πιο μικροί είναι οι φιβονάκειοι αριθμοί, τόσο χειρότερη η προσέγγιση του φ ούτως ή άλλως (άρα το 5 τελικά γίνεται 7, το 8 γίνεται 12, το 13 γίνεται 19 και το 21 γίνεται 30 με στρογγυλοποίηση). Συμπερασματικά λοιπόν, η χρυσή μας ακολουθία είναι η εξής:

7 + 12 + 19 + 30 + 34 + 55 + 89 + 144 + 233 + 377 = 1000 χιλιοστά εισοδήματος. Κάθε αριθμός αντιπροσωπεύει μία εισοδηματική τάξη κατά φθίνουσα σειρά από τα δεξιά προς τα αριστερά, ήτοι Α προς Ι. Υπάρχει μια αρκετά σοβαρή απομάκρυνση από τον χρυσό κανόνα στην μετάβαση ΣΤ/Ζ (34/30 = 1,133), αλλά τέλος πάντων. Πάρα πολύ ωραία.

Continue reading ‘Περί εισοδηματικής ανισότητας ΙΙ: αναζητώντας την χρυσή κατανομή’

Μικρό αριθμολαγνικό περί προώρων συντάξεων

Αρχή σοφίας αριθμών επίσκεψις. Οπόταν, αν θέλουμε να καταλάβουμε πέντε πράγματα για το ασφαλιστικό, πρέπει να βάλουμε κάτω τους αριθμούς, που είναι πάνω από τους ανθρώπους.

Πρώτα η προγραμματική μου δήλωση:

Ή οι συντάξεις την χώρα ή η χώρα τις συντάξεις. Το ασφαλιστικό δεν λύνεται, κόβεται.

Το ασφαλιστικό μας πρόβλημα είναι ένας γρίφος μέσα σε ένα αίνιγμα που είναι τυλιγμένα στην ομίχλη. Κεκτημένα δικαιώματα, εκτιμήσεις διαγενεακής δικαιοσύνης, αποφάσεις του ΣτΕ που κρίνουν αντισυνταγματικές τις περικοπές, νομολογία του ευρωπαϊκού δικαστηρίου, κεφαλαιοποιητικό εναντίον αναδιανεμητικού συστήματος, πλασματικές εισφορές, πρόωρες συντάξεις, άγαμες θυγατέρες, βαρέα και ανθυγιεινά, προσδόκιμο επιβίωσης, αναλογιστικές μελέτες συνθέτουν ένα ψηφιδωτό που φέρνει πονοκέφαλο.

Να επικεντρώσουμε λοιπόν σε μερικές ψηφίδες, χρησιμοποιώντας τα τελευταία δημοσιευμένα στοιχεία του προγράμματος Ήλιος για τον Μάρτιο 2015:

Οι συνταξιούχοι 51-60 ετών είναι 283.000 νομάτοι. Με μηνιαίο κόστος 291 εκ. ευρώ. 3,5 δισεκατομμύρια τον χρόνο. Άντε στην υγειά τους.

Continue reading ‘Μικρό αριθμολαγνικό περί προώρων συντάξεων’

Τραπεζοφοβία, ή πώς να (μην) ξεπερνάς μια οικονομική κρίση

Δημοσιευτηκε σε λιγο διαφορετικη εκδοση στην Καθημερινη

Οι πρόγονοί μας ήταν περήφανοι […] γιατί δεν είχαν κάρτες και δάνεια
Γ. Βαρουφάκης, τελετή παραλαβής ΥπΟικ

Σε εποχές δραχμής επέστρεψαν οι πιστωτικές κάρτες
Καθημερινή, 01.02.2015

Εμεις θα κάνουμε ο,τι μπορούμε για να [αποτρέπουμε] την χρήση των πιστωτικών
Γ. Βαρουφάκης, «Στον Ενικό», 18.05.2015

