Κατηγοριες

Προσκεκλημενοι Συγγραφεις




Μια θεμελιώδης αρχή της οικονομικής επιστήμης πρεσβεύει ότι οι τιμές των αξιογράφων και χρεογράφων καθορίζονται από την προσφορά και τη ζήτηση που διαμορφώνονται στην αγορά. Η προσφορά και η ζήτηση προσδιορίζονται, με τη σειρά τους, από διάφορους παράγοντες, οι οποίοι σχετίζονται κυρίως με τις μελλοντικές προοπτικές των επιχειρήσεων και την κερδοφορία τους, όπως αυτές απεικονίζονται στις προσδοκίες των συμμετεχόντων. Βεβαίως, οι προσδοκίες δεν επαληθεύονται πάντα, ούτε προσδιορίζονται από αλάνθαστα ντετερμινιστικά μοντέλα που απεικονίζουν σε τέλειο βαθμό την πραγματικότητα. Οι προσδοκίες αυτές ενδέχεται να στρεβλώνονται από διάφορους ψυχολογικούς παράγοντες, βραχυχρόνιες διακυμάνσεις κτλ.

Παρόλα αυτά οι παρατηρούμενες τιμές στις χρηματιστηριακές αγορές απεικονίζουν προσδοκίες, όπως αυτές έχουν διαμορφωθεί σε χιλιάδες συμμετέχοντες και πρέπει να λαμβάνονται υπ’όψιν. Εκτός από τις περιπτώσεις παράνομων ενεργειών, κανένας συμμετέχων δε θα προβεί σε συναλλαγές που είναι αντίθετες με το συμφέρον του, αντίθετες με τις δικές του προσδοκίες και εννοείται οτι δε συμμετέχει σε καμμιά συμφωνία εναντίον συγκεκριμένων εταιρειών. Όσο καλύτερη πληροφόρηση και γνώση έχουν οι επενδυτές για την πραγματική κατάσταση, τα θεμελιώδη μεγέθη και τις προοπτικές των εταιρειών, τόσο προσεγγίζουμε τη «δίκαιη» τιμή των αξιογράφων.

Τα τελευταία χρόνια, η συμμετοχή των ξένων θεσμικών επενδυτών στη Χρηματιστηριακή Αγορά των Αθηνών έχει αυξηθεί εντυπωσιακά. Οι επενδυτές αυτοί ασκούν επαγγελματική διαχείριση των κεφαλαίων τους και, κατά συνέπεια, έχουν πολύ πιο ολοκληρωμένη γνώση των χαρακτηριστικών των εταιρειών. Ταυτόχρονα, είναι λιγότερο εκτεθειμένοι στις συμπεριφορικές στρεβλώσεις που χαρακτηρίζουν τους μικροεπενδυτές και οι οποίες ήταν εμφανείς τα προηγούμενα χρόνια στο ΧΑΑ.

Ἐχοντας αποσαφηνίσει τη σημασία και τον τρόπο καθορισμού των τιμών στις χρηματιστηριακές αγορές, ο πολίτης που ενδιαφέρεται να εξηγήσει τα φαινόμενα σε ένα ορθολογικό επιστημονικό πλαίσιο (φαινόμενο-παρατήρηση-ερμηνεία), θα πρέπει να εξάγει τα αναγκαία συμπεράσματα παρατηρώντας τις τιμές που διαμορφώνονται στις αγορές. Το θεμελιώδες μέγεθος για μια εισηγμένη εταιρεία είναι η κεφαλαιοποίηση της (αριθμός μετοχών επί τιμή μετοχής). Το μέγεθος αυτό είναι άμεσα συγκρίσιμο μεταξύ των εταιρειών και προσδίδει την τρέχουσα αξία της εταιρείας, όπως αυτή προσδιορίζεται από τις προσδοκίες των συναλλασσόμενων για τη μελλοντική της πορεία.

Ένα πολύ ενδιαφέρον παράδειγμα της προηγηθείσας ανάλυσης είναι η πορεία της κεφαλαιοποίησης της ΔΕΗ. Ως μέτρο σύγκρισης για την ανάλυση μας χρησιμοποιούμε τον ΟΠΑΠ. Το Γράφημα 1, παρουσιάζει τη χρηματιστηριακή αξία των δύο εταιρειών από το 2001 ως τις 31/12/2006.


Γραφημα 1, κλικ για μεγεθυνση

Παρατηρούμε ότι ο οργανισμός διεξαγωγής στοιχημάτων έχει τρέχουσα αξία διπλάσια σε σχέση με τη (μόνη) εταιρεία παραγωγής ηλεκτρισμού στην Ελλάδα- μια εντυπωσιακή παρατήρηση! Η μεγάλη διαφορά στις κεφαλαιοποιήσεις των δύο εταιρειών αρχίζει να εμφανίζεται από το 2003, σε μια περιόδο ταυτόχρονης ανόδου των παγκόσμιων χρηματιστηριακών αγορών και της διεθνούς τιμής του πετρελαίου (Βλέπε Γράφημα 2). Ουσιαστικά, σε αυτήν την περίοδο ανόδου της τιμής του πετρελαίου, η ΔΕΗ δεν μπόρεσε να ακολουθήσει τις υπόλοιπες επιχειρήσεις στην ανοδική πορεία των χρηματιστηριακών αξιών. Αντί να κατηγορήσουμε την αγορά και τις λοιπές αόρατες δυνάμεις, θα ήταν καλύτερο να εξηγήσουμε ορθολογικά αυτό το φαινόμενο.

Ο ΟΠΑΠ κατέχει νομικώς προστατευόμενη μονοπωλιακή θέση στον κλάδο της διεξαγωγής αθλητικών στοιχημάτων που κατατίθενται σε φυσικό χώρο (δηλαδή στα πρακτορεία). Λόγω της φύσης του προϊόντος, αν και έχει κρατικώς ελεγχόμενη διοίκηση, έχει σχετική ελευθερία ως προς τον καθορισμό της τιμής και κατά συνέπεια του περιθωρίου κέρδους, δεδομένου ότι είναι μια μονοπωλιακή επιχείρηση. Αν και είναι πιθανό το ενδεχόμενο καταδικαστικής απόφασης από τα Ευρωπαϊκά όργανα για την νομική κατοχύρωση της μονοπωλιακής θέσης της επιχείρησης, οι επενδυτές έχουν διαμορφώσει την προσδοκία οτι ακόμα και όταν ανοίξει η αγορά στον ανταγωνισμό, η διαδικασία αυτή θα ειναι πολύ αργή, λόγω του πολύ μεγάλου δικτύου του ΟΠΑΠ μέσω των χιλιάδων πρακτορείων του σε όλη τη χώρα. Κατά συνέπεια, έχει διαμορφωθεί η προσδοκία ότι ο ΟΠΑΠ θα συνεχίσει για αρκετά χρόνια να έχει ουσιαστικά μονοπωλιακή θέση στον κλάδο του και θα απολαμβάνει πολύ υψηλά περιθώρια κέρδους που θα οδηγήσουν σε σταθερά υψηλή κερδοφορία, εξ ου και η πολύ υψηλή χρηματιστηριακή αξία.


