Author Archive for maikwl

Σκέψεις για την Ελληνική Περεστρόικα: προς μια τυπολογία της δυναμικής των θεσμών μας

Με την ευκαιρία της δημοσιοποίησης αυτής της παρουσίασης από τον Στάθη Καλύβα, με τίτλο ‘Ελληνική Περεστρόικα’, ήρθε η ώρα να ανεβάσω και εγώ ένα ποστ που έχω στα drafts από το 2007 περίπου με minimal updates. Θα έμενε καταχωρημένο εις τον αιώνα τον άπαντα αν δεν είχα δει σήμερα την παρουσίαση του ΣΚ (και ίσως για καλό!). Εντζόι.

Οι αναλύσεις της ‘Κρίσης του 2008-;’ συνοδεύονται συχνά από μια γενικά σωστή κατά την γνώμη μου εστίαση στην θεσμική διάσταση των προβλήματων που αντιμετωπίζει η Ελληνική κοινωνία και οι συζητήσεις για την αναγκαία θεσμική μεταρρύθμιση έχουν αρχίσει να πυκνώνουν και πάλι. Το ερώτημα που ανακύπτει βέβαια είναι ποιοι θεσμοί χρήζουν αναμόρφωσης και πως μπορεί να επιτευχθεί μια μεταρύθμιση η οποία δεν θα είναι μόνο “κατ’ όνομα” μεταρρύθμιση.

Παλιότερα έγραφα πως θέτοντας ως στόχο την βελτίωση του επιπέδου ευημερίας στην Ελλάδα μπορεί κανείς να πέσει στην παγίδα της μονομερούς εστίασης στην μεταβολή μόνο των τυπικών μας θεσμών όπως οι νόμοι και το Σύνταγμα της χώρας. Άτυποι θεσμοί όπως οι νόρμες, τα πιστεύω μας, οι αξίες, οι παραδόσεις και οι καθημερινές συνήθειες μας επηρρεάζουν βαθιά την λειτουργία των τυπικών θεσμών και είναι αναγκαίο να τους δώσουμε μεγαλύτερη έμφαση. Στη βάση των γεγονότων των 2 τελευταίων χρόνων – και από τις μέχρι σήμερα αναζητήσεις των αιτιών της κρίσης – μου δίνεται η εντύπωση πως δεν προβάλεται όσο θα έπρεπε το γεγονός πως οι τυπικοί μας θεσμοί δεν λειτουργούν in vacuo – λειτουργούν παράλλημα με τον ιδιαίτερο κοινωνικό ιστό που διαδρά μαζί τους μέσω της κουλτούρα, δίκτυα και κανόνες που συντελούν στην επιτυχία τους ή την αποτυχία τους. Πέρα από μερικές επεξηγήσεις της κρίσης στη χώρα μας, το γεγονός αυτό μπορεί πιο σημαντικά να οδηγήσει και σε προτάσεις για την έξοδο από το τέλμα που είναι καταδικασμένες να αποτύχουν… η σωστή διακυβέρνηση μιας χώρας δεν επιτυγχάνεται μόνο με την σύσταση σωστών τυπικών κανόνων – προϋποθέτει και διατηρεί (ή δημιουργεί) και τους άτυπους κανόνες που θα συνοδεύσουν τους τυπικούς.

Continue reading ‘Σκέψεις για την Ελληνική Περεστρόικα: προς μια τυπολογία της δυναμικής των θεσμών μας’

Διλήμματα αρετής

Ο γνωστός μύθος, όπως περιγράφεται στα Απομνημονεύματα του Ξενοφώντος, λέει πως την περίοδο που ο Ηρακλής ήταν έφηβος, αποφάσισε αν θέλει να ακολουθήσει τον δρόμο της Αρετής ή της Κακίας. Τον τρόπο με τον οποίο πήρε την συγκεκριμένη απόφαση περιγράφει ο Βάρναλης στην μετάφραση του Ξενοφώντα:

Λέγει δηλαδή για τον Ηρακλή όταν μετέβαινε από την παιδική ηλικία στην εφηβική, στην οποία πλέον οι νέοι αφού γίνονται αυτεξούσιοι φανερώνουν είτε αν θα ακολουθήσουν την οδό που οδηγεί μέσω της αρετής στη ζωή είτε την οδό της κακίας, αφού βγήκε σε ήσυχη τοποθεσία, κάθισε και απορούσε ποια από τις δυο οδούς να ακολουθήσει. Τότε του φάνηκε ότι τον πλησίασαν δύο γυναίκες επιβλητικές και όταν έφτασαν κοντά του η μία από αυτές του είπε:
“Σε βλέπω, Ηρακλή, να απορείς ποιο δρόμο να πάρεις στη ζωή σου. Εάν λοιπόν κάμεις εμένα φίλη σου, θα σε οδηγήσω στον πιο ευχάριστο και εύκολο δρόμο, και από τα ευχάριστα κανένα δεν θα υπάρξει που να μην το γευθείς, και θα περάσεις όλη σου τη ζωή χωρίς να δοκιμάσεις δυσκολίες.”. Και ο Ηρακλής, αφού τα άκουσε αυτά, “Γυναίκα,” είπε “ποιο είναι το όνομά σου;”. “Οι δικοί μου φίλοι” είπε “με ονομάζουν Ευδαιμονία, εκείνοι όμως που με μισούν με ονομάζουν Κακία.”
Εντωμεταξύ, η άλλη γυναίκα τον πλησίασε και του είπε: “Και εγώ ήρθα κοντά σου, Ηρακλή, επειδή ξέρω εκείνους που σε γέννησαν και εννόησα εντελώς την ευφυία σου στη μάθηση και από αυτά έχω την ελπίδα ότι, αν ακολουθήσεις τον δικό μου δρόμο, θα γίνεις πάρα πολύ καλός εργάτης των καλών και σεμνών έργων και εγώ θα αναδειχθώ πιο έντιμη και διαπρεπής με τις αγαθές πράξεις σου.”
Και η Κακία πήρε τον λόγο και είπε: “Καταλαβαίνεις, Ηρακλή, ότι η γυναίκα αυτή σου υπόσχεται δρόμο μακρό και δύσκολο για τις ευφροσύνες. Εγώ όμως θα σε οδηγήσω στην ευδαιμονία από δρόμο εύκολο και σύντομο.” Λέγεται, λοιπόν, ότι ο Ηρακλής επέλεξε την Αρετή και προτίμησε τους δικούς της μόχθους από τις πρόσκαιρες ηδονές της Κακίας.

