Κατηγοριες

Προσκεκλημενοι Συγγραφεις




Ελλαδα και επιστημονικη ερευνα: Οξυμωρο?

ΑΠΟΤΕΛΕΙ κοινο τοπο η διαπιστωση οτι η η ερευνα στην Ελλαδα δεν ειναι σε καλο επιπεδο. Η χωρα μας δαπανα 0,6% του ΑΕΠ της στην ερευνα ((Βλεπε ανακοινωση της Ευρωστατ)), οταν η ΕΕ 25 δαπανα 1,9% και εχει στοχο το 3%! Συγκρισιμες χωρες οπως η Ισπανια επενδυουν περισσοτερο απο διπλασια κεφαλαια ανα κατοικο στην ερευνα και η διαφορα με αλλες πιο καινοτομουσες χωρες οπως η Φινλανδια ειναι σε δυσθεωρητα επιπεδα. Συνηθως αυτην την διαπιστωση ακολουθουν προτασεις για περισσοτερη κρατικες επιδοτησεις, απευθειας χρηματοδοτησεις κτλ Δυστυχως η αυξηση της χρηματοδοτησης μονη της δεν φερνει αυξηση του αποτελεσματος, αλλα περισσοτερο αυξηση της σπαταλης. Και οσο οι προτασεις δεν συνδεονται με περικοπες αλλων δημοσιων εξοδων, αυτοματα σημαινουν και αυξηση της φορολογησης ή των ελλειμματων σε μια χωρα με ηδη σημαντικο δημοσιονομικο προβλημα! Αυτο δεν ειναι απαραιτητα καλη ιδεα, οποτε ας κοιταξουμε λιγο γιατι η Ελλαδα δεν ερευνά και τι μπορουμε να κανουμε για αυτο.

Γιατι ερευνα?

Γιατι θελουμε ερευνα? Η ερευνα ειναι απο μονη της μια παραγωγικη δραστηριοτητα. Τα αποτελεσματα της συχνα προστατευονται με την μορφη ευρεσιτεχνιων και μπορουν να αγοραπωλουνται ελευθερα στις αγορες. Στον βαθμο που προκειται περι μιας απλης παραγωγικης δραστηριοτητας, ενα υψηλο ποσοστο ερευνας δεν ειναι αφ’εαυτου ουτε καλο ουτε κακο για μια χωρα, οπως δεν ειναι η παραγωγη πχ περισσοτερων τηλεορασεων ή αυτοκινητων. Καθε χωρα, οταν εχουμε ελευθερες αγορες και εμποριο, εξειδικευεται εκει που ειναι καλυτερη (εκει που εχει συγκριτικο πλεονεκτημα). Αυτο μπορει να σημαινει πχ οτι η Γερμανια γινεται ενας γιγαντας της ειδικευμενης βαριας βιομηχανιας – αυτοκινητοβιομηχανιας ενω η Βρεταννια επι δεκαετιες χανει εδαφος στην μεταποιηση αλλα γινεται παγκοσμιο χρηματοοικονομικο κεντρο.

η ερευνα δεν ειναι αμιγως ιδιωτικο αγαθο. Τα αποτελεσματα της ερευνας παρουσιαζουν εξωτερικοτητες, τουτεστιν καποιες θετικες επιρροες που διαχεονται στην κοινωνια

Μπορει ομως κανεις να υποστηριξει οτι η ερευνα δεν ειναι αμιγως ιδιωτικο αγαθο. Τα αποτελεσματα της ερευνας παρουσιαζουν εξωτερικοτητες, τουτεστιν καποια πλεονεκτηματα που διαχεονται στην κοινωνια με τροπους που δεν τιμολογουνται στην αγορα. Η βασικη ερευνα θετει τις βασεις για την εφαρμοσμενη ερευνα και τα ευρηματα της εφαρμοσμενης ερευνας διαχεονται στην κοινωνια και την οικονομια, προκυπτουν νεα προϊοντα, εταιρειες κτλ Ενδειξη για αυτη την διαχυση ειναι οτι βιομηχανιες οπως η πληροφορικη, που παραγουν κυριως γνωση, φαινεται να εχουν πλεονεκτηματα οταν βρισκονται γεωγραφικα κοντα μεταξυ τους (ενα καλο παραδειγμα ειναι η διαχυση της τεχνολογιας στην Σιλικον Βαλλεϋ) και συνηθως κοντα σε κορυφαια πανεπιστημια και ερευνητικα κεντρα. Μια εταιρεια λοιπον οταν κανει ερευνα βοηθαει κατα καποιον τροπο τις αλλες παρομοιες εταιρειες κοντα της, αλλα δεν βλεπει αυτο το αποτελεσμα στα κερδη της καθως οι αλλες εταιρειες δεν την επιβραβευουν για τα οφελη που τους φερνει. Οταν εχουμε τετοια φαινομενα, οι εξωτερικοτητες εχουν ως αποτελεσμα η αγορα να μην παραγει αρκετη ερευνα απο μονη της ((Σκεφτειτε ας πουμε μια εταιρεια υψηλης τεχνολογιας με πολλες ιδεες, που ομως δεν εχει πολλα προϊοντα ακομα και βγαζει πολυ χαμηλα κερδη. Αυτη η εταιρεια θα κλεισει, ενω στην πραγματικοτητα το οφελος που φερνει στον κοσμο ειναι μεγαλυτερο απο τα εξοδα της.)).

Σε αυτην την περιπτωση μπορουμε να δειξουμε οτι μια προωθηση ή ακομα και επιδοτηση της ερευνας απο το κρατος μπορει να κανει καλο στην χωρα. Απο την αλλη η ελλειψη ερευνας σε μια χωρα βλαπτει τις οικονομικες και κοινωνικες της προοπτικες. Μια ενδειξη για αυτο το γεγονος δειχνει και η πολυ μεγαλη θετικη συσχετιση της ερευνας ως ποσοστου του ΑΕΠ με το ΑΕΠ σε μια χωρα. Οπως φαινεται σε ερευνα τις ευρωπαϊκης επιτροπης (βλ. πηγες) οσο περισσοτερο ποσοστο του ΑΕΠ αφιερωνει στην ερευνα μια ευρωπαϊκη περιοχη τοσο πλουσιοτερη ειναι ((Προφανως υπαρχει το ερωτημα της κατευθυνσης της αιτιοτητας. Ο πλουτος φερνει ερευνα ή τουμπαλιν? Καποιες απαντησεις δινει αυτη η εργασια που λεει οτι η ερευνα φερνει εισοδημα και η ακολουθη μελετη της Παγκοσμιας Τραπεζας)). Υπαρχουν μαλιστα ενδειξεις οτι η ερευνα και καινοτομια φερνει και περισσοτερες θεσεις εργασιας, οπως δειχνει ο παρακατω πινακας.

βιομηχανιες εντασεως γνωσης λοιπες
Ισπανια +74.6% +42.4%
Ιρλανδια +70.7% +42.9%
ΕΛΛΑΣ +36.8% +8.3%
Ολλανδια +29.9% +12.3%
Ιταλια +28.4% +4.1%
Βελγιο +23.3% +3.7%
Φινλανδια +29.6% +13.5%
Aυστρια +18.3% -5.4%
Γερμανια +17.1% -8.6%
Ηνωμενο Βασιλειο +16.7% +1.0%
Γαλλια +16.3% +7.3%
Πορτογαλια +11.1% +1.4%
Δανια +11.6% -0.2%
Σουηδια +12.8% +2.0%
ΕΕ15 +23.9% +5.7%

Πινακας 1: Μεταβολη θεσεων εργασιας σε βιομηχανιες εντασεως γνωσης και στις υπολοιπες βιομηχανιες κατα το 1995-2005
Σημειωση: Οι βιομηχανιες εντασεως γνωσης εχουν επιλεγει με βαση τον ορισμο της Ευρωστατ. Οι λοιπες περιλαμβανουν μεταποιηση μεσης και χαμηλης τεχνολογιας, κατασκευες, γεωργια, ενεργεια και νερο, φιλοξενια και ολες τις αλλες υπηρεσιες.Τα δεδομενα για την Πορτογαλια ειναι για τα ετη 1998-2005. Πηγη: Ευρωστατ

Η ερευνα λοιπον φερνει θεσεις εργασιας, αλλα και αυξημενα εισοδηματα, γενικη αυξηση της τεχνογνωσιας μεσω της διαχυσης της τεχνολογιας στην οικονομια (spillovers).

Ερευνα στην Ελλαδα

Ας δουμε τωρα την κατασταση στην Ελλαδα. Στην καινοτομια (μια εννοια ευρυτερη της ερευνας ((Ενας ορισμος της καινοτομιας ειναι και ο εξης απο το Εθνικο Ιδρυμα Επιστημων των ΗΠΑ: Innovation is the transformation of scientific and technological advances into new products, processes, systems, and services. ))) η Ελλαδα ειναι στις χειροτερες θεσεις τις ΕΕ25. Σε ενα σχετικο αρθρο της Καθημερινης διαβαζουμε:

από τις 203 περιοχές της Ευρώπης των 25 […], στην τελευταία θέση (203η θέση) αναφορικά με την καινοτομικότητα βρίσκεται το Νότιο Αιγαίο, ενώ οι το Βόρειο Αιγαίο, η Δυτική Μακεδονία, η Θεσσαλία, η Πελοπόννησο, και η Ανατολική Μακεδονία και Θράκη καταλαμβάνουν αντίστοιχα την 202η θέση, την 201η, την 200η, την 199η και την 197η. [πηγη:ευρωστατ]

Που οφειλεται αυτη η κακη θεση της χωρας? Οπως ηδη σημειωσαμε, η Ελλαδα επενδυει ενα πολυ χαμηλο ποσοστο του ΑΕΠ της στην ερευνα. Χωρες οπως η Τουρκια ή η Πορτογαλλια ειναι αρκετα μπροστα μας, ενω καποιες σκανδιναβικες χωρες και οι ΗΠΑ εχουν εως και 5 φορες μεγαλυτερο ποσοστο. Μαλιστα στο γραφημα βλεπουμε οτι το 99-2004 οι δαπανες μας επεσαν ως ποσοστο του ΑΕΠ, ενω στις περισσοτερες χωρες (ειδικα στις πρωτοπορες) ανεβηκε!


Δαπανες ερευνας στον ανεπτυγμενο κοσμο. Στον αξονα Χ οι δαπανες ως ποσοστο του ΑΕΠ, στον Υ η αυξηση το 99-2004. Οι χωρες χαρακτηριζονται απο ενα σημειο στο γραφημα με τα αρχικα τους κατα Ευρωστατ διπλα (η Ελλαδα πχ ειναι EL)

hightechpatents.JPGemploymenthightech.JPG
Απασχοληση και ευρεσιτεχνιες
σε υψηλη τεχνολογια

Παρομοια με τις δαπανες μας ειναι και τα στοιχεια σχετικα με την απασχοληση ατομων σε τομεις υψηλης τεχνολογιας. Η Ελλαδα απασχολει λιγοτερα ατομα σε υψηλες τεχνολογιες απο σχεδον καθε αλλη χωρα της ΕΕ 15!

Επισης τα αποτελεσματα της εφαρμοσμενης ερευνας στην Ελλαδα ειναι πενιχρα. Το 2004, φυσικα προσωπα που διαμενουν στην Ελλαδα κατοχυρωσαν μολις περ. 44 ευρεσιτεχνιες ανα εκατομμυριο πληθυσμου σε συγκριση με 2188 στην Κορεα, 587 στην Γερμανια, 109 στην Ιταλια και 67 στην Ισπανια.

Τα στοιχεια καταδεικνυουν λοιπον οτι η Ελλαδα ερευνα λιγο και αναποτελεσματικα. Τι κανουμε λαθος? Ενα ενδιαφερον στοιχειο ειναι η κατανομη της ερευνας γεωγραφικα (κλικ στο γραφημα δεξια).

regionalRD
Γεωγραφικη κατανομη
της ερευνας στην ΕΕ
κλικ για μεγεθυνση

Περιεργως, ενω η Αττικη ειναι το διοικητικο, ακαδημαϊκο και εταιρικο κεντρο της χωρας, η Κρητη εχει το μεγαλυτερο ποσοστο ερευνας στην Ελλαδα! Αντιθετως στις αλλες ευρωπαϊκες περιοχες το πιο αστικο και κεντρικο μερος της χωρας εχει την μεγαλυτερη ενταση ερευνας (ειδικοτερα οι περιοχες της Βιεννης, Ρωμης, Μαδριτης, Παρισιου, Δουβλινου, Βουδαπεστης, Βουκουρεστιου, Μπρατισλαβας κτλ).

Οι τουριστικες περιοχες της Ευρωπης για προφανεις λογους εχουν πολυ χαμηλες δαπανες για ερευνα ως ποσοστο του ΑΕΠ (βλ. Βαλεαριδες και Νοτιο Αιγαιο που ειναι στην χαμηλοτερη θεση αντιστοιχως στην χωρα τους) και οι αγροτικες περιοχες επισης εχουν μαλλον χαμηλα ποσοστα (Alentejo στην Πορτογαλια).

rdregional.jpg
Χαρτης ερευνας
στην ΕΕ

Αυτο ειναι σιγουρα φυσιολογικο, η ερευνα συσχετιζεται συνηθως με επιχειρησεις που στηριζονται στο ανθρωπινο κεφαλαιο και στην καινοτομια, τομεις δηλαδη που παραδοσιακα η γεωργια και τουρισμος δεν στηριζονται.

Γιατι ομως συμβαινει στην Ελλαδα η Κρητη να ειναι τοσο ψηλα? Πως γινεται ενα νησι βασισμενο στον τουρισμο και την γεωργια να εχει τις υψηλοτερες σχετικα δαπανες ερευνας? Ποιος χρηματοδοτει την ερευνα στην Ελλαδα και προς ποια κατευθυνση την ωθει? Για να το απαντησουμε πρεπει να αναλυσουμε τις δαπανες για ερευνα κατα κατηγοριες.