Τι θα σκέφτονται τα παιδιά μας για την κρίση; Η κυρίαρχη αφήγηση για την ελληνική κρίση (και την διεθνή που προηγήθηκε) ακόμα διαμόρφωνεται, αλλά πιθανότατα οι διηγήσεις των παππούδων το 2050 θα είναι σε μεγάλο βαθμό μια ιστορία αμαρτίας: πως τόσοι άνθρωποι, λαοί ολόκληροι, τυφλώθηκαν από την απληστία και προσπάθησαν να ζήσουν πέρα από τις δυνάμεις τους. Κατανοητή η τάση να ψάχνουμε για ηθικές κρίσεις όταν τόσοι άνθρωποι υποφέρουν. Η ηθικιστική αυτή διάγνωση όμως, που φαίνεται να μοιράζονται αξιωματούχοι από το Βερολίνο μέχρι την Πλατεία Συντάγματος, δίνει λανθασμένα διδάγματα και εμποδίζει την ανόρθωση της ευρωπαϊκής οικονομίας σήμερα. Continue reading ‘Τραπεζοφοβία, ή πώς να (μην) ξεπερνάς μια οικονομική κρίση’

Περί της κοινής ευρωπαϊκής πολιτικής ασύλου

Μόνη λύση για το προσφυγικό: κοινά γραφεία ασύλου της ΕΕ στις χώρες προέλευσης.

Εντάξει, ίσως όχι η μόνη, αλλά μπορεί να είναι μια καλή ιδέα.

Να το σκεφτούμε λίγο, με τον μοναδικό τρόπο του Χανς Ρόσλινγκ:

This Shows You Why Boat Refugees Don't Fly!

Posted by Gapminder on Τετάρτη, 22 Απριλίου 2015

Η ιδέα υπάρχει και κυκλοφορεί λοιπόν. Γιατί να δρούμε κατασταλτικά, στα σύνορα της Ευρώπης, αν μπορούμε να δράσουμε προληπτικά, στις χώρες προέλευσης (ή διέλευσης);

Continue reading ‘Περί της κοινής ευρωπαϊκής πολιτικής ασύλου’

Η βυκεβούργειος κονκάρδα

Το Βυκεβούργο είναι μια ασήμαντη μικρή γερμανική πόλη, κάπου στην Κάτω Σαξωνία (τόσο μικρή και ασήμαντη, που δεν τιμήθηκε καν με μεταγλώττιση στον διάσημο Οδηγό Μεταγραφής Γερμανικών Τοπωνυμίων!)

Bückeburg

Bückeburg

Έλα όμως που το νυσταλέο Βυκεβούργο απολαύει ατιθάσου νεολαίας, νεολαίας που ψάχνεται και την βρίσκει αλλιώς, που κάνει όνειρα και αντιστέκεται, που θέτει όλα τα απαγορευμένα ερωτήματα, που κάνει κοπάνα από το σχολείο, που φορά επαναστατικά ρούχα.

Επαναστατικά ρούχα; Ναι. Ρούχα που αμφιβητούν την καθεστηκυία τάξη, ρίχνοντας γροθιά στο στομάχι των νοικοκυραίων.

Να ας πούμε:

fck-cps

Μια κονκάρδα με την επιγραφή FCK CPS, δεν μπορώ να φανταστώ τίποτε πιο επαναστατικό. Το 1995 εννοώ!

Continue reading ‘Η βυκεβούργειος κονκάρδα’

Καινούργιες λέξεις ΧI

Ρε φίλε, πάνε 3 τόσα χρόνια από τις τελευταίες μου καινούργιες λέξεις!

δυσάγαθο: Στα Οικονομικά μιλάμε για τα αγαθά, για τα προϊόντα και τις υπηρεσίες δηλαδή από τα οποία σε γενικές γραμμές θα θέλαμε περισσότερο παρά λιγώτερο, επειδή υποκειμενικώς παράγουν ωφέλεια. Πέραν του σημείου του κόρου όμως τα αγαθά τρέπονται αίφνης σε δυσάγαθα, όπως είναι άλλωστε εξαρχής τα σκουπίδια, τα κόπρανα και τα ψηφοδέλτια της ΧΑ: κάτι από το οποίο προτιμάμε το λιγώτερο παρά το περισσότερο, κάτι για το οποίο θα πληρώναμε για να μην το έχουμε παρά για να το έχουμε.