Continue reading ‘Διλήμματα αρετής’

Πραγματικός θησαυρός γνώσης

Από την ιστοσελίδα του Journal of Economic Perspectives:

“Online issues of the Journal of Economic Perspectives published since 1999 are now publicly accessible at no charge, compliments of the American Economic Association.

Φανταστικά νέα! Όπως δήλωσε και ο DeLong στο blog του: “The Greatest Improvement in Economics in My Lifetime”. Ο ρόλος του συγκεκριμένου journal είναι η δημοσίευση άρθρων που στοχεύουν στην ενημέρωση του profession για την πρόοδο της οικονομικής επιστήμης σε όλους τους τομείς. Δηλαδή, στοχεύουν non-specialist οικονομολόγους (καθώς και μαθητευόμενους οικονομολόγους) που δεν έχουν εστιάσει τη δουλειά τους στο subject matter του εκάστoτε άρθρου – διεθνές εμπόριο, μάκροοικονομική, οικονομικά της υγείας, οικονομετρία, κοκ. Τα άρθρα καταλήγουν πολύ συχνά στα reading list αρκετών προχωρημένων προπτυχιακών μαθημάτων οικονομικών. Θυμάμαι πως και ως προπτυχιακός φοιτητής στην Ελλάδα (’94-’99), διάβαζα το περιοδικό με ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Όποιος πλέον θέλει να μάθει τι συμβαίνει στο cutting-edge της επιστήμης (ε, με κάποιο μικρό lag ετών), οι πόρτες είναι ανοικτές.

Μερικά από τα δικά μου favorites:

Προσέξτε επίσης την σειρά Classroom Games που παρουσιάζεται συχνά στα τεύχη – στα Features του περιοδικού.

Ελπίζω να δω και τις δικές σας προτάσεις αγαπημένων άρθρων από το περιοδικό στα σχόλια…

Περί των ηθικών αισθημάτων (VI.III.54)

Η μέριμνα για τη δική μας ευτυχία, μας συνιστά την αρετή της σύνεσης· η μέριμνα για την ευτυχία των άλλων ανθρώπων, τις αρετές της δικαιοσύνης και της ευεργεσίας – εκ των οποίων, η πρώτη μας συγκρατεί από το να βλάψουμε αυτή την ευτυχία, [ενώ] η άλλη μας προτρέπει να προάγουμε αυτή την ευτυχία [των άλλων ανθρώπων]. Ανεξάρτητα από οποιαδήποτε μέριμνα, είτε για το ποια είναι ή ποια θα έπρεπε να είναι, ή ποια – σε μια συγκεκριμένη κατάσταση – θα ήταν, τα συναισθήματα των άλλων ανθρώπων, η πρώτη από τις τρεις αυτές αρετές αρχικά μας συνίσταται από τα εγωιστικά μας αισθήματα, οι άλλες δύο από καλοκάγαθα αισθήματά μας. Η μέριμνα για τα συναισθήματα των άλλων ανθρώπων, όμως, έρχεται στη συνέχεια τόσο για να επιβάλλει και να κατευθύνει την πρακτική όλων αυτών των αρετών· και [δεν υπήρξε] κανένας άνθρωπος που, κατά τη διάρκεια, είτε ολόκληρης της ζωής του, ή ενός σημαντικού μέρους της, διέσχισε σταθερά και ομοιόμορφα στα μονοπάτια της σύνεσης, της δικαιοσύνης, ή της ορθής ευεργεσίας, του οποίου η συμπεριφορά δεν κατευθύνθηκε κατά κύριο λόγο από το ενδιαφέρον για τα συναισθήματα του υποθετικού αμερόληπτου θεατή, του σπουδαίου “επιστήθιου συγκατοίκου”*, του μεγάλου δικαστή και κριτή της συμπεριφοράς. Αν κατά τη διάρκεια της ημέρας έχουμε παρεκλίνει σε τίποτα κατά κάποιο τρόπο από τους κανόνες που αυτός [ο αμερόληπτος θεατής] μας καθορίζει· αν έχουμε είτε υπερβεί ή χαλαρώσει την λιτότητα μας· αν έχουμε είτε υπερβεί ή χαλαρώσει στη δουλειά μας· εάν, λόγω πάθους ή απροσεξίας, έχουμε πλήξει καθ’ οιονδήποτε τρόπο το συμφέρον ή την ευτυχία του γείτονά μας· αν έχουμε παραμελήσει μια απλή και καλή ευκαιρία για την προώθηση αυτού του συμφέροντος και ευτυχίας· είναι ο “συγκάτοικος” ο οποίος, όταν βραδιάσει, μας καλεί να λογαριάσουμε όλες αυτές τις παραλείψεις και τις παραβιάσεις, και οι επιπλήξεις του συχνά μας κάνουν να κοκκινίζουμε ενδόμυχα τόσο για την αφρωσύνη και την απροσεξία μας ως προς την δική μας ευτυχία, και για ακόμα μεγαλύτερη αδιαφορία και απροσεξία, ίσως, ως προς εκείνη των άλλων ανθρώπων. –Άνταμ Σμιθ, Θεωρία των Ηθικών Αισθημάτων, VI.III.54 (Μετάφραση δική μου)

Continue reading ‘Περί των ηθικών αισθημάτων (VI.III.54)’

Η λογική των κανόνων redux

Έχω προς το παρόν αποφύγει να σχολιάσω ιδιαίτερα την δημοσιονομική κρίση, το έλλειμα και το εξωτερικό χρέος της χώρα – που δύσκολα μπορεί κανείς να προσδιορίσει με ακρίβεια μιας και μόλις μάθαμε πως η Eurostat εκτίμησε στο 13,6% του ΑΕΠ της χώρας το έλλειμμα του προϋπολογισμού για το 2009, αντί της πρώτης “εκτίμησης” στο 7,7%, ενώ το δημόσιο χρέος υπολογίζεται πλέον στο 115,1% του ΑΕΠ το 2009 (αυξημένο από το 99,2% του ΑΕΠ το 2008.)