Γραφημα 2, κλικ για μεγεθυνση

Στον αντίποδα βρίσκεται η Δημόσια Επιχείρηση Ηλεκτρισμού. Ένας εξωτερικός αναλυτής θα παραξενευόταν από την πολύ χαμηλή αποτίμηση της επιχείρησης παραγωγής ηλεκτρισμού και μεγαλύτερης βιομηχανικής επιχείρησης στην Ελλάδα. Εκτός από την ουσιαστικά μονοπωλιακή της θέση, που θεωρητικά θα της εξασφάλιζε μεγάλα περιθώρια κέρδους, η ΔΕΗ έχει και έναν εντυπωσιακό ρυθμό αύξησης πωλήσεων. Για μια 25ετία οι πωλήσεις της παρουσιάζουν έναν ετήσιο ρυθμό αύξησης της τάξης του 4-4.5%. Από την ιστοσελίδα της ΔΕΗ πληροφορούμαστε ότι το 1980 η κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας ήταν 20.065 GWh, το 1990 αυξήθηκε σε 28.337 GWh, ενώ το 2004 η κατανάλωση έφτασε στις 51.016 GWh! Στα προηγούμενα στοιχεία πρέπει να σημειώσουμε ότι πλέον παρουσιάζεται έλλειψη ηλεκτρικής ενέργειας στον ελλαδικό χώρο. Η έλλειψη αυτή οδήγησε στην εισαγωγή ενέργειας από την Ιταλία και τη Βουλγαρία, ιδίως στις περιόδους υπερβολικής ζήτησης, κατά τις προηγούμενες θερινές περιόδους. Υπολογίζεται ότι κάθε χρόνο η αύξηση κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας θα απαιτεί αύξηση της εγκαταστημένης ισχύος για τη ΔΕΗ γύρω στα 300 ΜW. Συνεπώς, η ζήτηση για ηλεκτρική ενέργεια είναι έντονα ανοδική, ενώ η παραγωγή έχει εγγίσει τα ανώτερά της όρια. Το γεγονός αυτό θα σήμαινε ότι η οριακή απόδοση των νέων επενδύσεων σε μονάδες παραγωγής θα ηταν ιδιαιτέρως υψηλή.
Συνοψίζοντας, έχουμε μια εταιρεία η οποία κατέχει μονοπωλιακή θέση στον πιο σημαντικό κλάδο της εγχώριας οικονομίας, αντιμετωπίζει μια έντονα ανοδική ζήτηση, ενώ η παραγωγή ενέργειας είναι περιορισμένη. Παρόλα αυτά τα εξαιρετικά μηνύματα για τη ΔΕΗ, η χρηματιστηριακή αγορά αποτιμά την αξία της μόλις στα 4,8 δις Ευρώ.

Η λύση του μυστηρίου ειναι εξαιρετικώς απλή: Ταυτόχρονα με τα θετικά αυτά στοιχεία, η εταιρεία δεν έχει την ελευθερία διαμόρφωσης της τιμής πώλησης της ενέργειας, λόγω του κρατικού ελέγχου. Η πολιτική χαμηλής τιμής στην ηλεκτρική ενέργεια και οι υποστηρικτές της έχουν επικρατήσει τις τελευταίες δεκαετίες. Στην ιστοσελίδα της ΔΕΗ αναφέρεται χαρακτηριστικά ότι την τελευταία 12ετία (ως το 2005) η πραγματική τιμή του ηλεκτρικού ρεύματος μειώθηκε κατά 27%. Κατα συνέπεια, είναι πολύ ενδιαφέρον να εξετάσουμε τις επιπτώσεις αυτής της πολιτικής σε όλο το φάσμα της οικονομικής ζωής της χώρας.

Το πιο σημαντικό επιχείρημα υπέρ της πολιτικής χαμηλής τιμής, ανεξαρτήτως κόστους, είναι η άσκηση «κοινωνικής πολιτικής». Αλλά η ΔΕΗ Α.Ε. δεν δύναται να ασκήσει αποτελεσματική κοινωνική πολιτική γιατί, εκτός των άλλων, απλούστατα δεν έχει στη διάθεσή της στοιχεία για τις κοινωνικές ανάγκες των πολιτών (εισόδημα, αρθμός μελών νοικοκυριού, λοιπές κοινωνικές ανάγκες), ούτως ώστε να ακολουθήσει διαφορική τιμολογιακή πολιτική. Για να υποδείξουμε την πλήρη αστοχία άσκησης κοινωνικής πολιτικής μέσω της ΔΕΗ, αναφέρουμε ένα ακραίο παράδειγμα. Η κατά κεφαλήν δαπάνη για ηλεκτρική ενέργεια μιας πολύτεκνης οικογένειας θα είναι μεγαλύτερη από τη δαπάνη ενός εύπορου ατόμου που διαμένει μόνο του, ακόμα και αν η κατανάλωση του ατόμου αυτού είναι κατά 50% μεγαλύτερη από την κατά κεφαλήν κατανάλωση της πολύτεκνης οικογένειας. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι οι κλίμακες τιμολόγησης της ΔΕΗ αφορούν τη συνολική κατανάλωση και όχι την κατά κεφαλήν, ούτε βέβαια λαμβάνουν υπ’όψιν το εισόδημα των καταναλωτών και τα ιδιαίτερα τους κοινωνικά χαρακτηριστικά. Τα μονομελή νοικοκυριά, ακόμα και σε περιπτώσεις ακραίας σπατάλης ηλεκτρικής ενέργειας δεν φθάνουν ποτέ στις υψηλές κλίμακες τιμολόγησης. Ομοίως, ένας καταναλωτής που μοιράζει την κατανάλωση του μεταξύ της κύριας και της εξοχικής του κατοικίας στη τετραμηνία, θα πληρώσει λιγότερο από εναν λιγότερο εύπορο καταναλωτή που δεν έχει εξοχική κατοικία και καταναλωνει την ιδια ποσότητα KWh!