Επιχειρησεις Κυβερνηση Αλλοι εθνικοι οργανισμοι Εξωτερικο
EU25 54 35 2.3 9
EL 31 47 3.8 18
ES 48 40 5.8 6
JP 75 18 7 0
US 63 31 6 :

Βλεπουμε στην Ελλαδα οτι το ποσοστο της ερευνας που ερχεται απο επιχειρησεις ειναι αρκετα χαμηλο. Αντιθετα το ποσοστο που ερχεται απο το εξωτερικο ειναι πολυ μεγαλο. Το ποσοστο των δαπανων που ερχονται απο την κυβερνηση ειναι επισης μεγαλο. Μαλιστα, αν σκεφτουμε οτι η ελληνικη κυβερνηση δεν ξοδευει πολλα για ερευνα, μια συγκλιση των δημοσιων δαπανων για ερευνα με αυτες που κανουν αλλες χωρες της ΕΕ θα σημαινε ενα τεραστιο ποσοστο δημοσιων δαπανων, πολυ μεγαλυτερο απο τις αλλες ανεπτυγμενες χωρες! Στην επομενη ενοτητα θα προσπαθησουμε να εξηγησουμε αυτο το φαινομενο.

Ιδιωτικη Ερευνα – Δημοσια Ερευνα

Τα ελληνικα δημοσια πανεπιστημια υποχρηματοδοτουνται, αυτο ειναι ενα γεγονος. Απο την αλλη, η αδυναμια των ελληνων ερευνητων να χρηματοδοτηθουν απο ευρωπαϊκα, ανταγωνιστικης φυσης προγραμματα, σημαινει οτι αυξηση της χρηματοδοτησης χωρις βαθιες τομες στα ΑΕΙ θα ηταν πεταμενα λεφτα. Αν θελουμε αποτελεσματα, καλυτερο θα ηταν απλα να παραγγελνουμε ερευνα σε ορισμενα πανεπιστημια του εξωτερικου! Δυστυχως ομως αυτο δεν θα ηταν αρκετη λυση. Δεν θελουμε μονο ερευνητικα αποτελεσματα. Οπως εξηγηθηκε ανω, η ιδια η παρουσια υψηλου επιπεδου επιστημονων μπορει να βοηθαει μια οικονομια. Χρειαζομαστε υψηλου επιπεδου ερευνητικα κεντρα μεσα στην Ελλαδα.

Τα λαθη του δημοσιου εως τωρα ειναι πολλα. Οι ερευνητες ειναι διαπιστωμενο οτι θελουν ενα καλο φυσικο περιβαλλον, μια κοσμοπολιτικη ατμοσφαιρα, ψυχαγωγικες και πολιτιστικες δυνατοτητες και φυσικα ενα πλουσιο ακαδημαϊκο περιγυρο και τελος ανταγωνιστικους μισθους ((Με πληροφορηαν οτι ενα βιβλιο που περιγραφει αρκετα καλα τον νεο κοσμο των ερευνητων και γενικα δημιουργικων ατομων που απαιτουν καλες συνθηκες εργασιας ειναι το The Elephant and the Flea)). Δυστυχως οι δαπανες για τα ΑΕΙ μας πανε τα τελευταια χρονια στην δημιουργια οχι ιδιαιτερα χρησιμων ή ανεπτυγμενων σχολων και μαλιστα διασπαρτων σε καθε κωμη και χωριο της Ελλαδας. Η ταση αυτη φαινεται ξεκαθαρα στον αριθμο φοιτητων ανα κατοικο στις διαφορες ελληνικες πολεις, οπου η Αθηνα, η πολη με το καλυτερο δυναμικο λαμβανει φανερα την χαμηλοτερη επενδυση, στο ονομα μιας κακως εννοουμενης αποκεντρωσης! Η πιθανοτητα να προσελκυσουν παγκοσμιου επιπεδου ερευνητες αυτα τα κατ’ευφημισμον ΑΕΙ των κωμοπολεων (στην πραγματικοτητα μοιαζουν με Λυκεια!) τεινει προς το μηδεν. Ειναι καιρος να δημιουργηθουν ειδικα ερευνητικα ιδρυματα παγκοσμιου κλασης με επαρκη χρηματοδοτηση στα λιγα μερη της Ελλαδας που μπορουν πραγματικα να προσελκυσουν διεθνεις ερευνητες. Αυτα θα ελεγα οτι ειναι κατα σειρα σπουδαιοτητας η Αθηνα (λογω μεγεθους, πολυπολιτισμικοτητας, δυνατοτητων και υποδομων, μεταφορικων συνδεσεων, οικονομικης επιφανειας), η Κρητη (λογω ισχυρης παραδοσης στην ερευνα, καλων συνδεσεων ((Φαινεται περιεργο σε μερικους ισως, αλλα η Κρητη εχει τις καλυτερες αεροπορικες συνδεσεις μετα την Αττικη! Η ελκυστικοτητα της Κρητης για τους ερευνητες φαινεται και απο τον μεγαλο αριθμο διεθνων συνεδριων που διοργανωνονται εκει, ακομα και απο ιδρυματα που δεν εδρευουν στην Κρητη!)), υψηλης ποιοτητας ζωης) και δευτερευοντως η Θεσσαλονικη (λογω μεγεθους. δυστυχως αλλοι παραγοντες οπως οι αεροπορικες συνδεσεις, η πολυπολιτισμικοτητα και η ψυχαγωγια στην πολη, δεν θεωρουνται ακομα επαρκεις). Σαφως αυτα τα ιδρυματα θα πρεπει να ειναι απαλλαγμενα απο τα αντιπαραγωγικα κινητρα και την σαπια νοοτροπια που μαστιζει τα δημοσια ΑΕΙ. Αλλιως καθε επενδυση στην δημοσια ερευνα θα πρεπει να θεωρειται προωθηση της αναποτελεσματικοτητας και επιβραβευση της φαυλοτητας.

Αν απο το δημοσιο δεν βλεπουμε πολλα αποτελεσματα, ο ιδιωτικος τομεας ειναι ακομα πιο απαγοητευτικος οπως ειδαμε στον πινακα. Ομως και εδω ειναι ξεκαθαρος ο επιβραδυντικος ρολος που παιζει το βαρυ χερι του κρατους. Τα ιδιωτικα ΑΕΙ απλα απαγορευονται, πραγμα που φυσικα μειωνει τρομερα τις δυνατοτητες ερευνας απο τον ιδιωτικο τομεα. Να σημειωθει οτι παρα την απαγορευση εχουν ξεπηδησει καποια ιδρυματα (οπως το ALBA, AIT) με αξιολογο ερευνητικο εργο. Η αρση του δημοσιου μονοπωλιου στα ΑΕΙ φυσικα θα βελτιωσει την κατασταση. Εδω προτεινεται και η δημιουργια ενος Εθνικου Οργανισμου Ερευνας στα προτυπα του αμερικανικου NSF ή του γερμανικου DFG που με υποτροφιες, βραβεια ((Για παραδειγμα, το βραβειο Λαϊμπνιτς του γερμανικου οργανισμου, ειναι αξιας 1,5 εκ. ευρω! Αυτα τα κεφαλαια του βραβειου δινονται στον βραβευμενο ερευνητη για προωθηση της ερευνας του/της. Και βεβαια το βραβειο ειναι εισιτηρειο για περεταιρω χρηματοδοτηση απο αλλα προγραμματα.)) και ερευνητικα προγραμματα θα προωθει την ερευνα. Ολα αυτα τα κονδυλια φυσικα θα πρεπει να δινονται με εντελως διαφανη ανταγωνιστικο τροπο σε οποιοδηποτε προσωπο ή ιδρυμα, δημοσιο ή ιδιωτικο τα αξιζει. Εως σημερα ειναι χαρακτηριστικο οτι το κυριως βαρος το σηκωνουν ιδιωτες οπως το Ωνασειο Ιδρυμα, το Ιδρυμα Μποδοσακη κ.α. Ο Εθνικος Οργανισμος Ερευνας θα πρεπει να λειτουργει στα προτυπα αυτων των ιδρυματων και να αξιολογειται το εργο του ετησιως.

Αλλα και οι ελληνικες επιχειρησεις δεν παρουσιαζουν καμμια ιδιαιτερη ερευνητικη δυναμικη. Η εως σημερα “προωθηση” της ιδιωτικης ερευνας απο το κρατος, οδηγησε απλα σε απατες.

Η ελληνικη οικονομια ελεγχεται δυστυχως ακομα κατα σχεδον 50% απο το κρατος! Μαλιστα οι μεγαλυτερες βιομηχανιες, που τυπικα σε αλλες χωρες ειναι υπευθυνες για το μεγαλυτερο ποσοστο της ερευνας, ελεγχονται απο το κρατικο χερι

Αυτο επειδη το κρατος για μια ακομη φορα διαλεγει τον πατερναλιστικο επεμβατικο τροπο, αντι για τον λογικο και αποτελεσματικο. Η ελληνικη οικονομια ελεγχεται δυστυχως ακομα κατα σχεδον 50% αμεσα ή εμμεσα απο το κρατος! Μαλιστα οι μεγαλυτερες βιομηχανιες, που τυπικα σε αλλες χωρες ειναι υπευθυνες για το μεγαλυτερο ποσοστο της ερευνας, ελεγχονται απο το κρατικο χερι ((Εδω ας πουμε ο δημοσιος ελεγχος του ΟΤΕ εχει οδηγησει σιγουρα στην μικρη διαχυση παραγωγικοτατων τεχνολογιων οπως το Ιντερνετ και συμβαλλει στην γενικη τεχνοφοβια των Ελληνων.))! Αντι να προσπαθει το κρατος να σπρωχνει τις επιχειρησεις στην ερευνα, κατι που οδηγει σχεδον παντα σε στρεβλωση των κινητρων και αρα σε απατες, θα επρεπε να συνεχιστει η απελευθερωση των αγορων, η ιδιωτικοποιηση ολων των δημοσιων επιχειρησεων και η αρση των διοικητικων περιορισμων καθε φυσεως.

Η πληρης απελευθερωση του τραπεζικου τομεα (με ιδιωτικοποιηση των εναπομεινασων κρατικων τραπεζων) και η γενικη ενδυναμωση των χρηματοοικονομικων αγορων στην χωρα ειναι επισης κεφαλαιωδους σημασιας. Ειναι διαπιστωμενο οτι στο θαυμα της Σιλικον Βαλλεϋ πχ, επαιξαν ουσιωδη ρολο τα ιδιωτικα επενδυτικα κεφαλαια υψηλου ρισκου (venture capital), ενα θεσμος που στην Ελλαδα ειναι υπαναπτυκτος κυριως λογω του σφικτου εναγγαλισμου του χρηματοπιστωτικου τομεα απο το κρατος ((Εδω μια λογικη ερωτηση ειναι γιατι δεν αναζητουν οι ελληνικες επιχειρησεις χρηματοδοτηση αλλου, ας πουμε σε αλλες χωρες της ΕΕ. Ενας λογος ειναι σιγουρα νομικα κωλυμματα (μπορει ευκολα μια γερμανικη τραπεζα να δωσει δανειο σε κατοικο Ελλαδας?). Ενας δευτερος και επισης σημαντικος ειναι οτι παρολη την μειωση των αποστασεων η προσωπικη επαφη και η γεωγραφικη εγγυτητα χρηματοδοτων και χρηματοδοτουμενων φαινεται ακομα να παιζει ρολο. Δεν ειναι τυχαιο οτι πολλες εταιρειες venture capital εχουν φυσικη παρουσια στη Σιλικον Βαλλεϋ.)). Τα ασφαλιστικα ταμεια ειναι υποχρεωμενα να επενδυουν σε κρατικα ομολογα κατα κυριο λογο, οι πολιτες εχουν λοιπον ελαχιστο λογο στο πως θα επενδυθει το μεγαλυτερο μερος των αποταμιευσεων τους.

Επισης τελος, η μειωση των φορων και της γραφειοκρατιας θα ειναι χρησιμη για την προωθηση της ερευνας, οπως και καθε αλλου τομεα της οικονομιας.

Κατακλειδα

Το στατους της ερευνας στην Ελλαδα ειναι πολυ κακο. Η ελλειψη ερευνας διακινδυνευει το μελλον της χωρας, μειωνοντας τις δυνατοτητες αναπτυξης και υποχρεωνοντας τους πολιτες σε εργασιες χαμηλης δημιουργικοτητας και παραγωγικοτητας. Για αυτο ευθυνεται εν μερει το χαμηλο επιπεδο οικονομικης αναπτυξης και το μικρο μεγεθος της χωρας. Αλλα το μικρο μεγεθος σε χωρες οπως η Φινλανδια δεν φαινεται να την εμποδισε να φτιαξει τον τεχνολογικο κολοσσο της ΝΟΚΙΑ και το χαμηλο εισοδημα δεν εμποδιζει χωρες οπως Ουγγαρια ή Εσθονια να εχουν σημαντικες επενδυσεις στην ερευνα. Ετσι φαινεται οτι ο κυριοτερος λογος της ελληνικης αποτυχιας ειναι η ελλειψη πορων αλλα και η σπαταλη ακομα και αυτων των λιγων δημοσιων κεφαλαιων που αφιερωνονται στην ερευνα. Επισης καθοριστικο ρολο εχει η συνεχιζομενη παρεμποδιση της ιδιωτικης ερευνητικης δραστηριοτητας.