Και αυτό γιατί πολλοί έχουν καταφέρει να περιγράψουν τις διάφορες πλευρές της κατάντιας μας καλύτερα απ΄όσο θα μπορούσα εγώ. Οι θεωρίες για το μερίδιο ευθύνης διαφορετικών κοινωνικών ομάδων/τάξεων, ομάδων ειδικών συμφερόντων, χρηματοοικονομικών οργανισμών, ιδιωτών, μέσων μαζικής ενημέρωσης, πολιτικών και κομμάτων δίνουν και παίρνουν. Ενώ λοιπόν μπορεί να μαλώνουμε για το ποιος φταίει τελικά, παρατηρώ πως έχει δημιουργηθεί ένα μεγαλύτερο κενό (ερωτηματικό) στα σενάρια για το τι μπορεί να γίνει μακροπρόθεσμα – αφότου δηλαδή με τον Α ή Β τρόπο (χρεωκοπία, έξοδος από την Ευρωζώνη, ΔΝΤ, παραγραφή χρέους, Δευτέρα Παρουσία, κ.ο.κ) ισορροπήσει κάπως η δημοσιονομική κατάσταση της χώρας. Πέρα από την προοπτική της πεντατίας ή δεκαετίας, ποιος μπορεί να μας εγγυηθεί πως η ιστορία που ζούμε σήμερα δεν θα επαναληφθεί σε 30-40 χρόνια με θύτες και θύματα τα παιδιά μας; Continue reading ‘Η λογική των κανόνων redux’

Απαραίτητη η στροφή προς “ευρωπαϊκές” εργασιακές πολιτικές στις ΗΠΑ;

O Paul Krugman έγραψε σε ένα πρόσφατο op-ed στους NYTimes κάποιες ενδιαφέρουσες σκέψεις για τις επιπτώσεις της οικονομικής ύφεσης στην οικονομία, την ανεργία που μαστίζει (για τα ιστορικά δεδομένα των ΗΠΑ) την χώρα και την ανάγκη άμεσων νέων μέτρων εργασιακής πολιτικής για την χώρα. Το κείμενο που ακολουθεί είναι μια γρήγορη ματιά στα γραφόμενα με σχόλια και συνδέσμους που ο PK δεν παραθέτει στο αρχικό κείμενο αλλά και μια εικασία για τους πραγματικούς (πολιτικούς) λόγους που γράφτηκε το άρθρο.

Historical unemployment rate (16 years and over), 1948-2009, Source: U.S. Bureau of Labor Statistics

Ο συγγραφέας ξεκινά με μια σύγκριση της περίπτωσης των ΗΠΑ όπου σε σχέση με την έναρξη της κρίσης “το επίπεδο απασχόλησης (employment level) έχει πέσει κατά 5% και το ποσοστό ανεργίας (unemployment rate) έχει διπλασιαστεί” με την εμπειρία της Γερμανίας όπου “το επίπεδο απασχόλησης έχει πέσει μόνο μισή ποσοστιαία μονάδα και το ποσοστό ανεργίας είναι οριακά υψηλότερο από τα προ-κρίσης επίπεδα” (δείτε τα παρακάτω γραφήματα για την περίπτωση των ΗΠΑ).

Employed level, Number in thousands, (16 years and over), 1999-2009 Source: U.S. Bureau of Labor Statistics

Unemployment rate, %, (16 years and over), 1999-2009, Source: U.S. Bureau of Labor Statistics

Μπορεί μια άνοδος του ΑΕΠ στην Αμερική να συμβεί παράλληλα με μια τόσο άσχημη εικόνα στα επίπεδα απασχόλησης; Και γιατί η Γερμανία δεν παρουσιάζει παρόμοια κατάσταση; Ο PK εξηγεί πως ο κύριος λόγος είναι η μονομερής έμφαση σε πολιτικές μεγέθυνσης του ΑΕΠ:

Here in America, the philosophy behind jobs policy can be summarized as “if you grow it, they will come.” That is, we don’t really have a jobs policy: we have a G.D.P. policy. The theory is that by stimulating overall spending we can make G.D.P. grow faster, and this will induce companies to stop firing and resume hiring.

Ο συγγραφέας υποστηρίζει πως η εναλλακτική λύση προϋποθέτει έμφαση σε κυβερνητική πολιτική για την άμεση στήριξη της εργασίας από τον δημόσιο τομέα (“New-Deal-style employment programs”) κάτι που ίσως είναι πολιτικά αδύνατο στην παρούσα φάση. Διαφορετικά, οι πολιτικές θα μπορούσαν να στηρίξουν θέσεις εργασίας του ιδιωτικού τομέα (κάτι που έχουν κάνει οι Γερμανοί).

Continue reading ‘Απαραίτητη η στροφή προς “ευρωπαϊκές” εργασιακές πολιτικές στις ΗΠΑ;’

Idiots savants, αδειάστε μας την γωνιά!