η ΔΕΗ Α.Ε. δεν δύναται να ασκήσει αποτελεσματική κοινωνική πολιτική γιατί, εκτός των άλλων, απλούστατα δεν έχει στη διάθεσή της στοιχεία για τις κοινωνικές ανάγκες των πολιτών

Πολλά άλλα παραδείγματα μπορούν να αναφερθούν για να καταδειχθεί ότι η άσκηση «κοινωνικής» πολιτικής μέσω της τιμολόγησης της ενέργειας ενδέχεται να έχει ακριβώς τα αντίθετα αποτελέσματα από αυτά που υποτίθεται οτι επιδιώκει. Σε μια οργανωμένη κοινωνία υπάρχουν άλλοι μηχανισμοί άσκησης κοινωνικής πολιτικής, όπως η στοχευμένη επιδοματική πολιτική, και είναι συγκεκριμένες κρατικές υπηρεσίες οι οποίες την επιτελούν, όχι εισηγμένες στο χρηματιστήριο ανώνυμες εταιρείες.

Σε ενα διαφορετικό, αλλά εξ ίσου σημαντικό επίπεδο, δεν μπορούν ουσιαστικά να αναληφθούν υγιείς επενδύσεις στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας, ως αποτέλεσμα αυτής της πολιτικής. Λόγω της πολύ χαμηλής τιμής και της μεγάλης διακύμανσης του κόστους παραγωγής που εξαρτάται από τις διεθνείς τιμες πετρελαίου και λοιπών ορυκτών, η προσαρμοσμένη στον κίνδυνο απόδοση μιας τέτοιας επένδυσης είναι εξαιρετικά χαμηλή, αποτρέποντας κάθε σοβαρό επενδυτή. Αυτός είναι άλλωστε ο λόγος για τον οποίο το πρόσφατο νομοσχέδιο ουσιαστικά προβλέπει επιδοτήσεις για την παραγωγή ενέργειας από ιδιώτες. Μακροπρόθεσμα, η πολιτική της χαμηλής τιμής για μια εισηγμένη εταιρεία συνεπάγεται την περιορισμένη πρόσβασή της σε νέα κεφάλαια, ενώ την ίδια στιγμή τα κεφάλαια αυτά κατευθύνονται σε μια εταιρεία στοιχημάτων. Η στρέβλωση που προκαλείται στο μηχανισμό κατανομής κεφαλαίων είναι προφανής, με επιβλαβείς συνέπειες για την πιο κρίσιμη εγχώρια βιομηχανία.

Σε επίπεδο ζήτησης, η πολιτική χαμηλής τιμής οδηγεί σε αλόγιστη σπατάλη ενέργειας. Το επιχείρημα ότι η χαμηλή τιμή ενέργειας είναι απαραίτητη για την κάλυψη βασικών αναγκών του πληθυσμού ειναι λογικοφανές, αλλά παύει να υφίσταται όταν η κατανάλωση υπερβεί ένα όριο. Η κατά κεφαλήν κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας αυξήθηκε από 2.106 KWh το 1980, σε 2.923 KWh το 1990 για να φθάσει στις 4.808 KWh το 2005. Αν και είναι λογικό το αντεπιχείρημα της αύξησης των αναγκών σε κατανάλωση σε αυτά τα χρόνια, πρέπει να παρατηρήσουμε ότι την ίδια περίοδο παρουσιάσθηκε σημαντική αποβιομηχάνιση στην Ελλάδα και υπήρξαν εντυπωσιακά τεχνολογικά άλματα για την εξοικονόμηση ενέργειας στις ηλεκτρικές και ηλεκτρονικές συσκευές. Τα στοιχεία αυτά οδηγούν στο συμπέρασμα ότι η αύξηση της κατανάλωσης οφείλεται σε σπατάλη και όχι σε κάλυψη βιοτικών αναγκών. Τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις από αυτή τη σπατάλη τις βιώνουν οι πολίτες καθημερινά και τις γνωρίζουμε από τις συνεχείς εκκλήσεις των περιβαλλοντολόγων.

Σε επίπεδο δημοσιονομικής και φορολογικής πολιτικής, η μεγάλη μείωση των κερδών της ΔΕΗ, στην οποία το πλειοψηφικό πακέτο μετοχών κατέχει το κράτος, οδήγησε τα κέρδη ως ποσοστό των επενδεδυμένων κεφαλαίων στο 4%. Αν αναλογιστούμε οτι τα επενδεδυμένα κεφάλαια ουσιαστικά προήλθαν από κρατικό δανεισμό κατά τις προηγούμενες δεκαετίες, με πολύ υψηλότερο επιτόκιο, τότε η απόδοση του δανεισμού αυτού είναι αρνητική. Με απλά λόγια, καλούνται σήμερα οι φορολογούμενοι να χρηματοδοτήσουν τη σπατάλη ηλεκτρικής ενέργειας. Δεδομένου ότι υπάρχει εκτεταμένη φοροδιαφυγή σε μεγάλο μέρος των εύπορων ελεύθερων επαγγελματιών και λαμβάνοντας υπ’όψιν τις προαναφερθείσες στρεβλώσεις, καταλήγουμε στο συμπέρασμα ότι οι μισθωτοί και οι επιχειρήσεις που δεν φοροδιαφεύγουν, ουσιαστικά επιδοτούν τη σπατάλη ηλεκτρικής ενέργειας από ένα εύπορο, φοροδιαφεύγον, μέρος της κοινωνίας.

Η λύση στο πολυδιάστατο αδιέξοδο είναι απλή: Η άρση της υποχρέωσης άσκησης κοινωνικής πολιτικής εκ μέρους της ΔΕΗ Α.Ε. και η απελευθέρωση της τιμολογιακής πολιτικής της, ούτως ώστε να ενσωματώνει το κόστος παραγωγής της. Σε ένα μεταβατικό στάδιο, θα μπορούσε να καθορισθεί ένα πολύ χαμηλό όριο οικιακής κατανάλωσης το οποίο θα καλύπτει απόλυτα βασικές ανάγκες και για το οποίο η πολιτική χαμηλής τιμής ειναι βάσιμη. Πέρα από αυτό το όριο, η τιμή της ηλεκτρικής ενέργειας πρέπει να αντανακλά το κόστος παραγωγής της, στη συγκεκριμένη περίπτωση να ακολουθεί την πορεία των διεθνών τιμών πετρελαίου και λοιπών ορυκτών.