Βέβαια, όλα αυτά θα μπορούσαμε απλώς να τα πούμε κακά. Η ονομασία “δυσάγαθα” όμως παρουσιάζει τα εξής πλεονεκτήματα: α) δηλώνει μέσω του δυσ- το ακριβώς αντίθετο του αγαθού, β) περιέχει το αγαθό, υπενθυμίζοντας ότι ουδέν κακόν αμιγές καλού και ότι τι είναι αγαθό και τι όχι κρίνεται υποκειμενικά κάθε φορά, και φυσικά γ) εμπλουτίζει την Υπερτρισχιλιετή με μία ακόμη λέξη.

Πρέπει επίσης να αποδώσουμε την διάκριση απόλυτης και σχετικής φτώχειας με κάποιο τρόπο. Για να το κάνουμε αυτό, θα διαβάσουμε δυο στίχους από τον Πλούτο του Αριστοφάνη, εκεί όπου λέει (στ. 552-554):

πτωχοῦ μὲν γὰρ βίος, ὃν σὺ λέγεις, ζῆν ἐστιν μηδὲν ἔχοντα:
τοῦ δὲ πένητος ζῆν φειδόμενον καὶ τοῖς ἔργοις προς έχοντα,
περιγίγνεσθαι δ᾽ αὐτῷ μηδέν, μὴ μέντοι μηδ᾽ ἐπιλείπειν.

Και άρα, θα πούμε πενία την σχετική φτώχεια και πτωχεία την απόλυτη φτώχεια, έννοιες που υπάγονται και οι δύο στο γένος της ανέχειας. Οι αντίστοιχοι όροι για τους ανθρώπους είναι οι πένητες, οι πτωχοί και ανεχείς.

Continue reading ‘Καινούργιες λέξεις ΧI’

Κατά φυγοστρατίας ανακεφαλαιωτικός

Πέρασαν πέντε χρόνια από αυτήν την επική κλωτσοπατινάδα. Δυστυχώς σε ιδιωτικές συζητήσεις διαπιστώνω, ακόμη και τώρα, αδυναμία κατανόησης των βασικών λόγων και αρχών που καθιστούν ηθικά υποχρεωτική την υπηρέτηση της θητείας1. Δεν είναι μόνο το ύφος του Αθανασίου, που ομολογουμένως ήταν υπέρ το δέον οπαδικό. Ακόμα και ο πιο νηφάλιος ειρηνικός απέτυχε να καταστήσει σαφές το μήνυμα. Επιτρέψτε μου λοιπόν να επιστρέψω στο ζήτημα αυτό. Αν μη τι άλλο, ίσως αυτός είναι ο μόνος τρόπος για έναν φίλο, στον οποίο αφιερώνεται το κείμενο, να διαβάσει τα επιχειρήματα και να τα επεξεργαστεί με την λογική αντί του θυμικού του.

Continue reading ‘Κατά φυγοστρατίας ανακεφαλαιωτικός’

Μικρογλωσσικό περί γενικής

Η κυβέρνηση, απεκδυόμενη των ευθυνών της, μετέρχεται κάθε μέσου, προκειμένου να διαφύγει της προσοχής του ελληνικού λαού το μέγεθος των σφαλμάτων της, αλλά η πολιτική της δεν επιδέχεται επιδιόρθωσης. Μια πολιτική που όχι μόνο απάδει της ευρωπαϊκής πορείας της χώρας, αλλά και δεν αντέχει καν του ελέγχου της κοινής λογικής.