Δεν ειναι δυσκολο να αλλαξει η κατασταση, φτανει η κυβερνηση και η κοινωνια να αρχισουν να ενδιαφερονται πραγματικα για την ερευνα. Τα ΑΕΙ πρεπει να ειναι εργαλεια προωθησης της ερευνας και με βαση αυτην πρεπει να σχεδιαζονται, οχι με βαση τις απαιτησεις καθε τοπικης κοινωνιας που ζητανε ΑΕΙ σαν αγελαδα προς αρμεγμα ή για τους καθηγητες των ΑΕΙ που βλεπουν καθε προσπαθεια αναβαθμισης σαν απειλη προς το κακομαθημενο και αδικο βολεμα τους. Επισης ειναι καιρος οι ελληνικες κυβερνησεις να επαναπροσδιορισουν τις προτεραιοτητες του προϋπολογισμου. Οι χιλιαδες επιδοτησεις προς ξεπερασμενες, μη παραγωγικες δραστηριοτητες πρεπει να αντικατασταθουν με κονδυλια με σαφως διατυπωμενους στοχους. Ειναι καιρος η Ελλαδα να φροντισει για το μελλον της αντι να μενει προσκολλημενη στο παρελθον.

ΥΓ: Υπαρχει και η πιθανοτητα η ελλειψη ερευνας στην Ελλαδα να εχει να κανει με καποια αδυναμια καινοτομιας εγγενη στην ελληνικη κουλτουρα. Δεν το γνωριζω, αλλα σιγουρα η βελτιωση της οργανωμενης ερευνας θα βοηθησε στο να ξεπερασουμε τυχον αδυναμιες μας.

Σημειωσεις: Ευχαριστω τον Λεωνιδα Ηρακλειωτη για χρησιμα σχολια και τον Αθ.Αναγνωστοπουλο για μια καλη παρατηρηση.

Πηγες:

Εκθεση της Ευρωπαϊκης Ενωσης περι ερευνας και αναπτυξης στην Ευρωπη

Αρθρο της Καθημερινης περι ερευνας και αναπτυξης στην Ελλαδα (το αρθρο εχει και ενα λαθος: Ομπερμπαγερν δεν ειναι βεβαια πολη αλλα η περιφερεια της Ανω Βαυαριας)

Ερευνα και Καινοτομια, ιστοτοπος στο Εθνικο Κεντρο Τεκμηριωσης

The knowledge economy in Europe, μια μελετη του Work Foundation

WIPO Patentreport του διεθνους οργανισμου πνευματικης ιδιοκτησιας

Αξιολογηση:

41 Responses to “Ελλαδα και επιστημονικη ερευνα”

  1. 1 λ:ηρ

    Σωτήρη βαράς μια στο καρφί και μια στο πέταλο. Τα δεδομένα που παραθέτεις είναι ανησυχητικά. Προβληματίζομαι: αν αυτά τα δεδομένα είναι προσβάσιμα και αναλύσιμα από πολίτες τότε δεν θα έπρεπε να είχαν ήδη αναλυθεί και αξιοποιηθεί από τους αρμόδιος (λέμε τώρα) στην κυβέρνηση;

    Σχετικά με το NSF στις ΗΠΑ. Δημιουργήθηκε κάτω από συγκεκριμένες προϋποθέσεις και συνθήκες οι οποίες σήμερα δεν υφίστανται πλέον. Αξίζει να διαβάσει κανείς λίγα πράγματα για τον Vannevar Bush, τον άνθρωπο πίσω από το NSF. Τέτοιο πράγμα στην Ελλάδα δεν φτιάχνεται. Αν, όμως, ως NSF εννοούμε ένα ανοιχτό σύστημα χρηματοδότησης της έρευνας, αυτό γίνεται. Ή μάλλον θα γίνει εφικτό όταν η Ελληνική πολιτεία φτάσει να λειτουργεί με κάποια διαφάνεια. Δεδομένου όμως του μεγέθους της χώρας μας θα προτιμούσα η χρηματοδότηση να έρχεται από έναν ευρωπαϊκό φορέα.

  2. 2 Σωτηρης Γεωργανας

    αν αυτά τα δεδομένα είναι προσβάσιμα και αναλύσιμα από πολίτες τότε δεν θα έπρεπε να είχαν ήδη αναλυθεί και αξιοποιηθεί από τους αρμόδιος (λέμε τώρα) στην κυβέρνηση;

    μια καλη ερωτηση. Το πολιτικο προβλημα ειναι εδω: η ερευνα εχει πολυ μακροπροθεσμες αποδοσεις. Αν εχουμε μυωπες πολιτες που νοιαζονται μονο για το σημερα, ενας πολιτικος πολυ δυσκολα θα θυσιασει σημερινους πορους για την ερευνα. Οσο πιο υπευθυνο το εκλογικο σωμα τοσο πιο μακροπροθεσμα σκεφτεται και τοσο περισσοτεροι ποροι θα πηγαινουν στην ερευνα.

    Αυτο που λεω με λιγα λογια ειναι αποτι φαινεται οι Ελληνες και οι πολιτικοι τους απλα κοιτανε το παρον, δεν νοιαζονται για την ερευνα. Θελω ομως να ελπιζω οτι ενα μερος αυτης της στασης οφειλεται οντως στην ελλειψη πληροφορησης (ή ελλειψη φιλοδοξιας?). Αν καταλαβαιναν οι Ελληνες ποσο μακρια απεχουμε απο το να εξαντλησουμε το δυναμικο μας στην ερευνα, ποσο υποεπενδυουμε και πως σπαταλαμε τους πορους μας, αν καταλαβαιναν τι κοστος φερνει αυτο οχι σε κατι απροσωπο που λεμε οικονομια, αλλα στις ιδια την φυση της εργασιας μας ισως θα αλλαζαν λιγο γνωμη. Γιατι η ερευνα και καινοτομια δεν ειναι τιποτα αλλο απο την προσπαθεια να καταφερνουμε το ιδιο αποτελεσμα με λιγοτερο κοπο, την προσπαθεια ο μοχθος του καθενος μας να εχει νοημα, να φτασουμε σε μια κοινωνια που ολες οι ρουτινιαρικες εργασιες γινονται απο μηχανες, που ο κοπος μας δεν σπαταλιεται σε ασκοπη τριβη με μη δημιουργικες εργασιες αλλα που ο καθενας μας κανει αυτο που του αρεσει, αναπτυσσει την προσωπικοτητα του σε κατι ομορφο… Ειναι η προσπαθεια να ζουμε σε εναν κοσμο υψηλης αισθητικης και απολαυστικης εργασιας….

    Αξίζει να διαβάσει κανείς λίγα πράγματα για τον Vannevar Bush, τον άνθρωπο πίσω από το NSF. Τέτοιο πράγμα στην Ελλάδα δεν φτιάχνεται.

    το ιδιο οχι, αλλα σε αντιστοιχη κλιμακα γιατι οχι? Ο ελληνικος προϋπολογισμος εχει τρομερες σπαταλες, απλα αν σταματουσε η αιμορραγια ας πουμε προς την Ολυμπιακη θα μπορουσαμε να χρηματοδοτουμε εναν τρομερο ερευνητικο προϋπολογισμο. Και ναι μεν συμφωνω οτι η ερευνα θα επρεπε εν μερει να χρηματοδοτειται σε ευρωπαϊκο επιπεδο αλλα οι μεγαλες χωρες δεν εχουν καμμια ορεξη να παραδωσουντ α κονδυλια και τους μηχανισμους τους. Η μονη λυση θα ηταν η σταδιακη καταργηση της ΚΑΠ με παραλληλη αυξηση των κονδυλιων για ερευνα. Αυτο θα εφερνε πραγματικη εκρηξη στην ευρωπαϊκη ερευνα αλλα ειναι τρομερα απιθανο να γινει…

  3. 3 Tassos

    Καλή προσπάθεια Σωτήρη, αλλά το θέμα της έρευνας στην Ελλάδα και της τροφοδοτούμενης από αυτήν ανάπτυξης (or, better, lack thereof) μπάζει από τόσες πλευρές που είναι αδύνατο να καλυφθούν όλες από ένα και μόνο άρθρο.

    Δυό παρατηρήσεις:

    το ζήτημα του τι αποτελεί ελκυστικό περιβάλλον για βασική έρευνα δεν είναι τόσο απλό όσο φαίνεται να νομίζεις.Ένα μεγάλο ποσοστό βασικής έρευνας στην Αμερική συμβαίνει σε μέρη που για εμάς είναι περίπου “κωλοχώρια”. Κατά την άποψή μου η μέση ποιότητα ζωής στην Αθήνα είναι τριτοκοσμική. Πολύ δύσκολο να προσελκύσεις κόσμο που θέλει να κάνει ερευνητική καριέρα (και δε θα μπορείς να τον πληρώνεις τόσο ώστε να βελτιώσει ουσιαστικά την ποιότητα ζωής του). Ίσως όμως μπορείς να κάνεις ελκυστική την Κόρινθο ή τη Θήβα :-/ (δεν τα ξέρω και καλά τα μέρη εκεί χάμου).

    Σωστά λες ότι η ύπαρξη VC βοήθησε τη Silicon Valley να γίνει αυτό που είναι. Αλλά οι βισίδες (sic) και η Κοιλάδα τα τελευταία 15 χρόνια είναι ένα συμβιωτικό φαινόμενο (δλδ. οι βισίδες βρήκαν πρόσφορο έδαφος και μαζεύτηκαν εκεί, όπως κάποιοι μαζεύτηκαν γύρω από τη Βοστώνη και άλλοι γύρω στο Cambridge, UK). Αυτό που παραλείπεις να αναφέρεις και είναι η μεγαλύτερη ντροπή όταν γίνει η αναγωγή στην Ελλάδα είναι ο ρόλος που έπαιξαν τα κρατικά – βεβαίως, βεβαίως – κονδύλια για την άμυνα από τη λήξη του Β’ΠΠ μέχρι τη δεκαετία του 70 κ του 80. Λέω ότι είναι ντροπή για την Ελλάδα γιατί ενώ κι εμείς ξοδεύουμε πάρα πολλά για την άμυνα (κατά κεφαλήν τουλάχιστο) αυτά τα λεφτά πήγαν στους μεσάζοντες και τις αμερικάνικες εταιρείες (και κάποιες ευρωπαϊκές) αντί να γεννήσουν μια στιβαρή αμυντική βιομηχανία υψηλής τεχνολογίας. Σ’αυτήν την περίπτωση, το παράδειγμα προς μίμηση δεν είναι για μας τόσο οι ΗΠΑ όσο το Ισραήλ.

  4. 4 Σωτηρης Γεωργανας

    το θέμα της έρευνας στην Ελλάδα και της τροφοδοτούμενης από αυτήν ανάπτυξης (or, better, lack thereof) μπάζει από τόσες πλευρές που είναι αδύνατο να καλυφθούν όλες από ένα και μόνο άρθρο.

    ε βεβαια, θα ελεγα οτι κανουμε εδω μια πρωτη διερευνητικη αποπειρα καταγραφης και αναλυσης.

    Ένα μεγάλο ποσοστό βασικής έρευνας στην Αμερική συμβαίνει σε μέρη που για εμάς είναι περίπου “κωλοχώρια”.

    ειναι χωρια με συγκεκριμενα χαρακτηριστικα. πχ η Βοννη εδω ειναι παραδεισος για καποια ειδη ανθρωπων, μικρη, πας παντου με ποδηλατο, τεραστιο ποσοστο knowledge workers (λογω πανεπιστημιου, ινστιτουτων Μαξ Πλανκ, υπουργειων, ηνωμενων εθνων και εδρας των Deutsche Telekom, Deutsche Post κτλ), μουσεια, οπερα κτλ. Μια πολη ιδιου μεγεθους στην ανατολικη Γερμανια ειναι ισως πραγματικα χωριο εως κολαση. Ή χειροτερα μια βιομηχανικη πολη ιδιου μεγεθους οπως το Λεβερκουζεν ή Λουντβιχσχαφεν.

    Παρομοιως στις ΗΠΑ πολλα τρομερα πανεπιστημια ειναι σε ομορφα χωρια ή/και κοντα σε σπουδαιες πολεις (Πρινστον και Γεηλ ειναι διπλα στην ΝΥ πχ).

    Κατά την άποψή μου η μέση ποιότητα ζωής στην Αθήνα είναι τριτοκοσμική. Πολύ δύσκολο να προσελκύσεις κόσμο που θέλει να κάνει ερευνητική καριέρα

    οντως, ενα ερευνητικο κεντρο μονο στα ΒΠ ή ΝΠ μπορει να εχει μεγαλες αξιωσεις. Αλλα οπως ελεγα με εναν Γερμανο φιλο που ειχε κανει πρακτικη στον ΟΤΕ (πως του ηρθε δεν ξερω) η ποιοτητα ζωης καποιου στα ΒΠ ειναι σχεδον αξιοπρεπης και τα ενοικια σε μαλλον μεσα-χαμηλα ευρωπαϊκα επιπεδα (πολυ κατω απο Λονδινο, Παρισι, Βιεννη, αρκετα κατω απο Ρωμη, Βαρκελωνη, Μαδριτη). Αν οι μισθοι ειναι σοβαροι και κυριως το ερευνητικο κεντρο σοβαρο τοτε ερευνητες θα ερθουν νομιζω. Και τουλαχιστον θα μπορεσουμε να κρατησουμε μερικους δικους μας (εχω εναν πληροφορικαριο φιλο που τον πληρωνει γερμανικη εταιρεια να πεταει 3 βδομαδες τον μηνα στην Γερμανια για δουλεια. φαντασου ποσο πιο χαμηλοι ειναι οι μισθοι στην ελλαδα που προτιμουν να πληρωνουν τοσα ξενοδοχεια και πτησεις αντι να προσλαβουν εναν ντοπιο Γερμανο!)