Με τον τρόπο αυτό, θα πάψει να υφίσταται η στρέβλωση στην κατανομή των κεφαλαιακών πόρων και θα δημιουργηθεί αντικίνητρο για τη σπατάλη ενέργειας καθώς θα κληθούν να πληρώνουν εκείνοι που υπερκαταναλώνουν και όχι συνολικά οι φορολογούμενοι. Οι περιβαλλοντικές επιπτώσεις της μείωσης της σπατάλης είναι προφανείς. Επιπροσθέτως, με την αύξηση των εσόδων θα έχει δυνατότητα το Ελληνικό Δημόσιο, κύριος μέτοχος της ΔΕΗ Α.Ε., να ασκήσει πραγματική, στοχευμένη κοινωνική πολιτική, ούτως ώστε να αρθεί το σημερινό «αντικοινωνικό» αποτέλεσμα αυτής της γενικής πολιτικής της χαμηλής τιμής.

Μια παλαιοτερη εκδοση του αρθρου δημοσιευτηκε στην Καθημερινη

Αξιολογηση:

12 Responses to “Ας ακούσουμε τις αγορές: Μια προφανής στρέβλωση στην οικονομική ζωή της χώρας”

  1. 1 Vrennus

    Είστε βέβαιος πως από το 1980 και μετά «υπήρξαν εντυπωσιακά τεχνολογικά άλματα για την εξοικονόμηση ενέργειας στις ηλεκτρικές και ηλεκτρονικές συσκευές». Μπορείτε να μας υποδείξετε ορισμένα από αυτά; Οριακές βελτιώσεις έχουν γίνει αλλά άλματα δεν νομίζω.

    Ο διπλασιασμός της κατά κεφαλήν κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας οφείλεται σε πολύ μεγάλο βαθμό στη γενίκευση της χρήσης κλιματιστικών, φαινόμενο άγνωστο πριν το 1980 και λίγο διαδεδομένο μέχρι το 1990. Γι’ αυτό και οι αιχμές στην κατανάλωση εμφανίζονται πλέον τις μεσημβρινές ώρες αντρέποντας τις ισορροπίες του συστήματος. Η αποβιομηχάνιση έδωσε τη θέση της σε ανάπτυξη των υπηρεσιών. Μην νομίζετε πως οι υπηρεσίες είναι λιγότερο ενεργοβόρες.

    Προσωπικά θεωρώ ατελέσφορη την αύξηση της τιμής του ηλεκτρικού ρεύματος προκειμένου να υπάρξει εξοικονόμηση ενέργειας. Η εξοικονόμηση ενέργειας είναι θέμα σχεδιασμού και κατασκευής, και επειδή αυξάνει το αρχικό κόστος των κατασκευών ελάχιστα υιοθετείται. Η ζήτηση ηέκτρικού ρεύματος είναι ανελαστική και η αύξηση της τιμή μόνο αύξηση κερδοφορίας συνεπάγεται.

    Η τιμή του ηλεκτρικού ρεύματος καλύπτει το οριακό κόστος της ΔΕΗ γι’ αυτό κι η τελευταία είναι – οριακά – κερδοφόρος. Δεν καταλαβαίνω για ποιο λόγο θα έπρεπε να αυξηθεί περαιτέρω η τιμή του ρεύματος και μάλιστα υπό καθεστώς μονοπωλίου; Για να πλουτίζουν οι μέτοχοι της ΔΕΗ εις βάρος των καταναλωτών;

  2. 2 Σωτηρης Γεωργανας

    Προσωπικά θεωρώ ατελέσφορη την αύξηση της τιμής του ηλεκτρικού ρεύματος προκειμένου να υπάρξει εξοικονόμηση ενέργειας. Η εξοικονόμηση ενέργειας είναι θέμα σχεδιασμού και κατασκευής, και επειδή αυξάνει το αρχικό κόστος των κατασκευών ελάχιστα υιοθετείται.

    μα προφανως ειναι ακριβα τα εργα εξοικονομησης ενεργειας, γιαυτο θελουμε η τιμη του ηλεκτρικου να ανεβει για να γινουν πιο συμφεροντα τα μη ενεργοβορα κτιρια κτλ Σημερα το ηλεκτρικο ειναι τεχνητα φτηνο, η τιμη του δεν αντανακλα τις εξωτερικοτητες (βλαβες στο περιβαλλον κτλ) που προκαλει η παραγωγη ενεργειας αλλα μονο το κοστος εξορυξης του βρωμερου λιγνιτη!

    Η ζήτηση ηέκτρικού ρεύματος είναι ανελαστική και η αύξηση της τιμή μόνο αύξηση κερδοφορίας συνεπάγεται.

    εσυ μολις ειπες οτι σημερα δεν γινονται προσπαθειες μειωσης της ενεργειακης σπαταλης!
    Δεν βλεπω γιατι ειναι ανελαστικη η ζητηση ρευματος, νομιζω οτι εχει τεραστια περιθωρια, να χαμηλωνουμε τα κλιματιστικα μας, να σβηνουμε τα φωτα οταν δεν χρειαζονται, να περιοριζουμε την καταναλωση στις ωρες αιχμης κτλ κτλ

    Δεν καταλαβαίνω για ποιο λόγο θα έπρεπε να αυξηθεί περαιτέρω η τιμή του ρεύματος και μάλιστα υπό καθεστώς μονοπωλίου;

    ενας απο τους λογους που δεν σπαει το μονοπωλιο ειναι παλι η τεχνητα χαμηλη τιμη! Οι ενεργειακες επενδυσεις δεν συμφερουν γιατι κανεις δεν μπορει να ανταγωνιστει τον ουσιαστικα επιδοτουμενο λιγνιτη. Αλλα αν σε ανησυχει η επιπτωση στους καταναλωτες, ας εχουμε ανοδο της τιμης του ρευματος και ανοδο της φορολογιας στην ΔΕΗ με ισοποση μειωση αλλων φορων που πληρωνει ο κοσμος. Το θεμα δεν ειναι τοσο να εχει περισσοτερα εσοδα η ΔΕΗ ή το κρατος, αλλα η τιμη του ρευματος να αντανακλα το πραγματικο κοστος.