Η Δευτέρα που μας πέρασε ήταν μια μεγάλη μέρα κατά την γνώμη μου για το επάγγελμα των οικονομολόγων και την οικονομική επιστήμη γενικότερα. Το βραβείο Nobel πήγε στον Oliver Williamson του UC Berkeley και την Elinor Ostrom του Indiana University (και του Arizona State University, μην πέσει το σπίτι και μας πλακώσει). Εστιάζω εδώ περισσότερο στην Ostrom, η οποία φάνηκε σχετικά άγνωστη στους κύκλους των οικονομολόγων – τουλάχιστον σε κύκλους που μάλλον πρέπει να αρχίσουν να διαβάζουν περισσότερα βιβλία κατά τη γνώμη μου. Ακόμα πιο τραγικό ήταν πως αρκετοί οικονομολόγοι δεν γνώριζαν επίσης και την δουλειά του Williamson… Την πορεία τους περιγράφει καλά ο David Henderson στην WSJ:

Yesterday’s award of the Nobel Prize in economics to Elinor Ostrom and Oliver Williamson at first struck me as a good choice. Now I think it’s a great choice. The reason is that mainstream economics has become highly mathematical and increasingly independent from reality. Many economists sit in their offices and derive proofs. Few go out and do the time-consuming work of examining the institutional structures that humans build to solve their own real-world problems. Among those few are Ms. Ostrom and Mr. Williamson.
Both draw on rich data from outside the field of economics. Ms. Ostrom draws much of hers from case studies of common-property resources and Mr. Williamson from business historians such as the late Alfred Chandler. Some have summarized their work by saying that institutions other than free markets often work well. But that statement can mislead you to conclude that government solutions are the answer. Free markets are only a subset of free institutions. A better way to sum up their work is that what Ms. Ostrom and Mr. Willamson really show is that voluntary associations work.
[…]
How about Ms. Ostrom’s work? Most economists are familiar with the late Garrett Hardin’s classic article, “The Tragedy of the Commons.” His idea was that when no one owns a resource, it is overused because no one can control its usage and each person has an incentive to use it before others do. This insight has helped us understand much human behavior and has led people to advocate either having the resource privately owned or having it controlled by government.
Not so fast, said Ms. Ostrom. Examining dozens of case studies, she found cases of communal ownership that worked—that is, that didn’t lead to the tragic outcomes envisioned by Hardin—as well as ones that didn’t. Were there systematic differences? Yes, and interestingly the ones that worked did have a kind of property rights system, just not private ownership.
Based on her work, Ms. Ostrom proposed several rules for managing common-pool resources, which the Nobel committee highlights. Among them are that rules should clearly define who gets what, good conflict resolution methods should be in place, people’s duty to maintain the resource should be proportional to their benefits, monitoring and punishing is done by the users or someone accountable to the users, and users are allowed to participate in setting and modifying the rules. Notice the absence of top-down government solutions. In her work on development economics, Ms. Ostrom concludes that top-down solutions don’t help poor countries. Are you listening, World Bank?
In a 2006 article with Harini Nagendra, Ms. Ostrom wrote: “We conclude that simple formulas focusing on formal ownership, particularly one based solely on public [government] ownership of forest lands, will not solve the problem of resource use.” Garth Owen-Smith, who helped solve the common-resource problem of elephants in Namibia by ensuring that local residents shared in the financial benefits from tourism and trophy hunting, drew explicitly on Ms. Ostrom’s work. If locals benefit from having a resident population of elephants, they are much less likely to poach and more likely to stop other poachers.
Economists talking about real humans and not mathematical abstractions and winning the Nobel prize for it? Good on ya, Nobel committee.

Η δουλειά της Ostrom (μια καλή επιστημονική περίληψη θα βρείτε εδώ) είναι κατά βάση εμπειρική και εξετάζει προβλήματα συλλογικών αγαθών. Έχει δείξει πως η ιστορία της “τραγωδίας των κοινών” (η περίπτωση που μια ομάδα ατόμων που κινείται με βάση το προσωπικό συμφέρον και με αυτόνομη οργάνωση καταλήγει να εξαφανίζει κοινούς περιορισμένους πόρους ενώ τα μέλη της ομάδας κατανοούν πως μακροχρόνια η συμπεριφορά που επιδεικνύουν δεν είναι προς όφελός τους) δεν είναι αναγκαστικά η εικόνα της κατάστασης που συνήθως επικρατεί παγκοσμίως. Δείχνει επίσης πως προβλήματα βιώσιμης χρήσης κοινών πόρων είναι σε πολλές περιπτώσεις επιλύσιμα υπό το κατάλληλο θεσμικό καθεστώς – που προϋποθέτει χρήση ποικιλίας θεσμών. Continue reading ‘Idiots savants, αδειάστε μας την γωνιά!’

Βιβλιοπροτάσεις για νεοεισακτέους φοιτητές οικονομικών επιστημών

… καθώς και γενικότερα ανθρώπους που επιθυμούν να ξεκινήσουν την σπουδή της επιστήμης των οικονομικών εκτός του πανεπιστημιακού χώρου

Μιας και οι οικονομικές σχολές ξεκινούν σε λίγες μέρες τα μαθήματα για το νέο ακαδημαϊκό έτος είναι νομίζω θεμιτό όλοι εμείς που έχουμε φάει τα χρόνια μας στα θρανία να λειτουργήσουμε ως σύμβουλοι για τους πρωτοετείς φοιτητές καθοδηγώντας τους σε μονοπάτια που θα βελτιώσουν την εμπειρία τους για όσα χρόνια ασχοληθούν με τα οικονομικά και τις κοινωνικές επιστήμες γενικότερα. Η πρόσφατη εμπειρία της οικονομικής κρίσης ίσως έχει δημιουργήσει ερωτήματα οικονομικής φύσης σε ανθρώπους που δεν είχαν κάποιο ενδιαφέρον στο αντικείμενο μέχρι πρόσφατα (φοιτητές σε άλλα αντικείμενα αλλά και μεγαλύτερους). Είναι γεγονός πως η οικονομική ύφεση του 1929 και η αναζήτηση των αιτιών της οδήγησε αρκετούς ταλαντούχους νέους φοιτητές προς τα οικονομικά και είναι σχεδόν σίγουρο πως κάτι τέτοιο θα συμβεί και μετά την κρίση του 2007-2009. Συνεπώς, οι παρακάτω λίστες καλύπτουν τις ανάγκες ενός ευρύτερου κοινού.