    Ίσως όμως μπορείς να κάνεις ελκυστική την Κόρινθο ή τη Θήβα

    δυστυχως ακομα και αν υπηρχαν ολες οι υποδομες δεν υπαρχουν τα επιθυμητα χαρακτηριστικα που ανελυσα πιο πανω: ψυχαγωγια (οχι σκυλαδικα!!), κουλτουρα, καλο ποσοστο εργατων της γνωσης (οπως φαινεται ξεκαθαρα στον μωβ χαρτη που εδωσα). Οι μικρες ελληνικες πολεις ειναι κατα μεγαλο ποσοστο αγροτικες, ουτε καν βιομηχανικες.

    οι βισίδες (sic) και η Κοιλάδα τα τελευταία 15 χρόνια είναι ένα συμβιωτικό φαινόμενο

    υπαρχει σιγουρα ενα θετικο σπιραλ χρηματοδοτων και χρηματοδοτουμενων. αλλα στην Ελλαδα το venture capital ειναι περιπου ανυπαρκτο και πολυ δυσκολο να γινει.

    Αυτό που παραλείπεις να αναφέρεις και είναι η μεγαλύτερη ντροπή όταν γίνει η αναγωγή στην Ελλάδα είναι ο ρόλος που έπαιξαν τα κρατικά – βεβαίως, βεβαίως – κονδύλια για την άμυνα από τη λήξη του Β’ΠΠ μέχρι τη δεκαετία του 70 κ του 80

    εχεις καποιο δικιο αλλα παλι αυτο δεν θα μας εσωζε. Το Ισραηλ ειναι παραδειγμα για μιμηση, οχι ομως τοσο για την αμυντικη του τεχνολογια, αλλα για τα εξαιρετικα του πανεπιστημια. Τελ αβιβ και Ιερουσαλημ εχουν πραγματικα μεγαθηρια στα οικονομικα, οπως πχ Μπομπ Αουμανν (Νομπελ 2005). Μαλιστα ενα πολυ καλο κολπο που κανουν και εχουν αντιγραψει και αλλα ευρωπαϊκα πανεπιστημια ειναι να καλουν μεγαλους Ισραηλινους ερευνητες που κανουν καρριερα στις ΗΠΑ για ενα εξαμηνο τον χρονο. Ετσι ο καθηγητης μενει κοντα στις εξελιξεις στις ΗΠΑ, αλλα φερνει και γνωσεις και διασυνδεσεις στην χωρα του. αυτο το μοντελο πρεπει να το εξετασουμε σοβαρα και εμεις, νομιζω σημερα ειναι απλα αδυνατο με τους ισχυοντες κανονισμους.

  5. 5 Κωνσταντίνος Μιχαηλίδης

    Ενδειξη για αυτη την διαχυση ειναι οτι βιομηχανιες οπως η πληροφορικη, που παραγουν κυριως γνωση, φαινεται να εχουν πλεονεκτηματα οταν βρισκονται γεωγραφικα κοντα μεταξυ τους (ενα καλο παραδειγμα ειναι η διαχυση της τεχνολογιας στην Σιλικον Βαλλεϋ) και συνηθως κοντα σε κορυφαια πανεπιστημια και ερευνητικα κεντρα.

    Δε νομίζω αυτό να είναι απαραίτητη προϋπόθεση. Μου έρχεται στο μυαλό το τρομερό outsourcing που έχει η ΙΤ προς Κίνα και Ινδία (Bangalore), αλλά και προς τις χώρες της Ανατολικής Ευρώπης. Ίσως μπερδεύεις την Πληροφορική με την Ηλεκτρονική Μηχανική των Μικροσυστημάτων (Intel, AMD, Apple, κλπ).

    Η διαφορά είναι λεπτή αλλά ειδοποιός καθότι η δεύτερη βιομηχανία ίσως έχει όντως ανάγκη τη γεωγραφική συγκέντρωση (πχ για την ανάπτυξη και παραγωγή των μικροτσίπ), ενώ η Πληροφορική αυτή καθ’αυτή είναι σαφώς πιο «άυλη».

    Σε αυτην την περιπτωση μπορουμε να δειξουμε οτι μια προωθηση ή ακομα και επιδοτηση της ερευνας απο το κρατος μπορει να κανει καλο στην χωρα. Απο την αλλη η ελλειψη ερευνας σε μια χωρα βλαπτει τις οικονομικες και κοινωνικες της προοπτικες.

    Στα ίδια συμπεράσματα είχα φτάσει κι εγώ πέρυσι μελετώντας γενικότερα την έρευνα απ’όλους τους φορείς στην Ελλάδα. Είναι πραγματικά θλιβερό που είμαστε ακόμα στα ίδια επίπεδα στάσιμοι.

    Περιεργως, ενω η Αττικη ειναι το διοικητικο, ακαδημαϊκο και εταιρικο κεντρο της χωρας, η Κρητη εχει το μεγαλυτερο ποσοστο ερευνας στην Ελλαδα!

    Το ότι είναι η πρωτεύουσα της Ελλάδας η Αττική (με όλα τα παρελκόμενα «πρωτεία» που της προσφέρει ο πληθυσμιακός της όγκος) δε σημαίνει πως είναι περίεργο που δεν έχει το μεγαλύτερο ποσοστό στην έρευνα. Το ποσοστό δεν είναι απόλυτος αριθμός (κάτι που αναμφίβολα πάει στην Αθήνα σε Ε&Α) αλλά ένας λόγος σε σχέση με τον πληθυσμό και τις ερευνητικές επενδύσεις του τόπου που μελετάμε. Υπό αυτό το πρίσμα μπράβο στην Κρήτη που έχει καταφέρει να μην θεωρεί τον εαυτό της μονάχα τουριστικό θέρετρο αλλά επενδύει σοβαρά και στην ένταση γνώσης.

    Βλεπουμε στην Ελλαδα οτι το ποσοστο της ερευνας που ερχεται απο επιχειρησεις ειναι αρκετα χαμηλο. Αντιθετα το ποσοστο που ερχεται απο το εξωτερικο ειναι πολυ μεγαλο.

    Αυτό νομίζω είναι το πιο σημαντικό σημείο. Με λίγες εξαιρέσεις οι ελληνικές επιχειρήσεις ελάχιστα συμπράττουν με εθνικούς ερευνητικούς φορείς κυρίως για εφαρμοσμένη και πειραματική έρευνα.
    (οι όροι σύμφωνα με το Frascati Manual)

    Τα λαθη του δημοσιου εως τωρα ειναι πολλα. Οι ερευνητες ειναι διαπιστωμενο οτι θελουν ενα καλο φυσικο περιβαλλον, μια κοσμοπολιτικη ατμοσφαιρα, ψυχαγωγικες και πολιτιστικες δυνατοτητες και φυσικα ενα πλουσιο ακαδημαϊκο περιγυρο και τελος ανταγωνιστικους μισθους.

    Ευτυχώς οι ερευνητές ανήκουν σε μια κατηγορία ανθρώπων που ναι δίνουν σημασία στα παραπάνω κριτήρια, αλλά κυρίως ζητάνε κονδύλια και αυτονομία να ασχοληθούν με τα ερευνητικά τους ενδιαφέροντα χωρίς να έχουν το μαχαίρι στο λαιμό (όσο αφορά αυστηρά deadlines ή οικονομική διαχείριση).

    Είναι αρκετές οι ελληνικές πόλεις που- λόγω κλίματος και μόνο- θα μπορούσαν να προσελκύσουν ερευνητικό προσωπικό απ’το εξωτερικό αν το νομο-θεσμικό σύστημα, τα κονδύλια για εξοπλισμό και δημιουργία workgroup, και φυσικά οι μισθοί ήταν καλύτεροι. Μεταξύ αυτών είναι η Θεσσαλονίκη (σοφή επιλογή για έδρα του ΔΙΠΑΕ), η Πάτρα και το Ηράκλειο.

    Οι παραπάνω πόλεις προσφέρουν σε μεγάλο βαθμό τις υπηρεσίες της Αθήνας, χωρίς το κυκλοφοριακό χάος, τη βρώμα, και τα κόστη της πρωτεύουσας.

    Εδω προτεινεται και η δημιουργια ενος Εθνικου Οργανισμου Ερευνας στα προτυπα του αμερικανικου NSF ή του γερμανικου DFG που με υποτροφιες, βραβεια7 και ερευνητικα προγραμματα θα προωθει την ερευνα.

    Και μια σοβαρή “Exzellenzinitiative” για τα ελληνικά ιδρύματα…

  6. 6 Σωτηρης Γεωργανας

    “Δε νομίζω [η γεωγραφικη εγγυτητα] να είναι απαραίτητη προϋπόθεση. Μου έρχεται στο μυαλό το τρομερό outsourcing που έχει η ΙΤ προς Κίνα και Ινδία (Bangalore), αλλά και προς τις χώρες της Ανατολικής Ευρώπης.”

    το outsourcing ειναι κατα κανονα για χαμηλου επιπεδου δραστηριοτητες.Το συνεχιζομενο clustering καινοτομουντων εταιρειων σε μερη οπως η Σιλικον Βαλλεϋ, παρα τα υψηλοτατα ενοικια κτλ ειναι δειγμα οτι το να ερχονται οι εταιρειες γεωγραφικα κοντα τους προσφερει πλεονεκτηματα. Θεωρω οτι το μεγαλο πλεονεκτημα ειναι το υπερχειλισμα καινοτομιας (spillover) που προερχεται απο την συναναστροφη των εργαζομενων διαφορετικων εταιρειων ακομα και σε εστιατορια ή μπαρ!

    βεβαια υπαρχουν και θεματα οπως η συναθροιση εργαζομενων και εταιρειων (pooling of resources) που κανει την περιοχη πιο ελκυστικη και στους δυο (αν δεν βρεις δουλεια σε μια εταιρεια θα βρεις στην αλλη…)

    “Ίσως μπερδεύεις την Πληροφορική με την Ηλεκτρονική Μηχανική των Μικροσυστημάτων (Intel, AMD, Apple, κλπ).”

    οχι, καθε δραστηριοτητα που θελει καινοτομια ειναι ετσι.

    “Το ότι είναι η πρωτεύουσα της Ελλάδας η Αττική (με όλα τα παρελκόμενα «πρωτεία» που της προσφέρει ο πληθυσμιακός της όγκος) δε σημαίνει πως είναι περίεργο που δεν έχει το μεγαλύτερο ποσοστό στην έρευνα.”

    αν ριξεις μια ματια, στις περισσοτερες χωρες το μεγαλυτερο ποσοστο ειναι στο οικονομικο κεντρο. Και λογικο ειναι, η ερευνα γινεται κοντα στα κεντρικα των επιχειρησεων συνηθως και κοντα σε πανεπιστημια, ερευνητικα κεντρα κτλ.

    “Υπό αυτό το πρίσμα μπράβο στην Κρήτη που έχει καταφέρει να μην θεωρεί τον εαυτό της μονάχα τουριστικό θέρετρο αλλά επενδύει σοβαρά και στην ένταση γνώσης.”

    10 μπραβο αν ηταν απο ιδιωτικα κεφαλαια. αλλα δυστυχως δεν ειναι. Και η ερωτηση ειναι, ειναι λογικο να ριχνουμε τοσα ερευνητικα κεφαλαια στην Κρητη που δεν υπαρχουν σε καμμια περιπτωση οι ιδιες εξωτερικοτητες και διαχυσεις τεχνολογιας που θα υπηρχαν σε ενα μεγαλυτερο κεντρο?

    “Είναι αρκετές οι ελληνικές πόλεις που- λόγω κλίματος και μόνο- θα μπορούσαν να προσελκύσουν ερευνητικό προσωπικό απ’το εξωτερικό αν το νομο-θεσμικό σύστημα, τα κονδύλια για εξοπλισμό και δημιουργία workgroup, και φυσικά οι μισθοί ήταν καλύτεροι. Μεταξύ αυτών είναι η Θεσσαλονίκη (σοφή επιλογή για έδρα του ΔΙΠΑΕ), η Πάτρα και το Ηράκλειο.”

    αμφιβαλλω τρομερα αν εστω ενας ερευνητης που ξερω θα εμενε με την θεληση του στην Πατρα πχ Οι ερευνητες ειναι απο τα πιο κινητικα ατομα, εχουν ζησει σε 2-3 χωρες πριν τα 30 τους, εχουν τις γνωσεις και την ευελιξια για να ζησουν σε 50 χωρες στον κοσμο και εχουν εκλεπτυσμενες αναγκες. Πολυ δυσκολα συμβιβαζονται με μια μικρη, χαοτικη πολη, χωρις καμμια δυνατοτητα ψυχαγωγιας (ειπαμε, τα σκυλαδικα συνηθως δεν τους ενδιαφερουν), εστιασης (εδω τι να πω, στην Ελλαδα γενικα λειπει η κουλτουρα σοβαρης γαστριμαργιας, ειδικα σε μικρα μερη), με καθολου διεθνη ατμοσφαρια (ποσους ξενους μη-οικονομικους μεταναστες εχει η Πατρα?) και με πολυ κακες μεταφορικες διασυνδεσεις (φανταζεστε να πρεπει καθε φορα που θελει να παει σε συνεδριο να επιζει την κολαση της Κορινθου-Πατρων για να φτασει μετα απο δυομιση ωρες τελικα στο Ελ Βενιζελος?).
    Το Ηρακλειο, ενω ειναι ασχημο, εχει την τυχη της διεθνους ατμοσφαιρας και των καλων μεταφορικων υποδομων λογω τουρισμου (και της πανεμορφης ενδοχωρας). Αν ειναι αρκετο για να τραβηξει ερευνητες δεν το ξερω. Προσωπικα θα αισθανομουν λιγο αποκλεισμενος απο τον κοσμο (στην Μαγιορκα γιατι δεν γινεται ας πουμε ερευνα, παρολο που ειναι πολυ πιο ανεπτυγμενη τουριστικα και οικονομικα απο την Κρητη και εχει αεροδρομιο μεγαλυτερο της Αθηνας?)