Τι παρατηρείτε στο απόσπασμα αυτό; Ότι δυσφημεί την πολιτική της κοινωνιοσωτηρίου μας κυβερνήσεως; Ότι είναι κάπως στρυφνή και πομπώδης; Εντάξει, κάτι άλλο όμως;

Όλα τα ρήματα της φράσης αυτής έχουν συνταχθή λάθος. Κανένα από αυτά δεν συντάσσεται με γενική, ούτε στα αρχαία ούτε στα νέα ούτε στα μελλούμενα. Βέβαια, ακριβώς επειδή τα ρήματα αυτά είναι δύσχρηστα και επίσημα, πολλοί δεν το ξέρουν. Ακόμη περισσότερο, επειδή η γενική πτώση είναι σπανιώτερη και πιο εκλεκτική από την ταπεινή αιτιατική της καθημερινότητας, η σύνταξή τους με γενική προσδίδει επικοινωνιακά άλλον αέρα: λογιότητα, επισημότητα, επιτήδευση. Continue reading ‘Μικρογλωσσικό περί γενικής’

Συνέντευξη με μια νεφροδότρια: Γιασεμή Ζέππου

Σε συνέχεια της συζήτησης που έχουμε ανοίξει για το θέμα της μεταμόσχευσης νεφρών, είτε ως δωρεάς είτε ως πώλησης, σκέφτηκα ότι άξιζε τον κόπο να ακούσουμε και την γνώμη κάποιου συμπολίτη μας με πιο βιωματική σχέση με όσα εμείς εξετάζουμε μόνο νομικά, ηθικά ή οικονομικά. Έτσι, αναζήτησα και γνωρίστηκα διαδικτυακώς με την κ. Γιασεμή Ζέππου, 45 ετών, μητέρα δύο ενηλίκων παιδιών, εργαζόμενη ως ανειδίκευτη εργάτρια σε ναυπηγείο και δωρήτρια νεφρού, η οποία είχε την καλοσύνη να απαντήση στις ερωτήσεις μου.

Παραθέτω λοιπόν με την σειρά ερώτηση-απαντηση και δικό μου σχόλιο, ελπίζοντας σε μια ζωηρή συζήτηση.

1. Έχετε δωρίσει το νεφρό σας σε ένα οικείο σας πρόσωπο. Θα κάνετε το ίδιο σε ένα άγνωστο; Και γιατί;

ΓΖ: Δώρισα τον νεφρό μου στο παιδί μου. Ο ψυχικός δεσμός μαζί του ήταν και παραμένει ισχυρός, εφόσον είναι το παιδί που έφερα στον κόσμο. Δεν θα έκανα ποτέ το ίδιο για ένα άγνωστο πρόσωπο.

ΑΑ: Αυτή η απάντηση με συντάραξε στην ειλικρίνειά της, δεν ξέρω γιατί. Μάλλον επειδή περίμενα το αντίθετο: έχοντας η ίδια γίνει δωρήτρια νεφρού, γνωρίζοντας ότι ο νεφρός αυτός πιθανόν να μην διαρκέση για πάντα, τι πιο απλό και ανέξοδο, κ. Ζέππου, από το να ενθαρρύνετε τις δωρεές; Μια απλή κουβέντα θα ήταν, αφού κανείς δεν θα σας ζητούσε να δώσετε κι άλλο νεφρό. Ειδικά αφού η μόνη αντιπρόταση στην εμπορία οργάνων που παρουσιάζει κάποιες ελπίδες αύξησης των μοσχευμάτων, η αλυσιδωτή μεταμόσχευση, προϋποθέτει στην αφετηρία της ένα φιλάλληλο δωρητή.

Η απάντηση αυτή μου επιβεβαιώνει λοιπόν ένα πράγμα: η λύση δεν μπορεί να προέλθη (όπως και παντού σχεδόν αλλού στην κοινωνική μας ζωή) από την φιλαλληλία. Όταν αρνείται την δωρεά σε άγνωστο μια δωρήτρια νεφρού (χωρίς καμία διάθεση μομφής προς κάποια που έχει κάνει μια τόσο μεγάλη προσωπική θυσία), κάποια που έχει πονέσει πολύ η ίδια, σωματικά και ψυχολογικά, από την νεφροπάθεια, πώς περιμένουμε στα σοβαρά να βρούμε τα 1000 νεφρά που χρειαζόμαστε από τις καλές προθέσεις των μεταξύ τους αγνώστων; Δεν γίνεται, ας μην εθελοτυφλούμε.