Continue reading ‘Βιβλιοπροτάσεις για νεοεισακτέους φοιτητές οικονομικών επιστημών’

Μια κριτική στην ιδέα των charter cities

Μια πρόταση για τα αναπτυξιακά προβλήματα του λεγόμενου Τρίτου Κόσμου (καθώς και της Ελλάδας, την οποία συμπεριλαμβάνω τακτικά στην κατηγορία) εκφράστηκε πρόσφατα από τον οικονομολόγο του Stanford, Paul Romer. Η βασική ιδέα είναι η δημιουργία νέων πόλεων (σε ακατοίκητη γη) με καινοτόμα συστήματα διακυβέρνησης – εναλλακτικούς κανόνες δημιουργίας και λειτουργίας τους. O Romer θεωρεί πως η σωστή κλίμακα για την αναπτυξιακή πολιτική είναι αυτή των πόλεων και προτείνει την δημιουργία νέων διοικητικών ζωνών που θα διακυβερνούνται παράλληλα από διάφορα κράτη. Ενώ μπορεί κανείς να σκεφτεί ως παράδειγμα το Hong Kong, το εγχείρημα του charter cities είναι αρκετά πιο περίπλοκο… για μια πρώτη γεύση, δείτε την παρουσίαση της ιδέας από τον ίδιο τον Romer στο πρόσφατο TED talk.

Continue reading ‘Μια κριτική στην ιδέα των charter cities’

Δημοσιογράφοι, προσοχή στα γραφήματα!

Via Twitter και @mgpolitis:

newspaper kathimerini intentionally deceives readers w/ visual chart-tricks 7%=20mm but 3.5 shrinks to 5mm!!! http://bit.ly/13KdoN

Since “how to lie w/ stats” it is known that visual display of quantitative info suffered in the hands of politicians and marketers but a frontpage chart so blatantly distorting numbers to push the convenient political agenda means that kathimerini.gr is junkyard crap

Λέει η Καθημερινή:

Κλείνει η «ψαλίδα» Ν.Δ. – ΠΑΣΟΚ στο 3,5%.

Περαιτέρω μείωση του προβαδίσματος του ΠΑΣΟΚ έναντι της Νέας Δημοκρατίας στο 3,5%, από 4,5% την περασμένη Τετάρτη και 6% μία εβδομάδα πριν, καταγράφει το κυλιόμενο Βαρόμετρο της Public Issue για λογαριασμό της «Κ» και του ΣΚΑΪ.

Στην τελική ευθεία προς τις κάλπες της 7ης Ιουνίου το ΠΑΣΟΚ εμφανίζει τάσεις αποσυσπείρωσης, ενώ σταθερά τρίτο κόμμα παραμένουν οι Οικολόγοι Πράσινοι. […]

Να πως “ζωγράφισε” τις χρονοσειρές των γκάλοπ η Καθημερινή:

Να και μια διαφορετική εικόνα (χρησιμοποιώντας τα δεδομένα του γραφήματος και το Google Chart API):

Αθώο λάθος ή προσπάθεια δημιουργίας εντυπώσεων; Continue reading ‘Δημοσιογράφοι, προσοχή στα γραφήματα!’

Μάκρο-παράσιτα(;) και ακραία φτώχεια

Η εγγύηση ενός ελάχιστου εισοδήματος ίσου με το 50% του μέσου εισοδήματος ή του 60% του διάμεσου εισοδήματος (όριο που υιοθετεί η Eurostat) κρίνεται αδύνατη για λόγους δημοσιονομικού ρεαλισμού και ίσως ανεπιθύμητη για λόγους διατήρησης των κινήτρων για εργασία. Η διάρθρωση του ελάχιστου εγγυημένου εισοδήματος θα πρέπει να είναι τέτοια, ώστε να μην λειτουργήσει ως αντικίνητρο για εργασία και ως κίνητρο για φτώχεια.
Αθ. Μπαλφούσιας, Κ. Κωτσής, ΚΕΠΕ

Πρόσφατα μου δημιουργήθηκε το εξής απλό ερώτημα: ποιο ποσοστό του Ελληνικού ΑΕΠ είναι πράγματι απαραίτητο για την εξάλειψη της ακραίας φτώχειας στη χώρα μας; Έχει πραγματικά το κράτος μας την ικανότητα (άσχετα με την θέληση) να αναδιανείμει μέρος του εθνικού εισοδήματος με στόχο την μείωση των δραματικών διαφορών στα εισοδήματα των πολιτών της χώρας; Αποφάσισα να κάνω μερικούς απλούς back-of-the-envelope υπολογισμούς στη βάση του υποθετικού αυτού ερωτήματος. Είναι αυτό το νούμερο συμβατό με την παραπάνω δήλωση των ερευνητών του ΚΕΠΕ περί δημοσιονομικού ρεαλισμού και αδυναμίας εισαγωγής ενός ελάχιστου εγγυημένου εισοδήματος στο 60% του διαμέσου εισοδήματος; Τα νούμερα που παραθέτω παρακάτω νομίζω πως είναι άξια μιας μικρής αναφοράς και συζήτησης…

Continue reading ‘Μάκρο-παράσιτα(;) και ακραία φτώχεια’

Team Chicago vs Team Obama

Τρεις αντίθετες απόψεις στο πρόγραμμα του Ομπάμα για την καταπολέμηση της ύφεσης (το διάσημο stimulus package) από τρεις οικονομολόγους του πανεπιστημίου του Σικάγο θα βρείτε εδώ.

Αν έχετε χρόνο για μια μόνο ομιλία δείτε την δεύτερη (αυτή του Kevin Murphy) που εμπεριέχει μια καταπληκτική και απλή ανάλυση κόστους-οφέλους (γύρω στο 17:20). Τα slides που πρέπει να κοιτάτε παράλληλα βρίσκονται εδώ.

Γενικά παρατηρώ πως η Αυτοκρατορία Αντεπιτίθεται (όπου Αυτοκρατορία βλέπε Σχολή του Σικάγο.) Το μόνο που θα πω προς το παρόν είναι: Use the Force, Luke!