  3. 3 Vrennus

    «Τεχνητά χαμηλή τιμή», «ουσιαστικά επιδοτούμενος λιγνίτης»: Αν η τιμή ήταν τεχνητά χαμηλή τότε θα υπήρχε πραγματική επιδότηση της ΔΕΗ πράγμα που θα είχε ξεσηκώσει πρώτ’ απ’ όλα την Ε.Ε. Όμως κάτι τέτοιο δεν ισχύει. Σχετικά με το λιγνίτη, και κατά πόσον η χρήση του αποτελεί ουσιαστική επιδότηση, μπορείτε να ρωτήσετε οποιονδήποτε ΔΕΗτζή: Πρώτη η ΔΕΗ θέλει ν’ απαλλαγεί από αυτό το άθλιας ποιότητας …«καύσιμο» και ν’ αντικαταστήσει το λιγνίτη με φυσικό αέριο. Η όποια οικονομία έχει από τον «δωρεάν» λιγνίτη εξανεμίζεται από τα χιλιάδες προβλήματα που προκαλεί η χρήση του. Πραγματική επιδότηση υπάρχει στις επενδύσεις ηλεκροπαραγωγής μέσω ΑΠΕ, τόσο στο κόστος της επένδυσης (~40% παρακαλώ!) όσο και στην (προνομιακή) τιμή αγοράς του ρεύματος: εκεί, όπου ουσιαστικά έχει απαγορευτεί στη ΔΕΗ να επενδύει, οι ιδιώτες κυριαρχούν!

    Για την ανελαστικότητα της ζήτησης ηλεκτρικού ρεύματος: νομίζετε ότι μπορούμε να «χαμηλώσουμε» τα κλιματιστικά στα κακοσχεδιασμένα, γυάλινα κτήριά μας, χωρίς να κινδυνεύουμε να πάθουμε θερμοπληξία; Μπορύμε να δουλεύουμε χωρίς αναμμένα φώτα στα στενόχωρα και τυφλά γραφεία μας; Μπορούμε, πλέον, να δουλεύουμε χωρίς υπολογιστή; Όχι, καλώς ή κακώς, η τιμή του ρεύματος ελάχιστα θα επηρεάσει την κατανάλωση. Αλλά άντε και αυξάνουμε την τιμή του ρεύματος προκειμένου να ευνοήσουμε τα οικολογικά κτήρια. Τι θα γίνει με όλα τα υπόλοιπα κτήρια που σχεδιάστηκαν και κατασκευάστηκαν με διαφορετική λογική; Είναι δίκαιο να επιβαρύνονται οι ένοικοί τους για σχεδιαστικές και κατασκευαστικές επιλογές που υπαγορεύτηκαν από τις ανάγκες μιας άλλης εποχής;

  4. 4 Σωτηρης Γεωργανας

    Αν η τιμή ήταν τεχνητά χαμηλή τότε θα υπήρχε πραγματική επιδότηση της ΔΕΗ πράγμα που θα είχε ξεσηκώσει πρώτ’ απ’ όλα την Ε.Ε.

    στην ΕΕ υπαρχουν χιλιαδες εμμεσες και αμεσες επιδοτησεις μου γινονται ανεκτες. Η Γερμανια φυσικα δεν μπορει να μιλησει πχ μια και επιδοτει η ιδια τα ανθρακωρυχεια της πολλαπλα.

    μπορούμε να «χαμηλώσουμε» τα κλιματιστικά στα κακοσχεδιασμένα, γυάλινα κτήριά μας, χωρίς να κινδυνεύουμε να πάθουμε θερμοπληξία; Μπορύμε να δουλεύουμε χωρίς αναμμένα φώτα στα στενόχωρα και τυφλά γραφεία μας; Μπορούμε, πλέον, να δουλεύουμε χωρίς υπολογιστή; Όχι, καλώς ή κακώς, η τιμή του ρεύματος ελάχιστα θα επηρεάσει την κατανάλωση.

    δεν καταλαβαινω την σιγουρια σου. Στην Βαρκελωνη εγινε ολοκληρη εκστρατεια να χαμηλωσουν την ενταση των κλιματιστικων που πετυχε μειωση της καταναλωσης. Αλλα και γενικοτερα δεν νομιζω οτι υπαρχει αμφιβολια οτι αυξημενες τιμες θα μειωσουν την ζητηση, υπαρχουν τοσα υποκαταστατα… αντι να πλενουμε ρουχα στις 2 το μεσημερι, θα πλενουμε το βραδυ, αντι να ανοιγουμε τον κλιματισμο με το παραμικρο θα ανοιγουμε το παραθυρο (τι ποσοστο των κτιριων μας ειναι γυαλινα χωρις παραθυρα?) ή τον ανεμιστηρα, αντι να αφηνουμε αναμενα τα φωτα θα ειμαστε προσεκτικοι, αντι να εχουμε απλες λαμπες θα εχουμε φθοριου ή αλλες οικονομικοτερες, αντι να εχουμε κυλιομενες σκαλες στο μετρό που λειτουργουν συνεχως θα τις εχουμε να λειτουργουν μονο οταν υπαρχει κοσμος σε αυτες κτλ κτλ

    Τι θα γίνει με όλα τα υπόλοιπα κτήρια που σχεδιάστηκαν και κατασκευάστηκαν με διαφορετική λογική; Είναι δίκαιο να επιβαρύνονται οι ένοικοί τους για σχεδιαστικές και κατασκευαστικές επιλογές που υπαγορεύτηκαν από τις ανάγκες μιας άλλης εποχής;

    θα κανουν και αυτοι τις επιλογες τους οπως οι ιδιοκτητες παλιων ενεργοβορων ΙΧ κτλ αν και δεν νομιζω οτι οι πραγματικα φτωχοι στην Ελλαδα προκαλουν σπαταλη ρευματος με τα (ανυπαρκτα) κλιματιστικα τους και τους (ανυπαρκτους) υπολογιστες τους.

  5. 5 Vrennus

    δεν νομιζω οτι υπαρχει αμφιβολια οτι αυξημενες τιμες θα μειωσουν την ζητηση

    Υπάρχει, δηλαδή, τι υποστηρίζω στα σχόλιά μου 😉

    Αν το ζήτημα είναι να μειωθεί η κατανάλωση ηλεκτρικού ρεύματος (που νομίζω ότι αυτό είναι), αυτό, κατά τη γνώμη μου, δεν θα γίνει από τη μια μέρα στην άλλη και ούτε μόνο με την αύξηση της τιμής του ρεύματος. Αλήθεια, ποιες ήταν οι δράσεις της Βαρκελώνης προς αυτή την κατεύθυνση; Όχι μόνο η τιμή του ρεύματος, έτσι; Η θέση μου ότι η ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας είναι ανελαστική βασίζεται στο γεγονός ότι η σπατάλη οφείλεται κυρίως σ’ αυτούς που έχουν να πληρώσουν το παραπανίσο ρεύμα που καταναλώνουν κι ότι οι σημαντικές αυξήσεις στην τιμή του ρεύματος των τελευταίων ετών δεν έχουν επιφέρει μείωση στην κατανάλωση.