2. Περιγράψτε μας την διαδικασία της μεταμόσχευσης. Πώς έχει αλλάξει η ζωή σας σε πρακτικά θέματα από τότε; Αποζημιωθήκατε από το κράτος για μισθούς, έξοδα κ.λπ. και με ποια διαδικασία;

ΓΖ: Η δωρεά ενός οργάνου, όντας ζώντας δότης, είναι ψυχοφθόρα από την αρχή της. Ο προμεταμοσχευτικός έλεγχος κρατάει πολύ καιρό, ακόμα κι αν όλες οι ιατρικές ειδικότητες κάνουν γρήγορα τον ιατρικό έλεγχο που απαιτείται. Οι δύο πρώτες εξετάσεις που απαιτούνται και αργούν τα αποτελέσματά τους είναι α) να ελεγχθεί αν ο λήπτης έχει προσχηματισμένα κυτταροτοξικά αντισώματα εναντίον των αντιγόνων που έχει ο δότης, και β) να ελεγχθούν ορολογικά τα αντισώματα του αίματος του δότη και του λήπτη. Αν αυτές οι δύο εξετάσεις είναι θετικές, η μεταμόσχευση δεν γίνεται, γιατί η απόρριψη του μοσχεύματος είναι δεδομένη. Από κει και πέρα, γίνεται ένα πλήρες checkup δότη και λήπτη, από οφθαλμολογικές και ωτορινολαρυγγολογικές εξετάσεις μέχρι ψυχολογικές και ψυχιατρικές γνωμοδοτήσεις. Για μένα οι τρεις πιο βαριές εξετάσεις ήταν η γαστροσκόπηση, η κωλονοσκόπηση και η αγγειογραφία, στην οποία έπρεπε να μείνω ακίνητη με ένα μεγάλο βάρος στη μηριαία αρτηρία για 24 ώρες για την αποφυγή αιμορραγίας. Ο προμεταμοσχευτικός έλεγχος κράτησε γύρω στους 7 μήνες, για να κλειστούν τα ραντεβού στις διάφορες ιατρικές ειδικότητες μέσα στο νοσοκομείο, και σε όλο αυτό το διάστημα τις ημέρες των ραντεβού έπαιρνα άδειες μονοήμερες ή διήμερες άνευ αποδοχών, γιατί το ασφαλιστικό μου ταμείο έτσι κι αλλιώς δεν θα με πλήρωνε τα μεροκάματα αυτά.

Έκανα εισαγωγή στο νοσοκομείο που θα γινόταν η μεταμόσχευση μια εβδομάδα πριν το προγραμματισμένο χειρουργείο, για να γίνουν μερικές ειδικές εξετάσεις ακόμη. Το χειρουργείο το δικό μου κράτησε συνολικά (από τη στιγμή που με πήραν με το φορείο ως τη στιγμή που με έβαλαν πίσω στο κρεβάτι) περίπου 6 ώρες.

Νοσηλεύτηκα για μια εβδομάδα μέχρι να καθαρίσει η περιοχή της νεφρεκτομής από τα υγρά που έβγαιναν με σωληνάκια. Χρειάστηκα δίπλα μου άνθρωπο για να με βοηθάει σε πρακτικά θέματα αυτές τις μέρες.

Πήρα ένα μήνα άδεια από την ημέρα εξόδου μου από το νοσοκομείο. Το ασφαλιστικό μου ταμείο κάλυψε όλα τα ιατρικοφαρμακευτικά έξοδα, καθώς και το χειρουργείο, τις ημέρες εισαγωγής μου στο νοσοκομείο και τον ένα μήνα που έλειψα από την εργασία μου. Τα νοσοκομειακά έξοδα καλύφθηκαν χωρίς να κάνω εγώ καμιά διαδικασία, ενώ για την άδεια έπρεπε να περάσω επιτροπή δύο φορές για να πάρω το ποσό που δικαιούμουν από το ταμείο.