H κουλτούρα της ευημερίας

Πολλοί από σας πιθανότατα θα έχετε διαβάσει – και ξαναδιαβάσει – την χθεσινή ομιλία του Ομπάμα (εδώ μεταφρασμένη στα Ελληνικά – ένα μεγάλο μπράβο και από εμένα!). Πολλά σημεία της πιστεύω και εγώ πως ξεχωρίζουν… (Η αντίθετη βέβαια άποψη συνοψίζεται εδώ).

Ιδού το αγαπημένο μου μέρος:

“In reaffirming the greatness of our nation, we understand that greatness is never a given. It must be earned. Our journey has never been one of short-cuts or settling for less. It has not been the path for the faint-hearted – for those who prefer leisure over work, or seek only the pleasures of riches and fame. Rather, it has been the risk-takers, the doers, the makers of things – some celebrated but more often men and women obscure in their labor, who have carried us up the long, rugged path towards prosperity and freedom.” — Barack Obama

The doers, the makers of things… Άντε και στα δικά μας… σε ένα μέλλον με περισσότερες (δημιουργικές) καταστροφές.

(O τίτλος του μικρού αυτού ποστ είναι δανεισμένος από ένα review του βιβλίου του Gregory Clark, A Farewell to Alms: A Brief Economic History of the World).

Σενάρια περί οικονομικής πολιτικής της προεδρίας Ομπάμα

Διάφοροι οικονομολόγοι/blogger, έχοντας προεξοφλήσει το γεγονός πως ο Ομπάμα θα είναι ο νικητής στις αυριανές εκλογές, έχουν ήδη αρχίσει να κυκλοφορούν πιθανά σενάρια για την μορφή της οικονομικής πολιτικής μιας προεδρίας Ομπάμα. Παραθέτω παρακάτω κάποια σημεία που βρίσκω ενδιαφέροντα…

Ο Greg Mankiw, με αφορμή την δήλωση του James Galbraith (υιού του γνωστού Galbraith) πως “οι περισσότεροι οικονομολόγοι διδάσκουν ένα θεωρητικό πλαίσιο που έχει αποδειχθεί θεμελιακά άχρηστο” και πως ο JG είναι οικονομικός σύμβουλος του Ομπάμα, επισημαίνει το ενδεχόμενο σοβαρής διαμάχης μεταξύ ετερόδοξων και ορθόδοξων οικονομολόγων κατά την διάρκεια της προεδρίας Ομπάμα. Ο Λευκός Οίκος για πρώτη φορά στην ιστορία θα αποτελέσει πεδίο μάχης μεταξύ ορθόδοξων και ετερόδοξων οικονομολόγων.

One of the more telling things to look out for in the coming weeks (assuming the seemingly inevitable Obama victory) will be which economists get which jobs in the new adminstration. Will the important positions be filled with people like Austan Goolsbee and Jason Furman, who are essentially mainstream economists with slightly left of center political views, or with heterodox economists like [James] Galbraith who are deeply skeptical of the economics found in most textbooks? If the administration is filled with prominent members of both groups, the internal battles over the heart and soul of the new adminstration’s economic policy should prove fascinating to watch.

Ο Matthew Kahn, ορμώμενος από πρόσφατο άρθο του Bob Shiller στους NYTimes που κατηγορεί τους οικονομολόγους για κονφορμισμό λόγω έλλειψης επαγγελματικών κινήτρων για την κατάρριψη του λεγόμενου ‘conventional wisdom’, γράφει πως τα behavioral economics θα κυριαρχήσουν κατά την προεδρία Obama – αλλά κρούει και τον κώδωνα του κινδύνου για το γεγονός πως οι πολιτικές προτάσεις που πηγάζουν από αυτή την οικονομική σχολή δεν αποτελούν πανάκεια: Continue reading ‘Σενάρια περί οικονομικής πολιτικής της προεδρίας Ομπάμα’

Θεωρίες και προβλέψεις

Ο David Friedman θέτει το ακόλουθο ερώτημα/δίλημμα (το παρουσιάζω σε σχετικά ελεύθερη μετάφραση):

Ένας επιστήμονας διεξάγει 10 πειράματα. Παρατηρεί τα αποτελέσματα και δημιουργεί μια θεωρία Χ που συμφωνούν με τα αποτελέσματα του πειράματος. Χρησιμοποιεί την θεωρία Χ για να προβλέψει τα αποτελέσματα των επόμενων δέκα πειραμάτων. Διεξάγει τα δέκα νέα πειράματα και τα αποτελέσματα ταιριάζουν με τις προβλέψεις της θεωρίας Χ. Ένας άλλος επιστήμονας δημιουργεί μια θεωρία Ψ που είναι σύμφωνη με τα αποτελέσματα και των 20 πειραμάτων.
Οι δύο θεωρίες δίνουν διαφορετικές προβλέψεις για το επόμενο (21ο) πείραμα. Ποια από τις δύο θα πιστέψουμε; Γιατί;

Περισσότερα στο ποστ του Friedman και στο Overcoming Bias.

Κάποιοι ισχυρίζονται πως μιας και η θεωρία Ψ δεν έχει δείξει δείγματα επιτυχίας ακόμη, πρέπει να πιστέψουμε την θεωρία Χ. Από την άλλη μεριά, το Occam’s Razor μας συστήνει να επιλέψουμε την πιο απλή – αυτή που έχει τις λιγότερο περιοριστικές υποθέσεις. Από όλες τις συζητήσεις στα ανωτέρω blog οι λέξεις κλειδιά για την απάντηση – που χρειάζονται προσδιορισμό – είναι το “δημιουργεί”, το “συμφωνούν” και το “πιστέψουμε”. Επίσης, πως δημιουργεί κάποιος ενα πείραμα χωρίς θεωρία; Η δική μου άποψη είναι πως – τουλάχιστον στις κοινωνικές επιστήμες – δεν υπάρχει “η καλύτερη θεωρία” αλλά πολλές καλές από τις οποίες πρέπει να βγάλουμε τον μέσο όρο, διεξάγοντας το λεγόμενο model/theory averaging, εφαρμόζοντας “βάρη” μέσω (ψευδο)Μπεϋζιανών μεθόδων.