    Οι παραπάνω πόλεις προσφέρουν σε μεγάλο βαθμό τις υπηρεσίες της Αθήνας, χωρίς το κυκλοφοριακό χάος, τη βρώμα, και τα κόστη της πρωτεύουσας.

    στις υπηρεσιες δεν εχουν απολυτως καμμια σχεση (συγκρινε θεατρα, μουσεια, συναυλιες, εστιατορια). Στο κυκλοφοριακο, ναι μεν η Αθηνα εχει τραγικη κατασταση αλλα εχει πια ενα μετρό! Στις μικρες πολεις τα ΜΜΜ πασχουν τρομερα και συχνα στα κεντρα τους το κυκλοφοριακο χαος ειναι πιο ασχημο απο την Αθηνα. Αν ενας ερευνητης μενει πχ στο Ψυχικο ή στα ΒΠ και δουλευει καπου στο Μαρουσι ισχυριζομαι οτι εχει καλυτερη ποιοτητα ζωης απο 99% της υπολοιπης ελληνικης επικρατειας (δεν μιλαω για συνταξιουχους που μπορουν να μεινουν και σε βραχονησιδα, αλλα για νεους που εχουν αστικες αναγκες). Και τα ΒΠ σε σχεση με πραγματικα κεντρα οπως το Λονδινο, Παρισι κτλ ειναι ακομα φτηνα.
    Δεν ισχυριζομαι οτι η Αθηνα ειναι καλη περιπτωση, αλλα ειναι μαλλον το δυνατοτερο σημειο της Ελλαδας για εκπαιδευση/ερευνα. Δεν ειναι τυχαιο οτι αν επιτραπουν ιδιωτικα ΑΕΙ θα γινουν κατα 90% στην Αθηνα.

  7. 7 Αθανάσιος Αναγνωστόπουλος

    Εξαιρετικό άρθρο, με πλουσιώτατη τεκμηρίωση. Δεν υπάρχει τίποτα να πω, τα λέει όλα νομίζω.

  8. 8 Κωνσταντίνος Μιχαηλίδης

    Θα εμμείνω μόνο σε δύο σημεία…

    10 μπραβο αν ηταν απο ιδιωτικα κεφαλαια. αλλα δυστυχως δεν ειναι. Και η ερωτηση ειναι, ειναι λογικο να ριχνουμε τοσα ερευνητικα κεφαλαια στην Κρητη που δεν υπαρχουν σε καμμια περιπτωση οι ιδιες εξωτερικοτητες και διαχυσεις τεχνολογιας που θα υπηρχαν σε ενα μεγαλυτερο κεντρο?

    Η Κρήτη δεν παίρνει ασύμμετρα μεγάλα κεφάλαια σε σχέση με την Αττική. Η Αθήνα έχει αναλογικά περισσότερα ερευνητικά κέντρα, πανεπιστήμια, και- το κυριότερο- επιχειρήσεις που θα μπορούσαν να κάνουν έρευνα κι όμως συνεχίζει σε ποσοστό να έρχεται μετά την Κρήτη. Πώς εξηγείται που οι Αθηναίοι ερευνητές δεν εκμεταλλεύονται τις σαφώς καλύτερες υποδομές, την αυξημένη παραγωγικότητα που τους προσφέρουν οι καλύτερες υπηρεσίες της πρωτεύουσας, τη συγκέντρωση και κλιμάκωση των πόρων, και τη γειτνίαση με τον πολιτικό κόσμο (που ΠΑΝΤΑ βοηθάει);

    Οι εξωτερικότητες της Ε&Τ ανάπτυξης δε γνωρίζουν σύνορα. Δε μου έρχεται στο μυαλό σήμερα τεχνικό προϊόν (από μια απλή ηλεκτρική οδοντόβουρτσα μέχρι αυτοκίνητο) που δε φτιάχνεται με τεχνολογία που έχει αναπτυχθεί σε κάποιο βαθμό και σε εξωτερικό (μακρινό) εργαστήριο. Το ερευνητικό κέντρο par excellence της Κρήτης, το ΙΤΕ, έχει μια χαρά συνεργασίες κι εκτός των επιχειρήσεων της Κρήτης. Σίγουρα η εγγύς φυσική απόσταση με μια συνεργαζόμενη εταιρεία βοηθάει, αλλά δεν είναι πλέον τόσο σημαντικός ανασταλτικός παράγοντας όσο στο παρελθόν. Και αυτό είναι ακόμα πιο έντονο σε επιχειρήσεις που παρέχουν υπηρεσίες (πχ ΙΤ).

    αμφιβαλλω τρομερα αν εστω ενας ερευνητης που ξερω θα εμενε με την θεληση του στην Πατρα πχ Οι ερευνητες ειναι απο τα πιο κινητικα ατομα, εχουν ζησει σε 2-3 χωρες πριν τα 30 τους, εχουν τις γνωσεις και την ευελιξια για να ζησουν σε 50 χωρες στον κοσμο και εχουν εκλεπτυσμενες αναγκες.

    Τα γούστα των ερευνητών είναι πολύ πιο περίπλοκα και δύσκολα ν’αποσαφηνιστούν απ’όσο τα παρουσιάζεις, Σωτήρη. Υπάρχουν στο εξωτερικό ένα σωρό μικρά πανεπιστήμια που απέχουν από μεγάλα πληθυσμιακά κέντρα κι όμως καταφέρνουν να προσελκύουν επιστήμονες παγκοσμίου βεληνεκούς ακριβώς για την απλή και easy-going ζωή που προσφέρουν.

    Και το αιώνιο ερώτημα είναι… Η κότα κάνει το αυγό ή το αυγό την κότα; Πρώτα πρέπει να προσκαλέσουμε τους επιστήμονες για να αναπτυχθεί μια πόλη ή πρώτα ν’αναπτύξουμε μια πόλη μπας και έρθουν οι επιστήμονες; Εγώ βρίσκω το πρώτο σαφώς πιο γρήγορη και αποτελεσματική μέθοδο. Πώς δηλαδή περιμένεις ν’αναπτυχθούν οι άλλοι πόλοι της Ελλάδας αν διαφημίζεις μόνο την Αθήνα; Γιατί μια εταιρεία να έρθει σε μια άγνωστη πόλη αν αυτή δεν έχει το πληθυσμιακό δυναμικό (εκπαιδευμένο και εξειδικευμένο πληθυσμό) να τη βοηθήσει ν’αναπτυχθεί;

    Η Αθήνα πλέον έχει μπει στον αυτόματο πιλότο, μπορεί κάλλιστα με τις επιχειρήσεις που έχει να προσκαλέσει ξένους επιστήμονες. Αν δεν το καταφέρνει σημαίνει πως απλά δεν είναι αρκετά γοητευτική πρόταση σε σχέση με τις υπόλοιπες μητροπόλεις της Ευρώπης, όχι ότι φταίει το κράτος που επενδύει στην παραγωγική Κρήτη ή την ανερχόμενη Κεντρική Μακεδονία…

    Η Πάτρα (πολιτιστική πρωτεύουσα το 2006!), η Θεσσαλονίκη (πολιτιστική πρωτεύουσα το 1997, EXPO08 finalist, και βραβείο καλύτερου μουσείου στην Ευρώπη το 2005!), ο Βόλος (σε ειδυλλιακή τοποθεσία ανάμεσα απ’το βουνό και την θάλασσα και στον αναπτυξιακό άξονα Αθήνας-Θεσσαλονίκης!), το Ηράκλειο (με το εκπληκτικό καλοκαιρινό του κλίμα σχεδόν όλο το χρόνο και τις απίστευτες συνεδριακές εγκαταστάσεις!), κλπ δεν είναι πόλεις «δευτέρας διαλογής». Οι ξένοι δεν τις γνωρίζουν γιατί απλούστατα παραδοσιακά ο ίδιος ο ΕΟΤ δεν έχει δώσει βαρύτητα στο να κάνει γνωστή την κουλτούρα και της υπόλοιπης Ελλάδας. Οι ξένοι δυστυχώς μας έχουν συνυφασμένους με την Αρχαία Ελλάδα, το συρτάκι, το σουβλάκι, και τις παραλίες των νησιών… and that’s about it!

    Κι όμως με μια καλή ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΗ διαφημιστική καμπάνια- όπως ήδη έχει αρχίσει να γίνεται- η Ελλάδα μπορεί να κάνει γνωστές και τις άλλες της πτυχές, και γιατί όχι, και τα πλεονεκτήματα που έχουν οι μικρότερες πόλεις. Οι καλύτεροι δρόμοι, οι charter-budget πτήσεις με άμεσες συνδέσεις με το εξωτερικό, οι πιο πλούσιες πολιτισμικές εκδηλώσεις θα έρθουν όταν αρχίσει να υπάρχει ζήτηση. Αλλά για να υπάρχει ζήτηση πρέπει να υπάρχει κόσμος! Και τον κόσμο για να τον φέρεις θέλεις ανταγωνιστικές προτάσεις: καλούς μισθούς, δημιουργία εστιών Ε&Α (R&D foci), χαμηλά κόστη, προοπτικές ανάπτυξης…

    Πράγματα που μπορούν να προσφέρουν πολλές περιφερειακές πόλεις της Ελλάδας αν υπάρχει πολιτική βούληση. Αν η μεταολυμπιακή Αθήνα δε μπορεί να τα καταφέρει με τις δικές της δυνάμεις και κλαίγεται που το κράτος δεν επενδύει αρκετά σ’αυτήν (άκουσον άκουσον!!) τότε τι να πω…

  9. 9 Σωτηρης Γεωργανας

    Η Κρήτη δεν παίρνει ασύμμετρα μεγάλα κεφάλαια σε σχέση με την Αττική. Η Αθήνα έχει αναλογικά περισσότερα ερευνητικά κέντρα, πανεπιστήμια, και- το κυριότερο- επιχειρήσεις που θα μπορούσαν να κάνουν έρευνα κι όμως συνεχίζει σε ποσοστό να έρχεται μετά την Κρήτη.

    αυτο που το βασιζεις? τα στοιχεια που παρεθεσα λενε οτι Χανια, Ρεθυμνο και Ηρακλειο εχουν πολυ περισσοτερους φοιτητες ανα κατοικο απο την Αττικη.

    Οι εξωτερικότητες της Ε&Τ ανάπτυξης δε γνωρίζουν σύνορα. Δε μου έρχεται στο μυαλό σήμερα τεχνικό προϊόν (από μια απλή ηλεκτρική οδοντόβουρτσα μέχρι αυτοκίνητο) που δε φτιάχνεται με τεχνολογία που έχει αναπτυχθεί σε κάποιο βαθμό και σε εξωτερικό (μακρινό) εργαστήριο.

    τα γεγονοτα απλα σε διαψευδουν οπως φαινεται απο την εξειδικευση περιοχων σε συγκεκριμενες τεχνολογιες και φαινομενα κλαστερινγκ οπως η σιλικον Βαλλευ. η ερευνα προφανως και οταν γινει μπορει να διαδοθει παντου. Αλλα η δημιουργια ερευνας, η καινοτομια, στηριζεται αποφασιστικα απο την παρουσια παρομοιων δραστηριοτητων κοντα. Δηλαδη εναν ΗΥ μπορει να τον φτιαξεις παντου, μαζευοντας επεξεργαστες, σκληρους δισκους κτλ αλλα ο σχεδιασμος των επεξεργαστων γινεται κατα κανονα σε εξειδικευμενες περιοχες/κλαστερς (συμπτωση οτι AMD και Intel εδρευουν στην Santa Clara?)

    Υπάρχουν στο εξωτερικό ένα σωρό μικρά πανεπιστήμια που απέχουν από μεγάλα πληθυσμιακά κέντρα κι όμως καταφέρνουν να προσελκύουν επιστήμονες παγκοσμίου βεληνεκούς ακριβώς για την απλή και easy-going ζωή που προσφέρουν.

    εξηγησα και δεν θελω να επαναλαμβανομαστε, οτι μια μικρη πολη της Γερμανιας (πχ Βοννη) δεν εχει καμμια σχεση με μια μικρη πολη στην Ελλαδα (πχ Πατρα). Οι μικρες ελληνικες πολεις μονο χαλαρη ζωη δεν προσφερουν, ειναι συνηθως πιο βρωμικες και ανοργανωτες απο τις μεγαλες! Γενικα η ελληνικη υπαιθρος δεν διακρινεται για την οικολογικη της συνειδηση ή την καλαισθησια (σε μερικα χωρια μαλιστα εχουν και ανεξελεγκτες χωματερες 10 μετρα απο την εισοδο του χωριου)

    Η Αθήνα πλέον έχει μπει στον αυτόματο πιλότο, μπορεί κάλλιστα με τις επιχειρήσεις που έχει να προσκαλέσει ξένους επιστήμονες. Αν δεν το καταφέρνει σημαίνει πως απλά δεν είναι αρκετά γοητευτική πρόταση σε σχέση με τις υπόλοιπες μητροπόλεις της Ευρώπης

    εσυ δηλαδη δεν βλεπεις καμμια σχεση με το γεγονος οτι απαγορευονται τα ιδιωτικα ΑΕΙ? Εξηγησα οτι για διαφορους λογους οι ελληνικες επχειρησεις δεν κανουν ερευνα και απο την αλλη η δημοσια ερευνα στην Αθηνα υποχρηματοδοτειται τραγικα.

    Οι καλύτεροι δρόμοι, οι charter-budget πτήσεις με άμεσες συνδέσεις με το εξωτερικό, οι πιο πλούσιες πολιτισμικές εκδηλώσεις θα έρθουν όταν αρχίσει να υπάρχει ζήτηση.