Δεν παίρνω καθόλου φάρμακα, δεν άλλαξα διατροφή, δεν έκανα τίποτα λιγότερο ή τίποτα περισσότερο από ό,τι έκανα πριν την επέμβαση. Δουλεύω κανονικά και, εκτός από την τεράστια τομή που έχω και με ενοχλεί όταν αλλάζει ο καιρός, δεν έχω άλλη ενόχληση και συχνά σηκώνω βάρη ξεχνώντας ότι πρέπει να προσέχω λίγο περισσότερο!

ΑΑ: Η διαδικασία που περιγράφεται είναι αρκετά οχληρή, και πώς αλλιώς άλλωστε: είναι ένα χειρουργείο με ολική αναισθησία, εκτεταμένους προεγχειρητικούς ελέγχους και αρκετά μακρά ανάρρωση. Είναι κάτι στο οποίο ο δότης πρέπει να αφοσιωθή αρκετούς μήνες της ζωής του.

Το συμπέρασμα που βγάζω εγώ είναι πάλι ότι, πρώτον, κανείς δεν πρόκειται να ταλαιπωρηθή έτσι για την ψυχή της μάνας του (το πολύ πολύ για το παιδί του, όχι όμως για ένα άγνωστο), δεύτερον, υπάρχουν χιλιάδες στιγμές κατά την διάρκεια αυτής της διαδικασίας στις οποίες ο δότης μπορεί να μεταγνώση, να πάρη το υποθετικό του καπέλο και το πραγματικό του νεφρό και να φύγη.

Continue reading ‘Συνέντευξη με μια νεφροδότρια: Γιασεμή Ζέππου’

Ονοματοδοσία και βάπτιση

Σύμφωνα με το άρ. 16 Ν. 344/1976:

1. Ο θρησκευτικός λειτουργός, ο τελέσας ή συμπράξας εις ιεροπραξίαν βαπτίσεως ή γάμου, υποχρεούται να συντάξη επί τόπου, άμα τω πέρατι της ιεροπραξίας, δήλωσιν περιέχουσαν πάντα τα στοιχεία της οικείας ληξιαρχικής πράξεως, υπογραφομένην υπ’αυτού. Την ίδια υποχρέωση έχει ο δήμαρχος ή ο πρόεδρος της κοινότητας που δέχθηκε τη δήλωση για την τέλεση του γάμου.
2. Τη δήλωση που αναφέρεται στην προηγούμενη παράγραφο υπογράφουν επίσης επί μεν θρησκευτικού γάμου οι σύζυγοι και ο παράνυμφος, επί δε πολιτικού οι σύζυγοι και οι μάρτυρες. Επί βαπτίσεως την ανωτέρω δήλωση υπογράφουν επίσης ο πατέρας ή η μητέρα ή άλλος από τους οικείους ή ο ανάδοχος. Αν αυτοί είναι αγράμματοι, υπογράφουν ως μάρτυρες δύο από αυτούς που παρέστησαν.

Το άρθρο αυτό προβλέπει την δήλωση βαπτίσεως, στην οποία διαδηλώνεται η βούληση αμφοτέρων των γονέων, πατέρα και μητέρας, να προσδοθή ωρισμένο όνομα στον βλαστό τους (για τις παρεκτροπές και καταχρήσεις που διαπράττονται κατά την άσκηση αυτή της γονικής μέριμνας, τύπου Νεφέλη-Κλεοπάτρα, θα γράψουμε άλλη φορά τα δέοντα). Πρόκειται για το ακριβές ανάλογο του θρησκευτικού γάμου: η έκδοση του κρίσιμου εγγράφου γίνεται από τον θρησκευτικό λειτουργό, κατ’ ανάθεση του νόμου, προς διευκόλυνση των πολιτών και προς πληρεστέρα ενάσκηση της θρησκευτικής τους ελευθερίας.

Καίτοι η δήλωση αυτή, προσκομιζόμενη στο οικείο ληξιαρχείο, υποτίθεται ότι αφορά μόνο το θρήσκευμα, με την δήλωση αυτή πήραμε όλοι το όνομά μας ενώπιον του ελληνικού κράτους. Έτσι έκανα και εγώ στα δύο πρώτα παιδιά μου (που δεν τα λένε ούτε Ορέστη ούτε Μιχαήλ).