Υπάρχουν άλλα προβλήματα προς επίλυση ή κριτήρια τα οποία μπορούν να μας βοηθήσουν στην απόφασή μας;

Μια στατιστική δεν φέρνει την άνοιξη…

Δημοσιεύτηκαν χθες οι διαπιστώσεις της Διεθνούς Μαθηματικής Ένωσης για τις στατιστικές αναφορών επιστημονικών δημοσιεύσεων που χρησιμοποιούνται ευρέως για την αξιολόγηση της διεθνούς επιστημονικής έρευνας.

Από την ανακοίνωση τύπου:

Wednesday, 11 June 2008 – The International Mathematical Union today released the Citation Statistics report. Citation-based statistics, such as the impact factor, are often used to assess scientific research, but are they the best measures of research quality? Three international mathematics organizations have today released a report, Citation Statistics, on the use of citations in assessing research quality – a topic that is of increasing interest throughout the world’s scientific community. The report is written from a mathematical perspective and strongly cautions against the over-reliance on citation statistics such as the impact factor and h-index. These are often promoted because of the belief in their accuracy, objectivity, and simplicity, but these beliefs are unfounded.
Among the report’s key findings:
– Statistics are not more accurate when they are improperly used; statistics can mislead when they are misused or misunderstood.
The objectivity of citations is illusory because the meaning of citations is not well-understood. A citation’s meaning can be very far from “impact”.
While having a single number to judge quality is indeed simple, it can lead to a shallow under-standing of something as complicated as research. Numbers are not inherently superior to sound judgments.

The report promotes the sensible use of citation statistics in evaluating research and points out several common misuses. It is written by mathematical scientists about a widespread application of mathematics. While the authors of the report recognize that assessment must be practical and that easily-derived citation statistics will be part of the process, they caution that citations provide only a limited and incomplete view of research quality. Research is too important, they say, to measure its value with only a single coarse tool.

Αυτονόητα πράγματα και αναρωτιέμαι γιατί πρέπει να τα υποδεικνύουν μαθηματικοί και όχι κοινωνικοί επιστήμονες… (πάλι ρεζίλι γίναμε). Μπορείτε να βρείτε το πλήρες και πολύ ενδιαφέρον κείμενο της ΔΜΕ εδώ.

Μια εικόνα, χίλιες σφαλιάρες…

Η αμερικανική πολιτική οικονομία σε ένα γράφημα…

[…] if Democrats produce better income results for everyone, and particularly for the more numerous lower-income groups, why do they not always win?

Ο Dani Rodrik κοιτάει και ξανακοιτάει το γράφημα…Περισσότερα εδώ…

Glaeser on Galbraith

While I am a staunch supporter of free markets, I agree with Galbraith that there is much the public sector needs to do. Private firms do not automatically provide safe streets, good roads, and clean water. Even more important, Galbraith was dead right in arguing that we need more effective schools. Human capital is our best tool against poverty and economic stagnation. (Edward Glaeser, The Age of Abundance, 26.03.2008)

Με αφορμή τα 50 χρόνια από την έκδοση του “The Affluent Society” του JKG, o Ed Glaeser μας προσφέρει μια fair and balanced ματιά στο έργο του. Η θέση του βέβαια είναι ίσως λίγο σχιζοφρενική. Συμφωνώ πάντως πως μια μετά-Friedman εποχή θα χρειαστεί λίγη δόση από Galbraith.

Όμηροι στερεοτύπων;

(Το κείμενο αποτελεί ένα μικρό σχόλιο στο πάνω στο κείμενο “Όμηροι των στερεοτύπων” του κ. Νίκου Ξυδάκη)

Σε learn video pokerwinning at video pokerblackjack casino gametop rated online gambling casino,online casino gambling,online casino sports gamblingplay baccarat online,play baccarat,baccarat learn playinternet roulettecasino en language onlineplay roulette online free,online roulette strategy,roulette onlinefree casino game,free online casino game,free casino video gamedouble bonus video pokerfree no download casino,download casino slots,casino downloadfree online casino slots,casino slots internet,casino slotsfree cash casinobest casino gamble internet online,online casino gamble,casino gamblefree online video pokervideo poker machinedownload casino gameinternet baccaratvideo poker download,video poker,video poker gameplay black jack online freeblackjack 21best video pokerfree online casino game craps,casino game online,casino blackjack game onlinecasino no deposit bonus codetournament backgammonroulette game free online,play roulette online free,free online roulettebackgammon downloadblackjack bettingfree online baccaratplaytech online casinobest online casino sitewin video pokerbest online casino bonusonline gambling casino,casino online real gambling,casino download gambling game onlinefree internet casino,free casino,free no deposit casino bonusno deposit casino bonus,free no deposit sign up bonus casino,best no deposit bonus casinoplay craps online,how to play craps,play craps for funbackgammon gambling,online backgammon gamblingno deposit online casinoadd casino link onlinebingo casino info online rememberblack jack gamblingcasino online gambling guidefree casino card gamevirtual online casinoblack jack casino game,black jack game download,black jack gamevideo poker downloadscasino gambling,free online casino gambling,gambling casino onlineonline game gambling casinoplay video poker ένα πρόσφατο ποστ του, ο Νίκος Ξυδάκης περιγράφει την εικόνα του Έλληνα πολίτη που προσπαθεί να κατανοήσει τις αιτίες της καθημερινής ταλαιπωρίας και δυσφορίας του:

Αυτός ο ταλαιπωρημένος και δύσθυμος συχνά είναι όμηρος ποικίλων κοινοτοπιών και δοξασιών, εν πολλοίς αβάσιμων: οι δημόσιοι υπάλληλοι είναι τεμπέληδες, οι τραπεζικοί είναι προνομιούχοι, οι σκουπιδιάρηδες είναι εκβιαστές, οι γιατροί παίρνουν φακελάκια, οι ταξιτζήδες είναι κλέφτες κ.λπ. Αυτή η ισοπεδωτική γενίκευση, η συνάθροιση ολόκληρων επαγγελματικών και κοινωνικών ομάδων κάτω από δυσφημιστικές και διόλου τεκμηριωμένες ταμπέλες, κυριαρχεί στις αναπαραστάσεις του κοινωνικού, στον τρόπο που προσεγγίζει την κοινωνική δυναμική μέγα μέρος του πληθυσμού.