    δηλαδη εισαι της αποψης οτι πρεπει να ριξουμε τεραστια κονδυλια για να προσελκυσουμε ατομα σε μικρα μερη που δεν θελουν καν να ερθουν, μπας και ερθουν αρκετοι και αλαξει πληρως ο χαρακτηρας των μικρων πολεων στην Ελλαδα? Αυτο μου φαινεται μια τρομερα αναποτελεσματικη ιδεα. Η προταση ειναι απλη, ας επιτραπουν τα ιδιωτικα ΑΕΙ, ας γινει εθνικος οργανισμος ερευνας και ας χρηματοδοτει τα καλυτερα ερευνητικα ινστιτουτα, οπου και αν γινουν. εκει θα δουμε ποια ειναι η καλυτερη τοποθεσια για ενα ερευνητικο κεντρο…

    ΥΓ Θαναση ευχαριστω για τα καλα σου λογια. ειμαι βεβαια σιγουρος οτι κατι εχεις να πεις, δεν μπορει να συμφωνεις με ολα :-)

  10. 10 Κωνσταντίνος Μιχαηλίδης

    Σωτήρη νομίζω έχεις δίκιο (μετά την προσωπική επικοινωνία). Είναι ένα πολύ καλό θέμα για συζήτηση σε Podcast το παραπάνω. Κάνω κάποιες τελευταίες παρατηρήσεις και μετά σ’αφήνω να βάλεις τον επίλογο γιατί έχω την εντύπωση πως το συμπέρασμα είναι το ίδιο, απλά λίγο διαφωνούμε στα μέτρα που πρέπει να ληφθούν.

    αυτο που το βασιζεις? τα στοιχεια που παρεθεσα λενε οτι Χανια, Ρεθυμνο και Ηρακλειο εχουν πολυ περισσοτερους φοιτητες ανα κατοικο απο την Αττικη.

    Την έρευνα- τουλάχιστον στην Ελλάδα- την κάνουν σε ελάχιστο βαθμό οι φοιτητές, Σωτήρη. Επίσης τα παραπάνω στατιστικά στοιχεία δείχνουν μονάχα τους σπουδαστές στα ΑΕΙ/ΤΕΙ, όχι το σύνολο των ατόμων που μπορεί να εργάζεται σε δημόσια (Δημόκριτος, Παστέρ, Ακαδημία, κλπ) ή ιδιωτικά εργαστήρια και ερευνητικά κέντρα.

    Το γιατί οι επιχειρήσεις της Αττικής δεν παράγουν ικανό ερευνητικό έργο ώστε ν’ανεβάσει το μέσο όρο της Περιφέρειας [Αττικής] είναι ένα φαινόμενο που δεν πρέπει να το ψάχνουμε μονάχα στην εθνική ερευνητική πολιτική. Το ίδιο το άρθρο σου, αλλά και το παλιότερο δικό μου, ερμήνευσε σε μεγάλο βαθμό το πρόβλημα [τις πταίει;] στην αδυναμία των ελληνικών επιχειρήσεων να παράγουν [αυτοδύναμα] ή να συμπράξουν στην παραγωγή ερευνητικού έργου.

    Διερωτώμαι: γιατί οι αττικές εταιρείες με τόσα εφόδια που τους προσφέρουν οι οικονομίες κλίμακας και οι δυνατότητες προσέλκυσης-συγκράτησης κορυφαίου προσωπικού δεν παράγουν ισχυρό ερευνητικό έργο;

    τα γεγονοτα απλα σε διαψευδουν οπως φαινεται απο την εξειδικευση περιοχων σε συγκεκριμενες τεχνολογιες και φαινομενα κλαστερινγκ οπως η σιλικον Βαλλευ. η ερευνα προφανως και οταν γινει μπορει να διαδοθει παντου. Αλλα η δημιουργια ερευνας, η καινοτομια, στηριζεται αποφασιστικα απο την παρουσια παρομοιων δραστηριοτητων κοντα.

    Μα ναι! Έτσι είναι, αυτό έγραψα κι εγώ πιο πάνω. Αλλά όπως λες κι εσύ: για τη βιομηχανία της Mικροτεχνολογίας… Υπάρχουν όμως κλάδοι της ΙΤ (όπως η Πληροφορική) που μπορούν να εξελίσσονται εξ’αποστάσεως . Γιατί χρειάζονται συνεργατικοί σχηματισμοί (clusters) όταν οι νεότερες τεχνολογίες διασύνδεσης και τα ίδια τα νέα πακέτα προγραμματισμού επιτρέπουν ολόκληρες ομάδες να δουλεύουν (πχ μοιράζονται κώδικα) ο καθένας απ’το χώρο του;

    Δεν υποβιβάζω τη σημασία της φυσικής επαφής, αλλά υπάρχουν μέχρι και παραγωγικοί τομείς (πχ υπηρεσίες καταλόγου σε τηλεφωνικά κέντρα!) που θα μπορούσαν κάλλιστα να δουλεύουν στα… Τρίκαλα που λέει ο λόγος.

    Πάντως αν κάπου υπάρχει μια υποτυπώδης Σίλικον Βάλλεϊ στην Ελλάδα, αυτή είναι έξω απ’το χώρο του ΙΤΕ στην Κρήτη. Είναι το μόνο ίδρυμα (με τα Ινστιτούτα του “Πληροφορικής” και “Υπολογιστικών Μαθηματικών”) που μπορεί να παίξει- μαζί με το εκεί πανεπιστήμιο- το ρόλο του Στάνφορντ! 😉

    Εξηγησα οτι για διαφορους λογους οι ελληνικες επχειρησεις δεν κανουν ερευνα και απο την αλλη η δημοσια ερευνα στην Αθηνα υποχρηματοδοτειται τραγικα.

    Έλα, ε όχι και τραγικά. Η Αθήνα έχει τα περισσότερα πανεπιστήμια και δημόσια ερευνητικά κέντρα στην Ελλάδα. Δε μπορείς να βγάλεις συμπέρασμα για «υποχρηματοδότηση» μονάχα βλέποντας τους φοιτητές.

    δηλαδη εισαι της αποψης οτι πρεπει να ριξουμε τεραστια κονδυλια για να προσελκυσουμε ατομα σε μικρα μερη που δεν θελουν καν να ερθουν, μπας και ερθουν αρκετοι και αλαξει πληρως ο χαρακτηρας των μικρων πολεων στην Ελλαδα?

    Προς Θεού, δεν είπα αυτό!
    Δε μίλησα ούτε για τεράστια κονδύλια ούτε για πυραμίδες εν τη ερήμω. Μίλησα για συγκεκριμένες εστιασμένες (focused) επενδύσεις σε περιοχές που έχουν ήδη δυναμικό ανάπτυξης. Γι’αυτό κι επικρότησα και την ιδέα της Κυβέρνησης ν’αναγνωρίσει κάποιους πόλους ανάπτυξης στη χώρα και να προσφέρει σ’αυτούς τη μερίδα του λέοντος του Δ’ ΚΠΣ.

    Δε βλέπω τίποτα το άδικο, τίποτα το «σοσιαλιστικό» σ’αυτό που περιμένω. Στο κάτω κάτω, μια αδύναμη περιφέρεια θα κάνει κακό στην Αθήνα με δύο τρόπους:

    1) Θα μειώσει περαιτέρω την αγοραστική δύναμη των πολιτών των άλλων περιοχών της Ελλάδας, ανοίγοντας ακόμα παραπάνω την εισοδηματική ψαλίδα και δημιουργώντας μιζέρια, οικονομική ύφεση, ίσως και κρίση. Έτσι οι επιχειρήσεις της Αθήνας θα χάσουν μια τεράστια- και σχεδόν δεδομένη- εσωτερική αγορά μιας που οι πολίτες της επαρχίας θα προτιμούν- ΑΝ μπορούν κιόλας να ξοδέψουν…- φθηνότερα-εισαγόμενα (κινέζικα; βουλγάρικα;) προϊόντα.
    2) Θα αναγκάσει τους δημότες των περιφερειακών πόλεων να μετοικήσουν στην Αττική, δυσχαιρένοντας ακόμα παραπάνω το γιγαντισμό μιας ήδη προβληματικής πόλης.

  11. 11 Κωνσταντίνος Μιχαηλίδης

    Α και κάτι τελευταίο… ενδιαφέρον ήταν ένα πόρισμα από ένα άρθρο που δημοσιεύθηκε στο Management Science. Ανατρέπει κάθε προηγούμενη αντίληψη για τις προτιμήσεις των [επιτυχημένων] εταιρειών σχετικά με την απόφαση του που θα εγκατασταθούν.

    In their paper, Professors Alcacer and Chung examined a sample of 620 firms that established new facilities in the United States from 1985 to 1994 to see which firms are more likely to locate near other competitors, academic institutions, and government labs.

    Their results suggest that firms are attracted to academic and competitor activity. This attraction varies based upon the firms’ technical capabilities. While less capable firms congregate around locations rich with competitor activity, more capable ones avoid such locations and instead go for regions rich with academic activity.

  12. 12 virus

    Όπως είναι ίσως ευρύτερα γνωστό, η έρευνα αποτελεί μία από τις σημαντικότερες παραμέτρους της Στρατηγικής της Λισσαβώνας, η οποία έχει θέσει ως στόχο να γίνει μέχρι το 2010 «η Ευρώπη, η πλέον ανταγωνιστική οικονομία και κοινωνία της γνώσης». Σύμφωνα με αυτήν θα πρέπει η αναλογία των ερευνητών ανά 1.000 εργαζόμενους να αυξηθεί από 5,7 το 2001 σε περίπου 8 μέχρι το 2010 (στην Ιαπωνία και στις ΗΠΑ ήταν το 2001 9,14 και 8,08 αντίστοιχα). Τούτο σημαίνει ότι είναι αναγκαία η δημιουργία 500.000 νέων θέσεων ερευνητών (από 700.000 περίπου το 2004 σε 1.200.000 μέχρι το 2010).

    Επομένως, θα ήταν ευχής έργο αν η Ελλάδα μπορούσε να αναπροσανατολιστεί προς την κατεύθυνση της επένδυσης στην έρευνα και καινοτομία, προκειμένου να επωφεληθεί από την ιδανική αυτή συγκυρία. Όσο όμως και αν ηχεί περίεργα, η Ελλάδα συγκεντρώνει πολλά συγκριτικά πλεονεκτήματα, ώστε να γίνει μια σημαντική τεχνολογική και επιστημονική κυψέλη μέσα στην Ενωμένη Ευρώπη. Αφενός διαθέτει εξαιρετική γεωγραφική θέση ως συνδετικός κρίκος μεταξύ Εγγύς Ανατολής, Μεσογείου, Βαλκανίων και Ευξείνου Πόντου, αφετέρου το σημαντικότερο πλεονέκτημα είναι ότι στην Ελλάδα υπάρχει άφθονο και ικανοποιητικά καταρτισμένο επιστημονικό δυναμικό, με ιδιαίτερη έφεση στην έρευνα, όπως αυτό αποδεικνύεται από τις αξιόλογες επιδόσεις των Ελλήνων ερευνητών στο εξωτερικό.

    Τι συμβαίνει όμως στην πραγματικότητα στη χώρα μας; Η υστέρηση της Ελλάδος στον χώρο της έρευνας και καινοτομίας είναι πραγματικά τραγική (άρθρο της έγκριτης εφημερίδας σας στις 11/6/2006). Η εθνική δαπάνη της χώρας μας δεν ξεπερνά το 0,6% του ΑΕΠ και όντως η θέση μας δεν είναι εκείνη του ουραγού μεταξύ των «15», αλλά του ουραγού μεταξύ των 25 χωρών της διευρυμένης Ευρωπαϊκής Ενωσης μαζί με την Πολωνία.

    Η βιο-ιατρική έρευνα αποτελεί τον δεύτερο βασικότερο κλάδο στη σύγχρονη καινοτομική τεχνολογία, όπως αποδεικνύεται άλλωστε και από το γεγονός ότι κατά την περίοδο 2002-2006 κατέλαβε τη δεύτερη θέση στις χρηματοδοτήσεις της Ευρωπαϊκής Ενωσης με 2,255 δισ. ευρώ έναντι 3,625 δισ. ευρώ που διατέθηκαν για την Κοινωνία της Πληροφορίας. Στην Ελλάδα, δυστυχώς, η βιο-ιατρική έρευνα και τεχνολογία είναι σχεδόν εμβρυώδης και ανοργάνωτη (όχι όμως και ανύπαρκτη χάρη στις άοκνες προσπάθειες μεμονωμένων επιστημόνων και πανεπιστημιακών δασκάλων) λόγω της έλλειψης κεντρικής πολιτικών επιλογών, γεγονός το οποίο αποθαρρύνει τελικά και τις περισσότερες πρωτοβουλίες του ιδιωτικού τομέα να χρηματοδοτήσει ανάλογες ερευνητικές προσπάθειες. Η διασύνδεση της αγοράς και της παραγωγικής διαδικασίας με τα ερευνητικά ιδρύματα είναι υποτυπώδης, ενώ, δυστυχώς, σημαντικό τμήμα του ερευνητικού δυναμικού έχει ευκαιριακή και μόνο ενασχόληση με την έρευνα λόγω υποχρηματοδότησης, αλλά και απουσίας κινήτρων (φορολογικών και άλλων) προς τις ιδιωτικές επιχειρήσεις.