    Δεν θα είχα ωστόσο, αντίρρηση να επιβληθεί ένα ειδικό τέλος («πράσινος φόρος»;) στην κατανάλωση ρεύματος, που θα καταλήγει στο δημόσιο ταμείο προκειμένου να αποθαρρυνθεί η σπατάση ηλεκτρικής ενέργειας. Όχι όμως να και επιτραπεί στη ΔΕΗ να πωλεί το ηλεκτρικό ρεύμα σε τιμές σημαντικά υψηλότερες του οριακού κόστους κι αυτό να λειτουργεί περισσότερο ως δέλεαρ για να εισέλθουν κι άλλοι «παίκτες» στην αγορά. Να σημειωθεί ότι σήμερα η ΔΕΗ καλύπτει το οριακό κόστος της. Αν η τιμή του ρεύματος αυξηθεί περισσότερο αυτό θα σημαίνει ότι το επιπλέον τίμημα μεταφράζεται είτε ως υπερκέρδος για τους επιχειρηματίες, είτε ως σπατάλη πόρων που θα μπορούσαν να εξοικονομηθούν! Και τα δύο είναι πάντως εις βάρος του καταναλωτή.

  6. 6 Σωτηρης Γεωργανας

    Αν το ζήτημα είναι να μειωθεί η κατανάλωση ηλεκτρικού ρεύματος (που νομίζω ότι αυτό είναι), αυτό, κατά τη γνώμη μου, δεν θα γίνει από τη μια μέρα στην άλλη και ούτε μόνο με την αύξηση της τιμής του ρεύματος.

    δεκτο, φυσικα μια ενημερωση του κοινου ειναι επισης χρησιμη.

    Όχι όμως να και επιτραπεί στη ΔΕΗ να πωλεί το ηλεκτρικό ρεύμα σε τιμές σημαντικά υψηλότερες του οριακού κόστους κι αυτό να λειτουργεί περισσότερο ως δέλεαρ για να εισέλθουν κι άλλοι «παίκτες» στην αγορά

    το οριακο κοστος της ΔΕΗ ειναι φυσικα πολυ χαμηλο σε σχεση με το μεσο κοστος της οπως σε καθε παρομοια βιομηχανια με τεραστια fixed costs. Αν η ΔΕΗ πωλει στο οριακο κοστος της πωλει υπερβολικα χαμηλα και δεν υπαρχει δυνατοτητα ανταγωνισμου. Τον ανταγωνισμο ομως τον θελουμε γιατι οδηγει στην καινοτομια, στην μειωση του κοστους και της σπαταλης (κοιταξτε πχ την σπαταλη που πεφτει στην ΕΥΔΑΠ με αποτι θυμαμαι 25% της καταναλωσης να χανεται σε βλαβες! δεν ξερω τις παρομοιες στατιστικες για την ΔΕΗ δυστυχως)

    Και βεβαια μην ξεχναμε οτι με τις σημερινες τιμες ρευματος, καθε εναλλακτικη πηγη ειναι απλα αντιοικονομικη. Η αγαπη για το περιβαλλον πρεπει να φαινεται εμπρακτα με τις πραξεις μας, καθαροτερη ενεργεια ισον ακριβοτερη ενεργεια!

    Αν η τιμή του ρεύματος αυξηθεί περισσότερο αυτό θα σημαίνει ότι το επιπλέον τίμημα μεταφράζεται είτε ως υπερκέρδος για τους επιχειρηματίες, είτε ως σπατάλη πόρων που θα μπορούσαν να εξοικονομηθούν!

    δεν καταλαβαινω ακριβως την εννοια υπερκερδος. Αλλα σιγουρα μπορουμε να εχουμε αυξηση της φορολογιας στην ΔΕΗ παραλληλα με την αυξηση τιμων. Σπαταλη πορων δεν εχουμε απο μια απλη μεταφορα χρηματων, σπαταλη πορων εχουμε οταν οι ποροι δεν χρησιμοποιουνται σωστα και αποτελεσματικα κατι το οποιο θα ισχυριζομουν οτι συμβαινει σιγουρα στην υπερδιογκωμενη, δυσκινητη και τεχνοφοβικη ΔΕΗ.

  7. 7 Αλέξανδρος Κωστάκης

    Μια απαντηση γιατι νομιζω οτι δεν ειναι σωστο να διαστρεβλωνεται ενα κειμενο το οποιο ειναι απολυτως ευκρινες στους ισχυρισμους του.

    Σε καμμια περιπτωση δε γραφω οτι ΠΡΕΠΕΙ να μειωθει η καταναλωση ηλεκτρικου ρευματος στην Ελλαδα. Δεν θελω να γινω ενας μικρος δικτατορας και να λεω στους υπολοιπους τι πρεπει να κανουν. Αυτο θα ηταν αντιθετο στη φιλοσοφια της δικης μου προσεγγισης.

    Αυτο που ισχυριζεται το αρθρο ειναι πολυ συγκεκριμενο: Οτι ενα μεγαλο ποσοστο της καταναλισκομενης ηλεκτρικης ενεργειας δεν καλυπτει βασικες βιοτικες αναγκες, για την καλυψη των οποιων προσωπικως θα δεχομουν την πολιτικη “χαμηλης τιμης”.

    Αυτο το μεγαλο ποσοστο της καταναλωσης πηγαινει στο “ευ ζην” και στη σπαταλη. Οι χιλιαδες Αγιοβασιληδες με τα δεκαδες λαμπιονια που αναβοσβηνουν απο τα τελη Νοεμβρη ως τα μεσα Γεναρη στα μπαλκονια των σπιτιων, οι δεκαδες χιλιαδες των υπολογιστων που παραμενουν ανοιχτοι καθε βραδυ για να κατεβαζουν τραγουδια και ταινιες κτλ κτλ (μπορω να αναφερω πολλα τετοια παραδειγματα με home cinemas, φωτα που μενουν ανοιχτα οταν λειπουμε “για να μην μπουν οι κλεφτες”) δε καλυπτουν βασικες βιοτικες αναγκες!!! Και παλι ομως δικαιωμα του καταναλωτη ειναι να χρησιμοποιησει για οποιους λογους θελει το ρευμα. Το μονο που ισχυριζομαι ειναι οτι για ολες αυτες τις χρησεις το ηλεκτρικο ρευμα δεν ειναι “δημοσιο”, “κοινωνικο” ή, οπως αλλιως θελουν να το ονομαζουν, αγαθο.