Οταν όμως οι πολίτες αντιλαμβάνονται μερικευμένα, αποσπασματικά, στερεοτυπικά και διαστρεβλωμένα την πραγματικότητα, τα υποσύνολα, τις συγκρούσεις, τη δυναμική της κοινωνίας εντέλει, όταν αντιλαμβάνονται την κοινωνική δυναμική μέσα από τηλεοπτικές σκιαμαχίες, κραυγές και ξόρκια, τότε πράγματι υπονομεύεται η κοινωνική συνοχή, όλοι στρέφονται εναντίον όλων και γι’ αυτό δεν φταίνε μόνο οι στερεοτυπικά κακοί, οι σκληροί απεργοί ή οι φθαρμένοι συνδικαλιστές· τότε φταίνε και όλοι όσοι αδυνατούν να καταλάβουν τις πραγματικές πηγές της δυσφορίας τους – αυτοί ίσως περισσότερο απ’ όλους.

Μια κερματισμένη κοινωνία, έρμαιο στερεοτύπων, δοξασιών, άγνοιας, προπαγάνδας και προκάτ σχημάτων, αδυνατεί να κατανοήσει και τις συγκρούσεις, και τις απεργίες, και τη δυναμική των συμβάντων, και τον εαυτό της τον ίδιο: αυτόν πάνω απ’ όλα.

Ενώ συμφωνώ με το προφανές της υπόθεσης (δεν μπορείς να γενικεύεις από τις πράξεις μέρους του συνόλου), το κείμενο του κ. Ξυδάκη, ξεγράφει στα γρήγορα, χωρίς ιδιαίτερη ανάλυση, το γεγονός πως στη χώρα μας αντιμετωπίζουμε πράγματι τρομακτικές πολιτικές, οικονομικές και κοινωνικές παθογένειες που πηγάζουν από μια ιδιαίτερη κουλτούρα και στάση ζωής σε διάφορα επίπεδα. Ναι, μπορεί να μην είναι όλοι οι δημόσιοι υπάλληλοι τεμπέληδες, όλοι οι τραπεζικοί “προνομιούχοι”, όλοι οι γιατροί ανήθικοι, ή όλοι οι ταξιτζήδες κλέφτες αλλά υπάρχουν πολλοί (και ισχυροί) στην εκάστοτε κατηγορία ούτως ώστε να αποτελούν βαρίδι για την κοινωνικοοικονομική ευημερία του συνόλου (πολλοί πάντα συγκριτικά με εμπειρίες άλλων κρατών).
Continue reading ‘Όμηροι στερεοτύπων;’

Περί Θεωριών Στέρησης (και μη)

(Σχόλιο στο άρθρο ‘Παγκόσμιο Χωριό – Οι θεωρίες της στέρησης’ του Πασχου Μανδραβελη)

Πρόσφατα είχα την ευκαιρία να ακούσω μια διάλεξη από τον (διάσημο) οικονομολόγο Sir Partha Dasgupta (On Discounting Climate Change) ο οποίος στο τέλος της παρουσίασής του ερωτήθηκε από το κοινό για την έρευνα που γίνεται στους κλάδους της οικολογίας και των οικονομικών και την δυνατότητα καλύτερης σύνδεσης των γνωστικών αντικειμένων. Ο Dasgupta χρησιμοποίησε το διάσημο στοίχημα/διαμάχη μεταξύ του Έρλιχ και του Σάιμον ως ένα παράδειγμα για την αξία μιας ολιστικής αντιμετώπισης προβλημάτων – υποστήριξε ουσιαστικά πως ο Έρλιχ σκεφτόταν στο παρελθόν απλά ως οικολόγος και σχετικά αφελώς για τα στάνταρντ ενός οικονομολόγου – νομίζω το αντίστροφο μπορεί να υποστηρίζουν και οι οικολόγοι :) Λόγω αυτής της ελλειπούς γνώσης οικονομικής, ο Έρλιχ έκανε το λάθος να βάλει το στοίχημα έχοντας στο μυαλό του μια τρομερά προβληματική υπόθεση: πως οι επιπτώσεις της κατανάλωσης φυσικών πόρων στο περιβάλλον και στα οικοσυστήματα του πλανήτη θα εμφανιστεί στις τιμές των πόρων. Αυτό φυσικά δεν έγινε και ακόμα και σήμερα επιστήμονες πασχίζουν να βρουν τρόπους για την ενσωμάτωση αβέβαιων, πολύπλοκων επιπτώσεων (ή εξωτερικοτήτων όπως λένε οι οικονομολόγοι) σε αγοραίες τιμές. Συνεπώς, κατά τον Dasgupta, και την δική μου κατανόηση των λεγομένων του, το στοίχημα χάθηκε λόγω normative αντί για positive thinking.

Θεωρώ πως πρέπει να αρχίσουμε πλέον να αποφεύγουμε προβληματικά στοιχήματα τύπου Έρλιχ vs Σάιμον (ή διαμάχες τύπου Lomborg vs The World) για την πληρέστερη κατανόηση θεματων που βρίσκονται στην διακλάδωση οικολογίας και οικονομίας, δύο βασικών τομέων γνώσης για την επίλυση πολλών σημερινών προβλημάτων της ανθρωπότητας. Καταπληκτικές συνεργασίες που υπερπηδούν τα “σύνορα” των επιστημονικών κλάδων έχουν ήδη παράγει αποτελέσματα. Continue reading ‘Περί Θεωριών Στέρησης (και μη)’