    Μέσα από ένα θεσμικό πλαίσιο, το οποίο να ενθαρρύνει τις θερμοκοιτίδες και τους τεχνοβλαστούς (start up και spin off), τη διασύνδεση των ακαδημαϊκών και μη ερευνητών με την παραγωγή, τον συντονισμό των ερευνητικών προσπαθειών, τη διαφάνεια και την αποτελεσματικότητα, μπορεί η Ελλάδα να αποταθεί στην Ευρώπη και να ζητήσει αυξημένους πόρους για τη βιο-ιατρική έρευνα. Το νέο θεσμικό πλαίσιο θα πρέπει να συνδυασθεί με φορολογικά κίνητρα προς τον ιδιωτικό τομέα, ώστε να συμμετάσχει σε αυτή τη σχεδιαζόμενη αναπτυξιακή έκρηξη. Ενδεικτικά αναφέρουμε ότι μόνο στην Ευρώπη οι επενδύσεις στη φαρμακευτική έρευνα ξεπέρασαν τα 21 δισεκατομμύρια ευρώ το έτος 2004! Η υγεία δεν είναι μόνο επένδυση για ποιότητα ζωής, αλλά έχει και πρωτογενή αναπτυξιακή διάσταση με νέες θέσεις εργασίας και παραγωγή προϊόντων υψηλής προστιθέμενης αξίας. Στις ΗΠΑ, η επένδυση στη βιο-ιατρική έρευνα το 2005 ανήλθε σε 28 δισ. δολάρια, αλλά το όφελος της κοινωνίας μόνο από τη βελτίωση της ποιότητας ζωής και την επιμήκυνση του προσδόκιμου επιβίωσης υπολογίζεται ότι την ίδια χρονιά έφτασε τα 3,2 τρισ. δολάρια.

    Είναι, όμως, εξαιρετικά αναγκαία και η συμβολή της εκπαίδευσης για να επιτευχθούν μόνιμα και σημαντικά αποτελέσματα στο χώρο των βιο-ιατρικών επιστημών. Αυτό σημαίνει μεταβολές του προγράμματος σπουδών των ιατρικών σχολών, ενώ παράλληλα απαιτείται αναμόρφωση του συστήματος των μεταπτυχιακών προγραμμάτων, των διδακτορικών και μετα-διδακτορικών σπουδών, ώστε να είναι προσανατολισμένα στη λεγόμενη «translational medicine», όρος που σημαίνει ότι πρέπει να ενθαρρυνθεί η συνεργασία βασικών επιστημών και της κλινικής ιατρικής, ώστε να μεταφερθεί η καινοτομία στην κλινική πράξη. Στην κατεύθυνση αυτή η δημιουργία Ειδικού Συμβουλίου Ιατρικής Έρευνας στο υπουργείο Υγείας, το οποίο θα επιφορτισθεί με το καθήκον του καθορισμού των προτεραιοτήτων άρα και της προκήρυξης των θεματικών διαγωνισμών στην ιατρική επιστήμη, με στόχο τη χρηματοδότηση της κλινικής ιατρικής έρευνας στα πανεπιστημιακά ιδρύματα και σε ιατρικά κέντρα με βάση την αριστεία.

    Η διασύνδεση των μεταπτυχιακών σπουδών με την παραγωγή θα συμβάλλει και στη χρηματοδότηση των ερευνητικών προσπαθειών των νέων γιατρών, ωθώντας τους σε μια μονιμότερη σχέση με την έρευνα, όπου άλλωστε υπάρχει επείγουσα ανάγκη για εξειδικευμένο ιατρικό δυναμικό. Εξαιρετικό ενδιαφέρον παρουσιάζει η αμερικανική πρωτοτυπία να συνδεθεί η μεταπτυχιακή εκπαίδευση με την έρευνα, αφού έχει ενσωματωθεί στην εκπαίδευση κατά την ειδικότητα ένα ή δύο χρόνια έρευνας. Δεδομένης της προοπτικής κατάργησης της υπηρεσίας υπαίθρου στην Ελλάδα λόγω της στελέχωσης των δομών Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας με γενικούς ιατρούς, θα μπορούσε να αντικατασταθεί ο χρόνος της υπηρεσίας υπαίθρου με υποχρεωτική (για την ολοκλήρωση της ειδικότητας) αμειβόμενη ερευνητική δραστηριότητα. Το μέτρο αυτό μπορεί να δώσει δημιουργικές και παραγωγικές διεξόδους σε νέους γιατρούς που λιμνάζουν στις λίστες αναμονής για ειδικότητα.

    Οσον αφορά την ανάπτυξη της βιο-ιατρικής τεχνολογίας, θα ήταν ευκταίο να δημιουργηθεί ένα εξειδικευμένο τμήμα προπτυχιακών σπουδών Μηχανικών Βιο-ιατρικής Τεχνολογίας, όπως άλλωστε έχουν από καιρό προτείνει έγκριτοι καθηγητές του ΕΜΠ αλλά και άλλων πολυτεχνικών σχολών της χώρας. Η συνεργασία των βιο-ιατρικών επιστημών με τις τεχνολογικές επιστήμες μπορεί να αποτυπωθεί και στη δημιουργία ερευνητικών ινστιτούτων – πόλων καινοτομίας, όπου θα συνεργάζονται εντατικά οι δύο επιστημονικοί κλάδοι με προφανή πολλαπλασιαστικά αποτελέσματα.

    Χρυσή ευκαιρία αποτελεί για την Ελλάδα η προσπάθεια για τη δημιουργία νέου θεσμικού πλαισίου για την έρευνα και την καινοτομία από τη Γενική Γραμματεία Ερευνας και Τεχνολογίας. Ο ώριμος, ανοιχτός και δημιουργικός διάλογος σχετικά με τις στρατηγικές επιδιώξεις της χώρας στον χώρο της έρευνας και μάλιστα της βιο-ιατρικής έρευνας, μπορεί να μεταβάλει ριζικά το πεδίο της παραγωγής νέας γνώσης και υψηλής τεχνολογίας, ιδίως στον προνομιακό, για την Ελλάδα, χώρο της υγείας, αλλά και να αλλάξει δομικά τις προοπτικές απασχόλησης και ανάπτυξης. Και τούτο διότι με αυτόν τον τρόπο θα αντιμετωπιστεί δομικά η ιατρική ανεργία, αλλά και η Ελλάδα θα αποκτήσει μια σημαντική παρουσία στις τεχνολογίες αιχμής, συμβάλλοντας ταυτόχρονα στην επίτευξη των στόχων της Στρατηγικής της Λισσαβώνας όχι μόνο σε εθνικό, αλλά και πανευρωπαϊκό επίπεδο.

    Με τιμή,

    Χ. Ιατρού, Νεφρολόγος, Πρόεδρος Ιατρικής Εταιρείας Αθηνών

    Β. Γολεμάτης, Καθηγητής Χειρουργικής

    Δ. Βασιλόπουλος, Καθηγητής Νευρολογίας Πανεπιστημίου Αθηνών

    Π. Βάρδας, Καθηγητής Καρδιολογίας Πανεπιστημίου Κρήτης, Εταιρεία Μελέτης Ιατρικής Εκπαίδευσης

    Μ. Κουτσιλίερης, Καθηγητής και Διευθυντής Εργαστηρίου Πειραματικής Φυσιολογίας Πανεπιστημίου Αθηνών

    Δ. Κουτσούρης, Καθηγητής Βιο-ιατρικής Τεχνολογίας ΕΜΠ

    Ε. Θηραίος, Γενικός Ιατρός, Ειδικός Γραμματέας Ιατρικής Εταιρείας Αθηνών

    Π. Αποστολίδης, Σύνδεσμος Φαρμακευτικών Επιχειρήσεων Ελλάδος

    Α. Ευστράτογλου, Γενική Γραμματεία Εκπαίδευσης Ενηλίκων ΥΠΕΠΘ

    Ν. Κεραμάρης, Πρόεδρος Ελληνικής Εταιρείας Νέων Ιατρών και Επιστημόνων Υγείας

    —————————————————————————————–
    Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα “Καθημερινή” στις 20/5/2007

  13. 13 virus

    Έφαγαν τόσα χρήματα από τον ελληνικό λαό ΠΑΣΟΚ-ΝΔ που έχουν να σπαταλούν όσα θέλουν. Η νόμιμη κλεψιά πάει σύννεφο. Μοναχοί ΠΑΣΟΚ-ΝΔ κάνουν νόμους κλεψιάς δημόσιου χρήματος και απαγορεύουν άλλα κόμματα να εισέλθουν στην βουλή με τους νόμους προβολής στα ΜΜΕ. Χωρίς διαφήμιση τα μικρά κόμματα με νέες άσπιλες ιδέες δεν μπορούν να εμφανιστούν στον λαό. Έτσι ο λαός είναι υποχρεωμένος να ακούει να φωνάζει το ένα κόμμα ΠΑΣΟΚ, το άλλο κόμμα ΝΔ είστε κλέφτες και το αντίθετο. Και οι δυό λένε την αλήθεια αλλά με το χρήμα που κλέβουν από τον ελληνικό λαό δια των επιχορηγήσεων βουλώνουν το στόμα των ΜΜΕ με χρήμα. Έτσι βλέπουμε να δίνουν στον εαυτό τους τεράστια ποσά.
    Τα κόμματα θα πάρουν για το 2007 περισσότερα από 55 εκατομμύρια ευρώ στα πλαίσια της τακτικής κρατικής χρηματοδότησής τους.
    Αναλυτικά, τα συνολικά ποσά για κάθε κόμμα είναι:
    ΝΔ 23.039.991 ευρώ
    ΠΑΣΟΚ 20.810.347 ευρώ
    ΚΚΕ 4.751.712 ευρώ
    ΣΥΝ 3.531.262 ευρώ
    ΛΑΟΣ 2.019.248 ευρώ
    ΔΗΚΚΙ 917.840 ευρώ. Με τόσο κλέψιμο πως να μην αποβλακώνουν τον ελληνικό λαό; Φιλόλαος

  14. 14 διαχειριστης

    παρακαλείστε θερμά για λόγους σεβασμού των συνομιλητών να μην γράφετε σχόλια που δεν έχουν καμμία σχέση με το εκάστοτε άρθρο. Ακόμα λιγότερο καταλαβαίνουμε τον λόγο αντιγραφής ολόκληρων, άσχετων κειμένων απο τρίτες ιστοσελίδες.

    αν υπάρχει κάτι που θέλετε να παρουσιάσετε απο άλλες σελιδες, συνήθως ενας απλός σύνδεσμος φτάνει.

  15. 15 Σωτηρης Γεωργανας

    Την έρευνα- τουλάχιστον στην Ελλάδα- την κάνουν σε ελάχιστο βαθμό οι φοιτητές, Σωτήρη. Επίσης τα παραπάνω στατιστικά στοιχεία δείχνουν μονάχα τους σπουδαστές στα ΑΕΙ/ΤΕΙ, όχι το σύνολο των ατόμων που μπορεί να εργάζεται σε δημόσια (Δημόκριτος, Παστέρ, Ακαδημία, κλπ) ή ιδιωτικά εργαστήρια και ερευνητικά κέντρα.

    ναι οι φοιτητες ειναι ενδεικτικοι του αριθμου των καθηγητων ομως. Ιδιωτικα ερευνητικα κεντρα υπαρχουν βεβαια ελαχιστα.

    γιατί οι αττικές εταιρείες με τόσα εφόδια που τους προσφέρουν οι οικονομίες κλίμακας και οι δυνατότητες προσέλκυσης-συγκράτησης κορυφαίου προσωπικού δεν παράγουν ισχυρό ερευνητικό έργο;

    γιατι ανηκουν στο κρατος (οι μεγαλες εταιρειες που στηριζονται στην ερευνα) δεν ειπαμε?

    Γιατί χρειάζονται συνεργατικοί σχηματισμοί (clusters) όταν οι νεότερες τεχνολογίες διασύνδεσης και τα ίδια τα νέα πακέτα προγραμματισμού επιτρέπουν ολόκληρες ομάδες να δουλεύουν (πχ μοιράζονται κώδικα) ο καθένας απ’το χώρο του;

    δεν μπορω να το εξηγησω πληρως αλλα το φαινομενο αναμφισβητητα υπαρχει. ακομα και σε πληρως αϋλες μορφες εργασιας, στην θεωρητικη οικονομικη ερευνα πχ ειναι μελετημενο οτι η παραγωγικοτητα επηρεαζεται απο αυτους που ειναι διπλα σου. Οι ιδιοι ερευνητες παραγουν καλυτερα πεηπερς στο Χαρβαρντ αποτι στο Μεξικο, αν και σαφως αυτο εχει αλλαξει πολυ σε σχεση με το παρελθον που η ερευνα απλα εμενε σε καποια πανεπιστημια και διαδιδοταν πολυυυυ αργα.

    Πάντως αν κάπου υπάρχει μια υποτυπώδης Σίλικον Βάλλεϊ στην Ελλάδα, αυτή είναι έξω απ’το χώρο του ΙΤΕ στην Κρήτη. Είναι το μόνο ίδρυμα […]που μπορεί να παίξει- μαζί με το εκεί πανεπιστήμιο- το ρόλο του Στάνφορντ!

    δεν εχω ακουσει ποτε για τεχνολογικο κλαστερ σε ενα νησι 500 χιλιαδων κατοικων στην περιφερεια μιας ηδη περιφερειακης χωρας. δεν το περιμενω να γινει να πω την αληθεια.

    οι επιχειρήσεις της Αθήνας θα χάσουν μια τεράστια- και σχεδόν δεδομένη- εσωτερική αγορά μιας που οι πολίτες της επαρχίας θα προτιμούν [..]φθηνότερα-εισαγόμενα

    τεραστια? δεδομενη? η εισαγωγικη διεισδυση στην Ελλαδα ειναι πολυ μεγαλη ηδη. αλλα τελοσπαντων μην βγαινουμε σε εντελως ασχετα θεματα.

    While less capable firms congregate around locations rich with competitor activity, more capable ones avoid such locations and instead go for regions rich with academic activity.