Continue reading ‘Ονοματοδοσία και βάπτιση’

Γύφτος, Τσιγγάνος, Ρομά

Στο ζήτημα της ονοματοδοσίας της συμπαθούς εθνοτικής ομάδας επικρατούν δύο τάσεις: η μία, των Γυφτώνυμων, λέει τα πράγματα όπως τα ξέρουμε και τα καταλαβαίναμε ανέκαθεν. Η άλλη, η νεωτεριστική παράταξη των Ρομάδων, μάς μαλώνει, απειλεί ότι θα μας βάλη πιπέρι στο στόμα, επικαλείται γραφειοκρατικές αυθεντίες και σοφούς υπαλλήλους επιτροπών και εν τέλει αποφαίνεται: Ρομά να τους λέμε.

Τα επιχειρήματα που επικαλούνται έχουν οι Ρομάδες, εάν καλώς αντιλαμβάνομαι, ως εξής:

1. Χρήση του ενδωνυμίου και όχι του εξωνυμίου!

Αυτό είναι ένα πολύ σοβαρό επιχείρημα, με ηθικό έρμα. Πράγματι, είναι πάντα προτιμώτερο να αποκαλούμε μια ομάδα ανθρώπων με τον τρόπο που έχει επιλέξει εκείνη για τον εαυτό της (εντάξει, εκτός αν είναι προσβλητικός αυτός ο τρόπος ή κάτι τέτοιο, σαν την ΝΔ ας πούμε που αποκαλείται “ριζοσπαστική φιλελεύθερη”, χαχα).

Αλλά, αλλά, αλλά. Υπάρχει ένα τοσοδά πρόβλημα: οι επικαλούμενοι το επιχείρημα αυτό δεν το πιστεύουν ούτε οι ίδιοι. Δεν το πιστεύουν και δεν το εφαρμόζουν στην πράξη. Όχι επειδή δεν αποκαλούν τους θύραθεν Μακεδόνες Μακεδόνες, αλλά επειδή δεν σπούδασαν στην Φραγκία ούτε βάζουν στο σάντουίτς τους μαγυάρικη σαλάτα ούτε ξέρουν καμία χαϊαστανική γενοκτονία ούτε έχουν να λένε ότι οι Ινουίτ έχουν εκατό λέξεις για τον πάγο (παραμύθι, παρεμπιπτόντως). Μόνο για την Κωνσταντινούπολη δεν είμαι βέβαιος πώς την λένε, εξωνυμικά ή ενδωνυμικά. Όσο για την χώρα που μας έχει αντιγράψει την σημαία, δεν αναφέρονται σε αυτήν ως Σουομία.

Finland

Continue reading ‘Γύφτος, Τσιγγάνος, Ρομά’

Η υπόθεση Heinz Richter

Γράφοντας αρκετά εκνευρισμένος και οργίλος για τον διαβόητο αντιρατσιστικό νόμο που μας φορτώσανε, αλλά και γενικώτερα για την νεομισαλλόδοξη επίθεση στην ελευθερία της γνώμης που βιώνουμε, δεν περίμενα ότι τα πράγματα θα εξελίσσονταν έτσι. Στο κάτω κάτω, το άρ. 2 του ντροποθετήματος αυτού, που αφορά την κακόβουλη άρνηση γενοκτονίας, είναι το άρθρο εκείνο που συγκέντρωσε τα περισσότερα πυρά και το οποίο, στα λόγια τουλάχιστον, δεν εναγκαλίστηκαν ούτε οι νεομισαλλόδοξοι. Και στο κάτω κάτω, ήταν ασφαλής η πρόβλεψη ότι πιθανός κατηγορούμενος σε ποινική δίωξη θα ήταν πάλι κανάς Πλεύρης. Και τον Πλεύρη είναι πάντα δυσάρεστο να τον υπερασπίζεσαι.

Αμ δε.