    Ειναι ενα κανονικο αγαθο και ο χρηστης πρεπει να το πληρωνει- δεν μπορει να επιδοτουμε το “ευ ζην” και τη σπαταλη. Αυτο ειναι το μονο μηνυμα που προσπαθω να περασω. Αυτη η επιδοτηση εχει δημιουργησει μια καταστροφικη στρεβλωση στην οικονομικη ζωη της χωρας. Τα πραγματα ειναι ξεκαθαρα και δυστυχως το αρθρο- το οποιο ειχε γραφει ακριβως πριν ενα χρονο- επιβεβαιωνεται με το χειροτερο τροπο με τα αποτελεσματα της ΔΕΗ Α.Ε. για το 2006: κατακορυφη πτωση των κερδων της επιχειρησης!!

    Για να διευκρινισουμε και την εννοια “κερδος”, “υπερκερδος” κτλ.

    Η επενδυση αποφερει μια αποδοση (ας το πουμε “κερδος”) η οποια ισουται με
    α. το επιτοκιο χωρις κινδυνο (διαχρονικη αξια χρηματος, π.χ. καταθεση)
    β. ασφαλιστρο κινδυνου (ανταμοιβη για τον επιχειρηματικο κινδυνο που ανελαβα)

    Αν καποιος λαμβανει συστηματικα μεγαλυτερη αποδοση απο αυτο το αθροισμα, τοτε εχει “υπερκερδη”

    Στην περιπτωση της ΔΕΗ λοιπον, ο επενδυτης-μετοχος (σημ: Ο μεγαλυτερος μετοχος ειναι το Ελληνικο Δημοσιο= φορολογουμενοι) για το 2006 παιρνουν αποδοση μικροτερη απο το επιτοκιο καταθεσης!!! Δηλαδη οι Ελληνες φορολογουμενοι, οι οποιοι αποπληρωνουν με τους φορους τους το δανεισμο απο τον οποιο προηλθαν τα κεφαλαια για την παραγωγη ηλεκτρισμου, επιδοτουν την καταναλωση ενεργειας για το “ευ ζην”, αφου τα χρηματα που επενδυθηκαν στη ΔΕΗ τους αποφερουν αποδοση μικροτερη απο οτι μια καταθεση και πολυ μικροτερη απο το κοστος δανεισμου!!! Δηλαδη, οχι μονο δεν αποζημιωνονται για το κινδυνο που αναλαμβανουν, αλλα ουτε καν καλυπτουν την απωλεια πραγματικης αξιας των χρηματων που επενδυθηκαν.

    Συνεπειες αυτης της στρεβλωσης ειναι

    1. Η ΔΕΗ Α.Ε. δε θα μπορεσει να προχωρησει σε αντληση κεφαλαιων για νεες επενδυσεις, αφου κανενας επενδυτης δε θα αναλαβει αυτο το ρισκο οταν η αποδοση της ΔΕΗ δεν καλυπτει ουτε καν την αποδοση της καταθεσης. Συνεπεια: Δεν μπορει να αυξηθει η δυνατοτητα (capacity) παραγωγικης ηλεκτρισμου και δεδομενης της αυξησης της ζητησης θα εχουμε ολοενα αυξανομενες πιθανοτητες μπλακ αουτ συν τω χρονω

    2. Ο Ελληνας φορολογουμενος επιδοτει ενα κανονικο αγαθο– τη χρηση ηλεκτρισμου για το “ευ ζην”. Αν αναλογιστουμε οτι
    α. η χρηση αυτη γινεται κυριως απο ευπορα νοικοκυρια (πολυ ευκολο να αποδειχθει αν μας δωσει την κατανομη καταναλωσης στα νοικοκυρια η ΔΕΗ ανα περιοχη), γιατι κυριως αυτα εχουν ενεργοβορες συσκευες, μεγαλα διαμερισματα κτλ (οι φτωχοι κατα μεσο ορο δε σπαταλουν ενεργεια σε ενα δυαρι χωρις πολλες συσκευες)

    β. Η μεγαλη φοροδιαφυγη γινεται απο τα πιο ευπορα στρωματα κυριως των ελευθερων επαγγελματιων και οι φορολογουμενοι ειναι κυριως οι μισθωτοι και οι μεγαλου μεγεθους επιχειρησεις

    τοτε καταληγουμε στο συμπερασμα οτι οι μη φοροδιαφευγοντες επιδοτουν το ευ ζην των πλουσιων φοροφυγαδων και ταυτοχρονα αυξανουν τον κινδυνο να μεινουν χωρις ρευμα!!!!

    Η αμεση και πρακτικη λυση που προτεινεται ειναι ξεκαθαρη: χρεωσε το ρευμα για το ευ ζην οπως θα ισχυε σε μια ανταγωνιστικη αγορα χωρις υπερκερδη (επιτοκιο καταθεσης ασφαλιστρο κινδυνου) και με αυτα τα εσοδα, αφου ο κυριος μετοχος ειναι το Ελληνικο Δημοσιο, δωσε επιδοματα στις ομαδες εκεινες που πασχιζουν να καλυψουν τις βασικες βιοτικες τους αναγκες!!! Και θα εχεις “κοινωνικη δικαιοσυνη” με αναδιανομη προς τους φτωχους, και οι πλουσιοι θα πληρωνουν για τη χρηση που κανουν, και δε θα στρεβλωνεις το μηχανισμο κατανομης κεφαλαιων, οποτε η ΔΕΗ Α.Ε. θα μπορει να αντλησει κεφαλαια και να επενδυσει σε νεες μοναδες παραγωγης, ουτως ωστε να μην εχουμε μπλακ αουτ.

    Σας παρακαλω μη χρησιμοποιησετε αποσπασματικες φρασεις απο το παραπανω—το μηνυμα ειναι ξεκαθαρο και διατρεχει ολοκληρο το κειμενο. Ας μη στρουθοκαμηλιζουμε– το προβλημα ειναι υπαρκτο και ειναι απο τις περιπτωσεις που οσοι υποστηριζουν τους “αδυνατους” και την “κοινωνικη δικαιοσυνη” θα επρεπε να πρωτοστατουν σε αυτη τη μεταρρυθμιση.