    και τα δυο στοιχεια παντως μιλανε για τις εξωτερικοτητες της υπαρξης εταιρειων και πανεπιστημιων σε μια γεωγραφικη περιοχη, δηλαδη για την ταση δημιουργιας κλαστερ.

  16. 16 Κωνσταντίνος Μιχαηλίδης

    Σωτήρη, ενδιαφέρον ο επίλογός σου, αλλά όχι ακριβώς όπως θα τον φανταζόμουν μιας που ξανανοίγεις το θέμα με συγκεκριμένες νύξεις.

    Όπως και να’χει το πράγμα η Ε&A στην Αττική θα έπρεπε να είναι σε μεγαλύτερα επίπεδα απ’όσο πραγματικά είναι, αλλιώς τα νούμερα σε πανελλαδικό επίπεδο δεν εξηγούνται. Οι διασυνδέσεις και η συγκέντρωση επιχειρήσεων και ερευνητικών κέντρων παραείναι μεγάλη στην Αττική για να μην υπάρχει γόνιμο έδαφος για συνεργασίες. Για να μη συμβαίνει… εμένα μου βρωμάει αδυναμία πνεύματος σύμπραξης μεταξύ ιδιωτικής και δημόσιας πρωτοβουλίας, και μικρής όρεξης για Έρευνα απ’τις ελληνικές επιχειρήσεις γενικότερα. Και μιας που οι περισσότερες μεγάλες-γνωστές ελληνικές εταιρείες είναι συγκεντρωμένες στην Αττική, βρίσκω το όλο πρόβλημα εγγενή αδυναμία των Αθηναίων επιχειρηματιών. Το να τα ρίχνεις στους… φοιτητές ή τους καθηγητές της επαρχίας ως αριθμούς (λες κα απλά οι αριθμοί ΔΕΠ εξασφαλίζουν τα grants!) είναι νομίζω λανθασμένη ερμηνεία του προβλήματος.

    Οι 12 πόλοι ανάπτυξης (Δ’ ΚΠΣ) που επέλεξε η Κυβέρνηση είναι κατά την ταπεινή μου γνώμη πολλοί για το μέγεθος της Ελλάδας. Θα προτιμούσα να ήταν 6-7 το πολύ. Όμως δεν παύει να είναι μια κίνηση προς τη σωστή κατεύθυνση και ν’αναγνωρίζει το δυναμικό ορισμένων άλλων περιοχών της Ελλάδας (Θεσσαλονίκη, Πάτρα, Κρήτη, κλπ).

    Ας δούμε πώς θα εξελιχθεί… το παν είναι να αρχίσουν οι ελληνικές επιχειρήσεις να δουλεύουν σε σύμπραξη με τα ερευνητικά μας κέντρα, δημόσια ή ιδιωτικά κι αν είναι αυτά!

  17. 17 Louie

    I amm sure this article has touched all the internet visitors,
    its really really fastidious paragraph on building up new webpage.

  18. 18 mobile phones games

    Greetings, I do believe your web site could possibly be having web browser compatibility issues.
    When I look at your website in Safari, it looks fine however when opening in I.E., it’s got some overlapping issues.
    I merely wanted to provide you with a quick heads up!
    Aside from that, fantastic blog!

  19. 19 mobile nine games

    of course like your website but you need to check the spelling
    on quite a few of your posts. A number of them are rife with spelling issues and I in
    finding it very bothersome to inform the truth nevertheless I
    will definitely come again again.

  20. 20 Lila

    By now, I was really excited equity release and decided to do it
    with one hand. After so many years, whether it is your own retirement savings have taken a hit.
    Therefore, debt to equity ratio as company writing policies on paper.

  21. 21 a

    Does your website have a contact page? I’m having problems locating it but, I’d like to
    send you an email. I’ve got some recommendations for your blog you might be interested in hearing.
    Either way, great site and I look forward to seeing it improve
    over time.

  22. 22 www.controlnoise.com

    It’s going to be end of mine day, however before finish I
    am reading this wonderful article to increase my knowledge.

  23. 23 Instagram Hackers

    Hey great blog! Does running a blog similar to
    this require a great deal of work? I have very little expertise
    in programming however I had been hoping to start my own blog
    in the near future. Anyhow, should you have any recommendations or tips for
    new blog owners please share. I know this is off subject but I just wanted to ask.
    Appreciate it!

  24. 24 http://www.measuredup.com/

    It’s enormous that you are getting ideas from this post as well as from our discussion made at this place.

  25. 25 Blondell

    Nice post. I was checking constantly this blog and I’m impressed!
    Very helpful info specially the last part :
    ) I care for such information much. I was seeking this particular information for a long time.
    Thank you and best of luck.

  26. 26 http://aroostooktrade.com

    This is my first time go to see at here and i am genuinely pleassant to read everthing at single place.

  27. 27 method hack instagram account fast

    If some one needs to be updated with newest technologies after
    that he must be pay a quick visit this web site and be up to date everyday.

  28. 28 How To Download Kim Kardashian Leaked Images

    Thanks a lot for sharing this with all people you really recognize what you’re talking approximately!
    Bookmarked. Please additionally talk over with
    my website =). We may have a hyperlink change agreement among us

  29. 29 Facebook Hacker Online Free

    hello there and thank you for your info –
    I have definitely picked up anything new from right here.
    I did however expertise several technical issues using this web site, since I experienced to reload the web site a lot of
    times previous to I could get it to load properly. I had been wondering
    if your hosting is OK? Not that I’m complaining, but slow loading instances times
    will sometimes affect your placement in google and could damage your quality score if ads and marketing with Adwords.
    Well I’m adding this RSS to my e-mail and can look out for much more of your respective interesting content.
    Ensure that you update this again very soon.

  30. 30 Easily Hack Instagram Account Fast

    An outstanding share! I have just forwarded this onto a coworker who was doing a little homework on this.
    And he actually bought me lunch because I found it for him…

    lol. So allow me to reword this…. Thank YOU for the meal!!
    But yeah, thanx for spending time to discuss this topic here on your site.

  31. 31 Get Minecraft For Free

    Hi it’s me, I am also visiting this web site regularly, this website is actually fastidious
    and the viewers are actually sharing nice thoughts.

  32. 32 station de trading

    A noter enfin, que les stocks hebdomadaires américains, habituellement publiés le
    mercredi, ne seront dévoilés que demain, jeudi, en raison du Columbus Day du début
    de semaine. Meilleur site de trading options binaires. En conséquence, l’offre publique de retrait sera
    ouverte du 9 septembre au 22 septembre 2005 inclus.
    Options binaires quebec.
    Le rapprochement des deux entités devrait s’effectuer par le biais d’une augmentation de capital par voie d’ABSA, émises au
    profit des actionnaires actuels de Fly-N-Sense et leur conférant ensemble une participation de 10% dans le capital de Delta Drone.
    Comment demander bourse mérite.
    Les actions nouvelles proviennent de levées d’options de souscription d’actions consenties à tout ou partie des salariés.
    Trading en ligne.
    MPI exerce son activité au travers de ses
    participations au Nigeria, principalement dans la société SEPLAT Petroleum Development
    Company Plc, et des projets qu’il a entrepris essentiellement au Canada et au Myanmar en partenariat avec le groupe Maurel & Prom par le biais de
    la société commune d’investissement : Saint-Aubin Energie.
    Investir en bourse sur internet.
    Au quatrième trimestre 2014, le chiffre d’affaires ressort à 2,3 millions d’euros contre 2,9 millions d’euros à période identique
    en 2013 soit une baisse inférieure à 20%. Bourse toronto.

    Technicolor : ouverture d’une procédure de sauvegarde.

    Formation trader en bourse.
    ÉRATION. Optionsbinairesenligne.
    Keyyo annonce ses résultats semestriels 2010.
    Options binaires avis. TOKYO (Reuters) La Bourse de Tokyo a
    fini vendredi en nette hausse dans le sillage de Wall Street la veille,
    donnant le sentiment que le pire est peut-être passé
    pour les marchés financiers mondiaux après un lundi noir.
    Gagner avec la bourse.
    Après une hausse de 54% sur un an, nous avons vendu le titre qui est devenu trop
    cher. Formation a distance bourse.
    Cegedim, seul groupe à proposer aux laboratoires pharmaceutiques des outils de gestion de
    force de vente activité CRM couplés à des bases de données stratégiques permettant d’optimiser leurs coûts, a
    enregistré au premier semestre un chiffre d’affaires en légère hausse de 0,4% à périmètre et
    taux de change constants, à 448,8 millions d’euros +3,4% en données publiées.
    Amf options binaires.
    De retour de roadshow, le broker met en avant la solidité et
    la décote du dossier, faute de momentum. Gagner facilement à la bourse.

    Certains voient la main de l’Etat dans ces trois attentats contre
    des intérêts kurdes et accusent Erdogan et l’AKP de chercher à attiser le sentiment nationaliste, accusation que les
    dirigeants turcs rejettent avec véhémence.
    Bourse casablanca.
    Le coût marginal du pétrole est de plus en plus élevé.
    La bourse de paris devrait gagner 13 d’ici fin 2014.

    En 1991, il intègre le groupe NRJ en qualité de Programmateur musical au sein de l’antenne NRJ à Paris.
    Formation bourse marseille.
    Le titre cotait 1425 pence l’automne dernier et ne mérite pas un tel
    traitement selon ce broker qui est aussi favorable à AstraZeneca avec un objectif de cours de 30 £.
    Comment faire travailler argent bourse.
    Parmi les principaux actionnaires d’US Foods comptent des filiales de Clayton, Dubilier & Rice LLC et de Kohlberg Kravis
    Roberts & Co. Comment la bourse fonctionne.
    Le groupe a en fait été aidé par ses ouvertures d’usines opérées l’an dernier,
    ce qui lui permet de confirmer que ses semestriels à paraître à la mi septembre extérioriseront une
    hausse sensible de la rentabilité et une réduction de
    l’endettement. Sites pour trader les options binaires.

    Les dépenses de l’Elysée ramenées à 100 millions d’euros en 2014.
    Logiciel analyse technique option binaire. Le financement de la société étant
    assuré pour une période de 12 à 18 mois à travers un système
    d’equity line, Portzamparc maintient sa recommandation acheter sur la valeur.

    Comment jouer en bourse forum.
    Le psoriasis est une maladie auto-immune très fréquente, qui touche 2 à 3% de la population mondiale.
    Simulation bourse formation sanitaire et sociale.

    L’évacuation, conduite par des travailleurs sociaux en présence des forces de l’ordre, s’est
    déroulée dans le calme, ont constaté des journalistes de Reuters.

    Cours de bourse.
    Malgré cette perception plus favorable de leur situation financière,
    les ménages sont légèrement moins nombreux à considérer comme opportun de faire des achats importants -2 points.
    Investir en bourse court terme.
    Quant aux résultats, la société anticipe une amélioration de sa marge bénéficiaire au second semestre par
    rapport à la première partie de l’année mais précise que sa marge annuelle restera en deçà de ses niveaux normatifs.
    Strategie options binaires.
    EBay : seconde séance de rebond, grâce à l’accord Google.
    Astuce pour les option binaire.
    L’intégration du Groupe Jacob, masque toutefois ces bonnes
    performances, précise le Groupe. Formation bourse dif.
    PARIS (Reuters) Au lendemain de sa défaite dans la course à l’Elysée, Ségolène Royal exhorte les socialistes à rester unis dans la
    perspective des prochaines échéances électorales. Technique martingale option binaire.

  33. 33 app mobile

    You can surely see your excitement while in the work you are submitting. The particular market desires additional zealous writers such as you who aren’t frightened to mention where did they think app mobile. Continuously chase your own cardiovascular system.

  34. 34 instagram

    I do accept as true with all of the ideas you’ve introduced in your post.
    They’re very convincing and will definitely work. Still,
    the posts are too brief for starters. May just you please lengthen them a
    bit from next time? Thank you for the post.

  1. 1 buzz
  2. 2 Η επιστημονική έρευνα στην Ελλάδα « Greek University Reform Forum
  3. 3 Ελλαδα και επιστημονικη ερευνα « DDTHA Weblog
  4. 4 medicine
  5. 5 louis vuitton printemps
  6. 6 cavitacion en casa
  7. 7 alquilar local en Alicante

Leave a Reply




Αρθρογραφος:
Σωτηρης Γεωργανας



Ιστοσελιδα:
Κλικ εδω

Προφιλ:
Αν και δεν θα ηθελε ποτε να σπουδασει σε ενα πανεπιστημιο που θα τον δεχοταν για φοιτητη, τελικα κατεληξε με ενα Διπλωμα οικονομικων απο το πανεπιστημιο της Βοννης. Δρ οικονομικων στο Eυρωπαϊκο Διδακτορικο Προγραμμα, στα πανεπιστημια Βοννης και Βαρκελωνης (Pompeu Fabra). Επιβλεπων καθηγητης ο Ραϊνχαρντ Ζέλτεν. Το 2007-2009 εκανε το αγροτικο του ως μεταδιδακτορικος ερευνητης καπου μεσα στην ζωνη του καλαμποκιου (corn belt) των ΗΠΑ, στο OSU. Διδασκει σημερα οικονομικα στο Λονδινο. Το επιστημονικο του ενδιαφερον απλωνεται αρκετα ευρεως απο την Θεωρια Παιγνιου, Σχεδιασμο Μηχανισμων, πειραματικα οικονομικα, στα αστικα οικονομικα και την Αναπτυξη και Μεγεθυνση (growth and development). Θα ηθελε να ειναι: ερευνητης της αστικης ρυμοτομιας στην κεντρικη Σαχαρα, και μελετητης της τεχνολογιας κατασκευης ψυγειων απο τους Εσκιμωους της Βορειας Ρωσιας.

 

Κειμενα με παρομοιο τιτλο