Η πρώτη γνωστή ποινική δίωξη για το καινοφανές αδίκημα της κακόβουλης άρνησης εγκλημάτων πολέμου με εξυβριστικό χαρακτήρα είναι γεγονός. Και κατηγορούμενος δεν είναι μηδέ ακροδεξιός μηδέ αρνητής μηδέ ακραίος φανατικός. Ούτε καν ακροκεντρώος ψηφοφόρος του Ποταμιού.

Κατηγορούμενος είναι ο σεβάσμιος 76χρονος Έκτακτος Καθηγητής Ιστορίας του Πανεπιστημίου του Μάννχαϊμ Χάιντς Ρίχτερ. Ένας ανθρωπος που έχει αφιερώσει όλη του την επαγγελματική και επιστημονική πορεία στην Ελλάδα και στην Κύπρο, και μάλιστα στην νεώτερη και νεώτατη φάση της ιστορίας τους.

Δεν θα αντέλεγα βέβαια να του ασκήσουμε δίωξη για το γραβατοκασκόλ.

Δεν θα αντέλεγα βέβαια να του ασκήσουμε δίωξη για το γραβατοκασκόλ.

Continue reading ‘Η υπόθεση Heinz Richter’

Τα δικά μας παιδιά: η υποκριτική μας σχέση με την διαφθορά

Σωτήρης Γεωργανάς, Αν. Καθηγητής Οικονομικών/City University Λονδίνου.
Κωνσταντίνος Καλλίρης, δικηγόρος και διδάκτορας του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης

Δημοσιευθηκε σε λιγο διαφορετικη εκδοση στα Νεα

“Βόλεψα την κόρη μου”: μια από τις πιο αμφίσημες φράσεις στην ελληνική καθομιλουμένη. Αν μιλάς με φίλους, η επιτυχία αυτή συνοδεύεται από επιφωνήματα ικανοποίησης, θαυμασμού ή και ελαφριάς ζήλιας (εμείς πότε θα τα καταφέρουμε επιτέλους;). Όταν, όμως, το “βόλεμα” το πέτυχαν “ξένοι” πρόκειται για θανάσιμο αμάρτημα. Η φράση “αυτοί βολέψαν τα παιδιά τους” συνοδεύεται από επιφωνήματα αποδοκιμασίας, ενίοτε και πραγματική οργή.

Μια κυβέρνηση που εξήγγειλε δυναμικά ότι θα κάνει τα πράγματα αλλιώς, κατέληξε να στελεχώνει τα Υπουργεία, για μια ακόμη φορά, στην βάση των “δικών μας παιδιών”. Διαβόητο παράδειγμα ο διορισμός και η ταχεία ανέλιξη του εξαδέλφου του Πρωθυπουργού, αλλά όχι λιγότερο σημαντικοί οι διορισμοί σε θέσεις συμβούλων, Γενικών Γραμματέων και Προέδρων Οργανισμών, ατόμων με οφθαλμοφανείς διασυνδέσεις στο κυβερνητικό στρατόπεδο.

Continue reading ‘Τα δικά μας παιδιά: η υποκριτική μας σχέση με την διαφθορά’

Γιάννης Ραγκούσης: εργοβιογραφία

Από τα νέα πρόσωπα που ψάρεψε, προώθησε και επέβαλε ο ΓΑΠ στην πολιτική σκηνή, είτε στην χίππικη είτε στην παλαιοπασοκική είτε στην μνημονιακή του φάση, δεν έχει επιπλεύσει, καλώς ή κακώς, κανένα.

Από όλα αυτά την εκτίμησή μου κέρδισαν δύο: ο Ραγκούσης και ο Μόσιαλος.

Αυτό εδώ λοιπόν είναι ένα κείμενο για τον Ραγκούση, το πρώτο παρόμοιο μου φαίνεται που γράφω για πολιτικό. Διαφημιστικό σχεδόν, αλλά αυτή είναι η άποψή μου για την πολιτεία του.

Είναι και ωραίος άντρας.

Και είναι και ωραίος άντρας.

Continue reading ‘Γιάννης Ραγκούσης: εργοβιογραφία’