  8. 8 Σωτηρης Γεωργανας

    Γενικα ο Αλεξανδρος υπηρξε ξεκαθαρος και δεν εχω πολλα να προσθεσω. Να πω μονο οτι οταν μιλω για μειωση της καταναλωσης εννοω κατι στο οποιο σιγουρα συμφωνουμε, μειωση της σπαταλης που προκαλειται απο τις τεχνητα χαμηλες τιμες που σημερα δεν ενσωματωνουν τις εξωτερικοτητες που προκαλει η παραγωγη και καταναλωση ενεργειας (δηλαδη οι τιμες δεν αντανακλουν την καταστροφη του περιβαλλοντος γενικα, την αυξηση της θερμοκρασιας στις πολεις λογω κλιματιστικων κτλ)

    Και βρισκω ιδιαιτερα σημαντικο πως εξηγει ο ΑΚ οτι οι χαμηλες τιμες σημερα σε καμμια περιπτωση δεν ειναι σωστη ενισχυση των φτωχων ή μερος καποιας “κοινωνικης δικαιοσυνης”. Υπαρχουν πολυ καλυτεροι τροποι για να γινουν αυτα…

  9. 9 Κωνσταντίνος Μιχαηλίδης

    Σωτήρη,

    δε νομίζω αυτές οι εξωτερικότητες που αναφέρεσαι να είναι εύκολο να καθοριστούν στο κόστος της ηλεκτροπαραγωγής και παροχής αυτής στον τελικό καταναλωτή. Πώς δηλαδή θα καθορίσεις με αντικειμενικά-ποσοτικά κριτήρια την «καταστροφή του περιβάλλοντος» και «την αύξηση της θερμοκρασίας στις πόλεις»;

    Πάντως σε γενικές γραμμές συμφωνώ με τον Κωστάκη. Μια τεχνητά χαμηλή τιμή μόνο κακό κάνει μακροπρόθεσμα όσο αφορά τις σπατάλες αλλά και τη δίκαια χρέωση αυτών. Βέβαια βρίσκω το όλο θέμα μια προσωρινή νοητική άσκηση μιας που το δέον- και αυτό που λογικά στο μέλλον θα έρθει- είναι να μην υπάρχει κανένας καθορισμός τιμής και μονοπώλιο και η ενεργειακή αγορά να είναι ανοιχτή σε διάφορους παίκτες που θ’ανταγωνίζονται μεταξύ τους για τις καλύτερες δυνατές υπηρεσίες και τα χαμηλότερα κοστολόγια.

  10. 10 jinx

    δεν ξέρω αν παρακολουθεί κανείς αυτό το ποστ ένα χρόνο μετά .

    Συμφωνώ με το πνεύμα του συγγραφέα περί της διαμόρφωσης της τιμής του ρεύματος και θα ήθελα να ρωτήσω : υποτιθέστω οτι η ΔΕΗ αρχίζει να λειτουργεί με τον τρόπο που προτείνεται στον άρθρο ( δηλαδή να τιμολογεί το ρεύμα σύμφωνα με το κόστος παραγωγής του ) .Έχει κάποια χρησιμότητα , στη συγκεκριμένη αγορά , να μπούν και ιδιώτες παραγωγοί ; Είναι τεχνικά δυνατό να πωλούν αυτοί οι παραγωγοί απ’ευθείας στον καταναλωτή ; ( όπως πχ οι εναλλακτικοί της σταθερής τηλεφωνίας )

  11. 11 Αλεξανδρος Κωστακης

    Δεν προτεινα να τιμολογουν οι εταιρειες απαραιτητα συμφωνα με το κοστος τους. Αυτο που υποστηριζα ειναι οτι πρεπει η ΔΕΗ να τιμολογει ετσι ωστε ΤΟΥΛΑΧΙΣΤΟΝ να καλυπτεται το κοστος της για να αποφυγουμε τις απιθανες αυτες στρεβλωσεις που εχουμε. Δηλαδη τουλαχιστον να μην τιμολογει κατω του κοστους. Εχουν γινει αρκετα θετικα βηματα απο τοτε.
    Καλυπτοντας το κοστος, τοτε προφανως οι ιδιωτες παραγωγοι θα μπορουν να μπουν και να παραγουν ενεργεια με σκοπο το ΚΕΡΔΟΣ. Η χρησιμοτητα της εισοδου των ιδιωτων ειναι συγκεκριμενη: Θα μπορεσουν να μειωσουν σημαντικα τα κοστη παραγωγης ενεργειας σε σχεση με τη ΔΕΗ, θα αυξησουν σημαντικα την συνολικη παραγωγη ενεργειας οποτε θα αποφυγουμε καθε κινδυνο μπλακαουτ στο μελλον και θα παραγουν ενεργεια για συγκεκριμενους πελατες (πολυ μεγαλες βιομηχανιες κτλ.) των οποιων τις αναγκες αδυνατει να εξυπηρετησει η ΔΕΗ σημερα.

    Προφανως δεν ειναι τοσο ευκολο τεχνικα για τους ιδιωτες να πωλουν ενεργεια οπως γινεται στην τηλεφωνια, γιατι στην ενεργεια δεν μπορεις ευκολα να εχεις ιδιοκτητο δικτυο. Αυτος ειναι ενας ακομη λογος για τον οποιο τα δικτυα πρεπει να διαχωριστουν απο την παραγωγη (τραγικο λαθος που δεν εγινε στον ΟΤΕ). Τα δικτυα (ιδιαιτερως σε υδρευση και ενεργεια) πρεπει να υποκεινται σε αυστηρους ρυθμιστικους κανονες, ενω οι μοναδες παραγωγης και παροχης υπηρεσιων ειναι υποθεση επιχειρηματικη γιατι εκει μπορει να λειτουργησει ο ανταγωνισμος κτλ (ενω στα δικτυα τεραστιου κοστους ειναι πολυ δυσκολο).

  1. 1 nike air max size 13

Leave a Reply




Αρθρογραφος:
Αλέξανδρος Κωστάκης



Ιστοσελιδα:
Κλικ εδω

Προφιλ:
Υποψήφιος διδάκτωρ οικονομικών, Πανεπιστημιο York. Ειδικεύεται στην οικονομετρική έρευνα και στα χρηματοικονομικά.

 

Κειμενα με παρομοιο τιτλο